Cywilizacja starożytnego Egiptu

Nil to wyjątkowa rzeka, która ma swój początek w sercu Afryki i płynie na północ przez ponad 6436 km. To najdłuższa rzeka na świecie. Nil zanim wpłynie do Morza Śródziemnego, dzieli się na dwie główne odnogi. Ten podział tworzy trójkątne terytorium, deltę. Delta Nilu nazywana jest Dolnym Egiptem; ziemia w górę rzeki, na południu, nazywana jest Górnym Egiptem. Ważne miasta Egiptu rozwinęły się na końcu delty, w miejscu podziału Nilu.

W starożytności Nil był najszybszym sposobem podróżowania po ziemi, ułatwiając zarówno transport, jak i komunikację. Wiatry z północy pchały żaglówki na południe, a prąd Nilu niósł je na północ.

W przeciwieństwie do Mezopotamii, która była przedmiotem ciągłych najazdów, Egipt był błogosławiony naturalnymi barierami, które dawały mu ochronę przed najazdami i poczucie bezpieczeństwa. Te bariery obejmowały pustynie na zachodzie i wschodzie; Morze Czerwone na wschodzie; katarakty (bystrza) w południowej części Nilu, co czyniło obronę stosunkowo łatwą; i Morze Śródziemne na północy.

Regularność wylewów Nilu i względna izolacja Egipcjan stwarzały poczucie bezpieczeństwa i niezmienności. Dla starożytnych Egipcjan, gdy Nil wylewał co roku, „pola się śmieją, a twarze ludzi się rozjaśniają”. W przeciwieństwie do ludzi w Mezopotamii Egipcjanie stawiali czoła życiu z duchem wiary w stabilność światu. Cywilizacja starożytnego Egiptu odznaczała się niezwykłym stopniem ciągłości na przestrzeni tysięcy lat.

Znaczenie religii


Religia również zapewniała Egipcjanom poczucie bezpieczeństwa i ponadczasowości. Dla nich idee religijne były nieodłączną częścią całego porządku świata. Egipcjanie byli politeistami. Mieli niezwykłą liczbę bogów związanych z ciałami niebieskimi i siłami natury. Szczególne znaczenie nabrały dwie grupy, bogowie słońca i bogowie ziemi. Nie jest to zaskakujące, biorąc pod uwagę znaczenie słońca i żyznej ziemi wzdłuż brzegów Nilu dla dobrobytu Egiptu.

Słońce, źródło życia, było oczywiście godne czci. Bóg słońca przybierał różne formy i imiona, w zależności od swojej konkretnej roli. Był czczony jako Atum w ludzkiej postaci, a także jako Ra, który miał ludzkie ciało, ale głowę sokoła. Egipski władca przyjął tytuł Syna Ra, ponieważ był postrzegany jako jego ziemska forma.

Bogowie rzek i ziemi – Ozyrys i Izyda. Słynny egipski mit opowiadał o walce między Ozyrysem, który sprowadził cywilizację do Egiptu, a jego złym bratem Setem, który go zabił, pociął jego ciało na 14 części i wrzucił je do Nilu. Kawałki zostały znalezione przez żonę Ozyrysa, Izydę. Z pomocą innych bogów Izyda przywróciła Ozyrysa do życia.

Ozyrys i Izyda

Ozyrys odegrał ważną rolę dla Egipcjan jako symbol zmartwychwstania. Identyfikując się z Ozyrysem, ludzie mogli mieć nadzieję na nowe życie, tak jak zrobił to Ozyrys. Zmarłych umieszczano w grobowcach (w przypadku królów w grobowcach piramid), podobnie jak Ozyrys, odrodziliby się. Powódź Nilu i nowe życie, jakie przyniósł Egiptowi, były symbolizowane przez zbieranie Izydą wszystkich części Ozyrysa każdej wiosny podczas święta nowej ziemi.

Przebieg historii Egiptu


Współcześni historycy podzielili historię Egiptu na trzy główne okresy, znane jako Stare Królestwo, Średnie Państwo i Nowe Państwo. Były to okresy długoterminowej stabilności naznaczone silnym przywództwem, wolnością od inwazji, budową świątyń i piramid oraz znaczną aktywnością intelektualną i kulturalną. Między okresami stabilności były wieki politycznego chaosu i inwazji, zwane okresami przejściowymi.

Historia Egiptu zaczyna się około 3100 roku p.n.e., kiedy król Menes zjednoczył wioski Górnego (południowego) i dolnego (północnego) Egiptu w jedno królestwo i stworzył pierwszą egipską dynastię królewską. Dynastia to rodzina władców, której prawo do rządzenia jest przekazywane w ramach rodziny.

Odtąd egipski władca będzie nazywany „Królem Górnego i Dolnego Egiptu”. Królewska korona została koroną podwójną, wskazującą na jedność całego Egiptu, tak jak Nil służył do fizycznego zjednoczenia Górnego i Dolnego Egiptu, tak i królowanie politycznie łączyło oba obszary.

Stare Królestwo


Stare Królestwo, które istniało od około 2700 do 2200 roku p.n.e., było okresem dobrobytu. Podobnie jak królowie sumeryjskich miast-państw, monarchowie Starego Królestwa byli potężnymi władcami zjednoczonego państwa. Spośród różnych tytułów egipskich monarchów, tytuł faraona (pierwotnie oznaczający „wielki dom” lub „pałac”) w końcu stał się najpowszechniejszy.

Królewskość była boską instytucją w starożytnym Egipcie i stanowiła część uniwersalnego kosmicznego porządku. Podporządkowując się swojemu faraonowi, poddani wierzyli, że pomagają utrzymać stabilny porządek świata. Załamanie się władzy królewskiej mogło oznaczać, że obywatele obrażają bogów i osłabiają ten porządek.

Egipscy faraonowie posiadali władzę absolutną – to znaczy mieli całkowitą, nieograniczoną władzę rządzenia swoim ludem.

Początkowo w kierowaniu krajem pomagali członkowie rodziny faraona. Jednak w Starym Królestwie rozwinęła się biurokracja rządowa – organizacja administracyjna z urzędnikami i regularnymi procedurami. Szczególnie ważny był urząd wezyra, „zarządcy całej ziemi”. Wezyr był bezpośrednio odpowiedzialny przed faraonem i odpowiadał za biurokrację rządową. Z czasem Egipt został podzielony na 42 prowincje, którymi rządzili namiestnicy mianowani przez faraona. Każdy gubernator odpowiadał przed faraonem i wezyrem.

Broń starożytnych Egipcjan

Piramidy


Budowa piramid to jedno z największych osiągnięć cywilizacji egipskiej, które nastąpiło w czasach Starego Państwa. Piramidy zostały zbudowane jako część większego kompleksu budynków poświęconych zmarłym. Obszar obejmował kilka budowli: dużą piramidę do pochówku faraona; mniejsze piramidy dla jego rodziny; oraz kilka mastab, prostokątnych konstrukcji z płaskimi dachami, służących jako grobowce urzędników faraona.

Piramidy były dobrze przygotowane dla zmarłych. Znajdowały się w nich pokoje zaopatrzone w zapasy, w tym krzesła, łodzie, skrzynie, broń, gry, naczynia i różnorodne produkty spożywcze. Egipcjanie wierzyli, że istoty ludzkie mają dwa ciała – fizyczne i duchowe, które nazywali ka. Gdyby ciało fizyczne zostało odpowiednio zachowane, a grób wyposażony we wszystkie różne przedmioty normalnego życia, ka mogłaby powrócić. Otoczony ziemskimi wygodami, ka mógł kontynuować swoje życie pomimo śmierci ciała fizycznego.

Aby zachować ciało fizyczne po śmierci, Egipcjanie stosowali mumifikację, proces powolnego suszenia martwego ciała, aby zapobiec jego gniciu. Proces ten odbywał się w warsztatach prowadzonych przez księży, korzystali z tego głównie zamożne rodziny, których było na to stać. Najpierw usuwali wątrobę, płuca, żołądek i jelita i umieścili je w czterech specjalnych słoikach, które umieszczono w grobowcu z mumią. Usuwali również mózg, wyciągając go przez nos. Następnie pokrywali zwłoki naturalną solą, która wchłaniała wodę z ciała. Później napełniali ciało przyprawami i owijali je warstwami lnu nasączonego żywicą. Pod koniec procesu, który trwał około 70 dni, na głowę i ramiona mumii nakładano realistyczną maskę.

Piramidy były grobowcami dla zmumifikowanych ciał faraonów. Największa i najwspanialsza ze wszystkich piramid została zbudowana za czasów króla Chufu. Zbudowana w Gizie około 2540 roku p.n.e. słynna Wielka Piramida króla Chufu zajmuje 5,3 ha, 230 m po każdej stronie podstawy i ma 147 m wysokości.

Budowa Wielkiej Piramidy była ogromnym projektem budowlanym. Grecki historyk Herodot podał tradycyjną historię, że zbudowanie Wielkiej Piramidy zajęło 100 000 Egipcjanom 20 lat. Herodot napisał jednak dwa tysiące lat po tym wydarzeniu, a wiele spekulacji wciąż otacza budowę Wielkiej Piramidy. Szczególnie zastanawiające jest to, jak konstruktorzy osiągnęli niesamowity poziom precyzji. Na przykład kamienne płyty na zewnątrz Wielkiej Piramidy przylegają tak blisko siebie, że nawet włos nie może zostać wepchnięty w połączenia między nimi.

Na straży Wielkiej Piramidy w Gizie stoi ogromny posąg wykuty w skale, znany jako Wielki Sfinks. Ten kolosalny posąg ma 73 m długości i 20 m wysokości. Ma ciało lwa i ludzką głowę. Wielu uważa, że ​​głowa przypominała Chefrena, syna Chufu, który nakazał budowę posągu. Historycy nie są zgodni co do celu Wielkiego Sfinksa. Wielu Egipcjan uważało jednak, że mityczny sfinks był strażnikiem świętych miejsc.

Wielka Piramida nadal jest widocznym symbolem potęgi egipskich faraonów Starego Królestwa. Żadna zbudowana później piramida nie dorównuje jej swoim rozmiarom. Piramida była nie tylko grobowcem faraona, ale także ważnym symbolem władzy królewskiej.

Średnie Państwo


Stare Królestwo ostatecznie upadło, po czym nastąpił okres chaosu, który trwał około 150 lat. W końcu nowa dynastia królewska przejęła kontrolę nad całym Egiptem i zapoczątkowała Średnie Państwo, okres stabilności trwający od około 2050 do 1652 roku p.n.e. Egipcjanie później przedstawiali Średnie Państwo jako złoty wiek – wiek stabilności.

Egipt rozpoczął okres ekspansji. Nubia, położona na południe od Egiptu, została zdobyta. W celu ochrony nowej południowej granicy zbudowano twierdze. Rząd wysłał armie do Palestyny ​​i Syrii, chociaż tam nie pozostały. Faraonowie wysłali także kupców do Kush, Syrii, Mezopotamii i Krety.

Cechą Średniego Państwa była nowa troska faraonów o lud. W Starym Królestwie faraon był postrzegany jako bóg-król który siedzi daleko od swego ludu. Teraz był przedstawiany jako pasterz swojego ludu i oczekiwano, że będzie organizował roboty publiczne i zapewnił dobro publiczne. Faraonowie Średniego Państwa podjęli szereg dużych projektów. Osuszenie bagien w delcie Nilu zapewniło tysiące akrów nowych pól uprawnych. Wykopanie kanału łączącego Nil z Morzem Czerwonym wspomogło handel i transport.

Nowe Państwo


Średnie Państwo dobiegło końca około 1652 roku p.n.e. wraz z inwazją Egiptu przez grupę ludzi z zachodniej Azji, znanych Egipcjanom jako Hyksosi. Hyksosi używali rydwanów wojennych zaprzężonych w konie i pokonali egipskich żołnierzy, którzy walczyli pieszą.

Przez prawie sto lat Hyksosi rządzili większością Egiptu. Podbici Egipcjanie jednak wiele się nauczyli od swoich zdobywców. Od Hyksosów Egipcjanie nauczyli się używać brązu do wytwarzania narzędzi rolniczych i broni. Egipcjanie opanowali także wiele umiejętności wojskowych Hyksosów, zwłaszcza posługiwanie się wojennymi rydwanami ciągniętymi przez konie.

W końcu nowa dynastia faraonów użyła nowej broni, aby wypędzić Hyksosów i ponownie zjednoczyć Egipt. Powstało Nowe Królestwo, które trwało od 1567 do 1085 roku p.n.e. To zjednoczenie wprowadziło Egipcjan na nową drogę militarystyczną. W okresie Nowego Państwa Egipt stworzył imperium i stał się najpotężniejszym państwem w Azji Południowo-Zachodniej.

Ogromne bogactwo wzmocniło potęgę faraonów Nowego Państwa. Egipscy władcy pokazali swoje bogactwo, budując nowe świątynie. Hatszepsut – pierwsza kobieta, która została faraonem – zbudowała wielką świątynię w Deir el Bahri, niedaleko Teb. Następcą Hatszepsut został jej bratanek Totmes III. Poprowadził 17 kampanii wojskowych do Syrii i Palestyny, a nawet dotarł do Eufratu. Jego siły okupowały Palestynę i Syrię i ruszyły na zachód do Libii. Zbudowano wspaniałe nowe budynki i świątynie, aby pokazać wielkość imperium.

Jednak Nowe Królestwo nie było pozbawione kłopotów. Faraon Amenhotep IV wprowadził kult Atona, boga tarczy słonecznej, jako jedynego boga. Amenhotep zmienił swoje imię na Echnaton i zamknął świątynie innych bogów. W społeczeństwie, które zawsze było tolerancyjne wobec wielu bogów, działania Echnatona polegające na zniszczeniu starych bogów oznaczały dla wielu zniszczenie samego Egiptu. Zmiany Echnatona zostały wkrótce cofnięte po jego śmierci przez chłopca-faraona Tutenchamona, który przywrócił dawnych bogów.

Wstrząsy związane z religijną rewolucją Amenhotepa doprowadziły do ​​utraty imperium egipskiego. Za Ramzesa II, który panował od 1279 do 1213 roku p.n.e., Egipcjanie wrócili do ofensywy. Odzyskali kontrolę nad Palestyną, ale nie byli w stanie przywrócić granic swojego wcześniejszego imperium. Nowe najazdy w XIII wieku p.n.e. przez „ludy morza”, jak nazywali ich Egipcjanie, wypędzili Egipcjan z powrotem w ich dawne granice i zakończyli egipskie imperium. Samo Nowe Królestwo upadło w 1085 roku p.n.e.

Przez następne tysiąc lat Egipt był zdominowany przez Libijczyków, Nubijczyków, Persów, a wreszcie Macedończyków po podboju Aleksandra Wielkiego. WI wieku p.n.e. Kleopatra VII próbowała przywrócić niepodległość Egiptu. Jednak jej zaangażowanie w Rzym doprowadziło do jej samobójstwa i klęski, a Egipt stał się prowincją potężnego imperium Rzymu.

Społeczeństwo w starożytnym Egipcie


Przez tysiące lat społeczeństwo egipskie utrzymywało prostą strukturę. Było zorganizowane jak piramida, z bogiem-królem na szczycie. Faraona otaczała wyższa klasa szlachty i kapłanów, którzy włączyli się w wyszukane rytuały życia faraona. Członkowie tej klasy rządzącej kierowali rządem i zarządzali własnymi majątkami ziemskimi, które zapewniały znaczną część ich bogactwa.

Poniżej klasy wyższej byli kupcy, rzemieślnicy, skrybowie i poborcy podatkowi. Budynki klasy średniej, głównie w mieście, były wygodne, ale nie eleganckie. Kupcy prowadzili aktywny handel w górę iw dół Nilu, a także na targach miejskich i wiejskich. Niektórzy kupcy zajmowali się również handlem międzynarodowym. Zostali wysłani przez faraona na Kretę i Syrię, gdzie kupowali drewno i inne produkty. Egipscy rzemieślnicy stworzyli niesamowitą różnorodność dobrze zrobionych, pięknych towarów: kamienne naczynia; malowane pudełka; meble drewniane; narzędzia i pojemniki ze złota, srebra i miedzi; papier i sznurek z papirusu; lniane ubrania.

Zdecydowanie największa liczba ludzi w Egipcie po prostu uprawiała ziemię. Teoretycznie faraon był właścicielem całej ziemi, ale udzielał jej części poddanym. Duże obszary ziemi należały do ​​szlachty i kapłanów, którzy nadzorowali liczne świątynie. Większość klas niższych stanowili chłopi, którzy uprawiali ziemię w tych majątkach. Płacili podatki z plonów faraonowi, szlachcie i kapłanom; mieszkał w małych wioskach lub miasteczkach; pełnił służbę wojskową i wykonywał pracę przymusową przy projektach budowlanych.

Hatszepsut

Rządziła 1503-1482 p.n.e.

Hatszepsut była córką faraona Totmesa I. Poślubiła swojego przyrodniego brata, który został faraonem Totmesem II. Kiedy umarł, Hatszepsut przejął pełną władzę faraona. Posągi przedstawiają Hatszepsut ubraną i z brodą (sztuczną) jak król. Zwrócono się do niej jako „Jego Wysokość”.

Panowanie Hatszepsut było pomyślne. Najbardziej znana jest ze świątyni poświęconej sobie w Deir el Bahri na zachodnim brzegu Nilu w Tebach. Jeden z napisów, które tam umieściła, brzmi: „Teraz moje serce kręci się tam i z powrotem, myśląc, co powiedzą ludzie, ci, którzy zobaczą mój pomnik w późniejszych latach i będą mówić o tym, co zrobiłam”.

Życie codzienne w starożytnym Egipcie


Starożytni Egipcjanie mieli bardzo pozytywny stosunek do życia codziennego na Ziemi. Układali wczesne śluby (dziewczynki w wieku 12 lat i chłopcy w wieku 14 lat) oraz zakładali domy i rodziny. Monogamia (małżeństwo z jedną osobą) była ogólną zasadą, chociaż mąż mógł mieć dodatkowe żony, jeśli jego pierwsza żona była bezdzietna.

Mąż był panem w domu, ale żony były bardzo szanowane. Żony zajmowały się domem i edukacją dzieci. Z księgi mądrych powiedzeń (którą Egipcjanie nazywali „instrukcjami”) wyszła następująca rada: „Jeśli jesteś mężem, powinieneś kochać swoją żonę w domu tak, jak jest to stosowne. Napełnij jej brzuch, ubierz jej plecy – Zrób żeby jej serce cieszę się tak długo, jak długo żyjesz”.

Majątek i spadki kobiet pozostawały w ich rękach, nawet w małżeństwie. Chociaż większość karier i urzędów publicznych była zamknięta dla kobiet, niektóre kobiety prowadziły firmy. Chłopki oczywiście pracowały na polach i przy wielu pracach domowych. Kobiety z wyższych sfer mogły zostać kapłankami.

Rodzice aranżowali małżeństwa dla swoich dzieci. Ich głównym zmartwieniem była rodzina i majątek. Głównym celem małżeństwa było rodzenie dzieci, zwłaszcza synów. Tylko synowie mogli nosić nazwisko. Córki nie zostały jednak zignorowane, a liczne obrazy nagrobków pokazują bliskie i serdeczne relacje rodziców zarówno z synami, jak i córkami. Chociaż małżeństwa były aranżowane, zachowane wiersze miłosne ze starożytnego Egiptu sugerują, że niektóre małżeństwa zawierały element romansu.

Małżeństwa egipskie mogły zakończyć się rozwodem. Obejmował odszkodowanie dla żony.

Pisanie i edukacja


Pisanie w Egipcie pojawiło się około 3000 roku p.n.e. Grecy później nazwali to najwcześniejsze egipskie hieroglify, co oznacza „rzeźby kapłańskie” lub „pisma święte”. Hieroglificzny system pisma, w którym wykorzystano zarówno obrazy, jak i bardziej abstrakcyjne formy, był złożony. Nauka i ćwiczenie wymagało dużo czasu i umiejętności. Pismo hieroglificzne było używane do pisania na ścianach świątyń i w grobowcach. Powstała bardzo uproszczona wersja hieroglifów, zwana pismem hieratycznym. Używało tych samych zasad, co pismo hieroglificzne, ale rysunki zostały uproszczone za pomocą kresek. Skrypt hierarchiczny był używany do transakcji biznesowych, prowadzenia dokumentacji i ogólnych potrzeb życia codziennego.

Egipskie hieroglify były początkowo wyryte w kamieniu. Później na papirusie, papierze zrobionym z papirusowej trzciny rosnącej wzdłuż Nilu, zapisano pismo hieratyczne. Większość starożytnej literatury egipskiej, która do nas dotarła, została napisana na zwojach papirusu.

Egipscy skrybowie byli mistrzami sztuki pisania, a także jej nauczycielami. W wieku 10 lat chłopcy z wyższych klas uczęszczali do szkół prowadzonych przez skrybów. Szkolenie na skrybę trwało wiele lat. Uczniowie nauczyli się czytać i pisać, kopiując teksty. Dyscyplina była surowa, o czym świadczy następujące egipskie powiedzenie: „Chłopiec ma uszy na plecach. Słucha tylko wtedy, gdy jest po tych plecach bity”. Dziewczęta pozostawały w domu i uczyły się od swoich matek.

Osiągnięcia w sztuce i nauce


Piramidy, świątynie i inne zabytki świadczą o architektonicznych i artystycznych osiągnięciach Egipcjan. Oczekiwano, że artyści i rzeźbiarze będą kierować się określonymi wzorami w stylu. To nadało sztuce egipskiej charakterystyczny wygląd przez tysiące lat. Na przykład ludzkie ciało było często przedstawiane jako połączenie profilu, półprofilu i widoku z przodu, aby dokładnie przedstawić każdą część.

Egipcjanie poczynili również postępy w matematyce. Matematyka pomogła im w budowie ich ogromnych pomników. Egipcjanie byli w stanie obliczyć powierzchnię i objętość oraz wykorzystać geometrię do zbadania zalanych terenów.

Egipcjanie opracowali dokładny 365-dniowy kalendarz, opierając swój rok nie tylko na ruchach Księżyca, ale także jasnej gwiazdy Syriusza.

Syriusz unosi się na niebie tuż przed corocznym wylewem Nilu.

Praktyka balsamowania (zabezpieczania martwego ciała przed rozkładem) doprowadziła do zdobycia wiedzy medycznej w zakresie anatomii człowieka. Archeolodzy uzyskali od lekarzy wskazówki dotyczące stosowania szyn, bandaży i kompresów w leczeniu złamań, ran i chorób. Inne starożytne cywilizacje zdobywały wiedzę medyczną od Egipcjan.

Podziel się z kolegami

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *