Od niepomyślnych początków małej osady na wzgórzu w środkowych Włoszech w połowie VIII wieku p.n.e. Rzym przetrwał burzliwe wczesne stulecia, aby podbić cały półwysep włoski – a następnie stworzył imperium obejmujące cały świat śródziemnomorski, część Bliskiego Wschodu, i północno-zachodniej Europie. Siła militarna i administracyjna Rzymu pozwoliła mu przetrwać kilka kryzysów, aż wreszcie fale barbarzyńskich najeźdźców doprowadziły do ​​jego upadku.

Wczesny Rzym

CENTRALNE WŁOCHY 2753-509 P.N.E.


Według tradycji Rzym został założony 21 kwietnia 753 p.n.e. przez Romulusa, o którym mówi się, że był synem boga Marsa. Podobnie jak większość tradycji związanych z początkami Rzymu, trudno jest oddzielić prawdę od mitu.

Rzym w okresie monarchii


Pierwsza osada, na szczycie Palatynu z widokiem na Tyber, była prawie nie do odróżnienia od niezliczonych małych wiosek z VIII wieku p.n.e.. Co najważniejsze, Rzym był bardziej podatny na wpływy zewnętrzne niż jego rywale, a zwłaszcza na bardziej rozwiniętą cywilizację etruską, która kwitła w środkowych Włoszech.

Niektórzy z wczesnych królów Rzymu – zgodnie z tradycją było siedmiu – mogli być Etruskami.

Historia głosi, że drugi król, Numa Pompilius, ustanowił wiele rzymskich tradycji religijnych, podczas gdy Ancus Marcius w VII wieku p.n.e. rozszerzył terytorium państwa-miasta poprzez serię lokalnych walk przeciwko sąsiednim plemionom łacińskim.

Z czasów panowania Tullusa Hostiliusa (673-642 p.n.e.) pochodzą pierwsze dowody istnienia rzymskiego senatu w postaci budynku Cura Hostilia. Przystąpienie Tarquiniusa Priscusa – prawdopodobnie Etruska – w 616 roku p.n.e. przyniosło Rzymowi nowy dynamizm. Jednak następny król, Tarquinius Superbus, był tyranem, a jego niepopularne rządy doprowadziły do ​​jego obalenia w 509 r. p.n.e. przez grupę arystokratów. Od tego momentu Rzym został republiką.

Republika Rzymska

PENINSULA WŁOSKA 2509 P.N.E.-C. 250 P.N.E.


Kiedy Rzym stał się republiką w 509 r. p.n.e., zachował niektóre elementy starego systemu monarchicznego, w tym Senat – amorficzną grupę z uprawnieniami decyzyjnymi. Co roku zgromadzenie obywatelskie wybierało dwóch konsulów, których podwójna władza była próbą zapobieżenia despotyzmowi.

Struktura społeczeństwa


Wczesna Republika była zdominowana przez konflikt między dwoma grupami obywateli, patrycjuszami (elitarnymi właścicielami ziemskimi) i podklasą plebejuszy. Patrycjusze zmonopolizowali władzę polityczną i byli członkami Senatu. Plebejska niechęć do tej hierarchii doprowadziła do serii konfliktów, które w 494 roku p.n.e. doprowadziły do ​​powstania plebejskiego zgromadzenia z dwoma wybieranymi trybunami (którzy później mieli weto do ustaw uchwalonych w Senacie). Kodyfikacja prawa rzymskiego w „Dwunastu Tablicach” w 450 r. p.n.e. złagodziła inne ograniczenia nałożone na plebejuszy; a w 366 p.n.e. wybrany został pierwszy konsul plebejski.

Ekspansja Rzymu


Po zwycięstwie Rzymu nad ligą łacińskich sąsiadów w 496 r. p.n.e., seria „kolonii” obywateli rzymskich wyruszyła z Rzymu, stopniowo tworząc sieć kontrolowanych lub nachylonych przez Rzym miast w środkowych Włoszech. W 396 roku p.n.e. Rzymianie zdobyli wiodące etruskie miasto Weje (Veii), a na początku III wieku p.n.e. pokonali również Samnitów, aby rozpocząć rozszerzanie ich potęgi na południowo-środkowe Włochy.

Wojny punickie

WŁOCHY. HISZPANIA. AFRYKA 264-146 P.N.E.


Rzym rozszerzył swoje wpływy poprzez Półwysep Apeniński w pierwszej połowie III wieku p.n.e., stopniowo tworząc konflikt z innymi potęgami na Morzu Śródziemnym. Najbardziej godnymi uwagi wśród tych przeciwników byli Kartagińczycy, którzy ze swojej stolicy w nowoczesnej Tunezji w Afryce Północnej kontrolowali imperium obejmujące Sycylię.

Wojna z Rzymem wybuchła w 264 roku p.n.e. w wyniku sporu między Syrakuzami sprzymierzonymi z Kartaginą a mamertyńską (italscy najemnicy) Messaną, która zaapelowała do Rzymian o pomoc. Walki – znane jako pierwsza wojna punicka – ciągnęły się przez 23 lata, obejmując bitwy lądowe i oblężenia, oraz bardziej decydujące bitwy morskie, które zakończyły się zwycięstwem Rzymu na wyspach Egates w 241 p.n.e.. Kartagina została pozbawiona swoich terytoriów na Sycylii, ale zrekompensowano to poprzez utworzenie nowego imperium w Hiszpanii.

Druga wojna punicka wybuchła w 218 roku p.n.e., kiedy hiszpańskie miasto Saguntum, obawiając się wchłonięcia przez kartagińskiego generała Hannibala, zwróciło się do rzymskiego Senatu o pomoc. Rzymianie zażądali kapitulacji Hannibala; ten ostatni odpowiedział inwazją.

Przekraczając Alpy zimą 218 roku p.n.e. szybko pokonał Rzymian pod Ticinus i Trebią na północy Włoch.

Włoskie kampanie Hannibala


Po tym zwycięstwie wielu Galów Przedalpejskich – Celtów osiedlających się wokół Mediolanu – dołączyło się do Hannibala. Kolejna klęska Rzymian nad jeziorem Trasimene w środkowych Włoszech w 217 roku p.n.e. doprowadziła do śmierci około 15 000 rzymian. W następnym roku Rzymianie ponieśli jeszcze większą katastrofę dalej na południe pod Kannami, gdzie ich generał Warron pochopnie pozwolił na oskrzydlenie i okrążenie swojej armii przez kawalerię kartagińską, a następnie masakrę.

Wiele miast odłączyło się wtedy od Rzymu, ale generał Fabius Maximus trzymał Hannibala z dala od Rzymu i zatrzymał impet jego wcześniejszych zwycięstw. W 207 roku p.n.e. Hasdrubal, brat Hannibala, został pokonany i zabity w Metaurus w północno-wschodnich Włoszech, a pięć lat później rzymski kontratak Scypiona zmusił Hannibala do powrotu do Afryki.

Koniec wojen punickich


W październiku 202 p.n.e. Kartagińczycy zostali pokonani, pozbawieni hiszpańskich terytoriów i zredukowani do niewielkiego terytorium wokół Kartaginy. Jednak Rzym nie był usatysfakcjonowany i w 149 r. p.n.e. rozpoczął trzecią wojnę punicką. Kartagina była oblężona, a następnie padła w 146 p.n.e. Rzymianie zrównali miasto z ziemią, wysiedlili jego mieszkańców i ostatecznie zaanektowali pozostałe jego terytorium.

HANNIBAL

Urodzony ok. 247 p.n.e. Hannibal został czołowym generałem Kartaginy w czasie drugiej wojny punickiej i głównodowodzącym w 221 p.n.e.. Jego plan poprowadzenia armii przez południową Galię (współczesną Francję) do Włoch był niezwykle ryzykowny, ale kończył się sukcesem. Wykazał się taktycznym geniuszem w serii zwycięstw przeciwko Rzymowi. Jednak brakowało mu strategicznej wizji i ugrzązł, gdy rzymski opór się wzmocnił. Po wojnie był głównym sędzią Kartaginy, ale rzymskie obawy przed odrodzeniem potęgi Kartaginy doprowadziły do ​​jego wygnania w 195 r. p.n.e.. Zmarł ok. 183 roku p.n.e.

Koniec republiki

 WŁOCHY. GALIA 137-44 P.N.E.


W II wieku p.n.e. sytuacja polityczna w Rzymie stawała się coraz bardziej napięta. Następnie, w latach 80 p.n.e., w mieście doszło do politycznej i militarnej walki o władzę między reformatorem armii rzymskiej Mariuszem a politykiem Sullą, który po śmierci Mariusza w 82 r. p.n.e. został dyktatorem, czyli jedynym władcą.

Pompejusz i Cezar


W tym roku Sulla zabił ponad 500 swoich przeciwników i zapełnił Senat swoimi zwolennikami. Po śmierci Sulli w 78 roku p.n.e. do władzy doszedł inny popularny generał, Pompejusz. Przez 15 lat Pompejusz umocnił swoją reputację wojskową kilkoma zwycięstwami na Wschodzie. Jednak w 60 roku p.n.e. narastająca przemoc frakcyjna doprowadziła go do zawarcia trójstronnego sojuszu, zwanego „pierwszym triumwiratem”, z bogatym finansistą Krassusem i wschodzącą gwiazdą wojskową – Juliuszem Cezarem. Ten triumwirat upadł w 69 p.n.e. i doprowadził do wojny domowej między frakcjami Cezara i Pompejusza.

Pierwsza wojna domowa


Cezar wyparł Pompejusza z Włoch iw 48 roku p.n.e. pokonał go pod Farsalos w Tesalii. Pompejusz został zamordowany w Egipcie, ale jego partyzanci walczyli dalej, aż w 46 roku p.n.e. Cezar odniósł zwycięstwo, stając się dyktatorem (najpierw przez dziesięć lat, potem na całe życie). W obawie, że Cezar zostanie królem, grupa republikanów, w tym Marcus Brutus, zamordowała go. Jednak ich morderczy czyn nie uchronił Republiki przed upadkiem.

JULIUSZ CEZAR

 JULIUSZ CEZAR

Urodzony w 100 p.n.e. Cezar został konsulem rzymskim w 59 p.n.e.. Stworzył nową prowincję Rzymu w Galii w latach 58-52 p.n.e., co przyniosło mu wielką siłę polityczną i popularność, co ostatecznie doprowadziło do jego zamordowania w 44 roku p.n.e..

Pierwszy cesarz: August

WŁOCHY. ŚRÓDZIEMNOMORSKIE 44 P.N.E.-14 N.E.


Po śmierci Juliusza Cezara w 44 roku p.n.e. jego główny dowódca wojskowy Marek Antoniusz, usiłując manipulować opinią publiczną, sprzymierzył się z Oktawianem – 18-letnim przybranym synem Cezara – w celu wykorzystania koneksji rodzinnych i uzyskania politycznego poparcia. Antoniusz przeliczył się, gdyż Oktawian, choć młody, był nawet sprytniejszy niż Cezar. Pozostał w sojuszu z Antoniuszem i Lepidusem – którzy odegrali rolę finansisty w tym „Drugim Triumwiracie” – tylko tak długo, jak długo trzeba było pokonać armie, które zostały zebrane przez Brutusa i Kasjusza, morderców Cezara.

W 32 roku p.n.e. wybuchła wojna między Drugim Triumwiratem. W Actium w następnym roku Antoniusz został pokonany, a on i jego kochanka, egipski faraon Kleopatra, popełnili samobójstwo. Oktawian nie szukał natychmiastowej zemsty na zwolennikach Antoniusza. Nie zrobił też sam siebie dyktatorem, jak Cezar. Zamiast tego manipulował polityką republikanów, aby uzyskać najwyższą władzę, nie uzurpując władzy Senatu.

Od generała do cesarza


W 27 roku p.n.e. Oktawian otrzymał na 10 lat specjalną formę władzy, zwaną imperium prokonsularnym, co w efekcie pozwoliło mu działać według własnego uznania we wszystkich prowincjach, w których obecnie stacjonowała armia. W tym samym roku przyjął tytuł „Augusta”. W 23 roku p.n.e. August uzyskał stałą władzę trybuna plebejuszy, czyniąc go niewrażliwym na działania prawne. Chociaż nie mówił o sobie, że jest cesarzem, zajmował takie stanowisko.

Ekspansja militarna


August zabezpieczył granice imperium wzdłuż Dunaju i wysłał armie do Niemiec, które miał właśnie podbić, gdy katastrofalna klęska w 9 roku spowodowała odwrót znad Łaby z powrotem do Renu. Jego ostatnie lata to ciągła wojna obronna wzdłuż istniejących granic.

Rząd i armia

IMPERIUM RZYMSKIE 27 P.N.E.-OK.200 N.E.


Imperium, nad którym August objął władzę w 27 roku p.n.e., różniło się bardzo od Rzymu z wczesnej republiki. Rządząc teraz terytoriami rozciągającymi się od Półwyspu Iberyjskiego na zachodzie po Syrię i Armenię na wschodzie – a także dużymi częściami Afryki Północnej – rząd rzymski stanął przed znacznie większymi wyzwaniami, niż były w stanie sprostać stare, nieformalne systemy.

Rząd i prowincje


W centrum rzymskiego rządu rola cesarza pozostawała ambiwalentna. Niektórzy cesarze, tacy jak Klaudiusz (panujący w latach 41-54 n.e.), lubili schlebiać starej klasie senatorskiej fantazją, że cesarz był po prostu wyższym rodzajem senatora; inni, jak Neron (panujący w latach 54-68 n.e.), mieli tendencję do rządzenia znacznie bardziej bezpośredniego, despotycznego i kapryśnego.

Wczesne imperium miało niewiele na drodze służby publicznej, a wiele ważnych ról, takich jak zarządzanie skarbcem cesarskim, obejmowali wyzwoleńcy (byli niewolnicy). Jednak gubernatorzy prowincji, którzy zarządzali terytoriami cesarskimi Rzymu, byli prawie wszyscy senatorami. Rząd rzymski zwiększał swoje dochody głównie dzięki podatkom pośrednim od sprzedaży. Część przeznaczano na utrzymanie lub budowę rzymskich dróg, które łączyły główne miasta imperium, ale aż 80 procent przeznaczono na wojsko.

Legiony rzymskie


August odziedziczył 80 legionów, które zmniejszył do 28 legionów, z których każdy liczył około 5000 żołnierzy. Wspierały ich podlegające bezpośrednio cesarzowi pułki piechoty i kawalerii obcokrajowców (zwane „pomocniczymi”).

Legiony utworzyły potężną siłę uderzeniową, której w otwartej walce nie można było się oprzeć. Ich wiedza inżynieryjna oznaczała, że ​​mogli również fachowo prowadzić wojny oblężnicze i brać udział w projektach budowlanych na dużą skalę, takich jak drogi i fortyfikacje. Z biegiem czasu armia utworzyła własną bazę władzy, za pośrednictwem gwardii cesarskiej (pretorianów) z siedzibą w Rzymie i legionowych garnizonów granicznych, i stała się w równym stopniu przyczyną wewnętrznej niestabilności, jak strażnikiem przed zagrożeniami z zewnątrz.

Wczesne imperium

IMPERIUM RZYMSKIE 14-69 N.E


August zmarł w 14 roku n.e., wybierając na dziedzica Tyberiusza, syna swojej żony Liwii z pierwszego małżeństwa. Tyberiusz miał 55 lat, kiedy wstąpił na tron, udowodnił, że jest zdolnym generałem i administratorem, ale nigdy nie był naprawdę popularny i w połowie swojego panowania został zdominowany przez Sejana, prefekta gwardii pretoriańskiej. W ciągu ostatnich siedmiu lat swojego życia Tyberiusz zamknął się w swoim pałacu na wyspie Capri, co doprowadziło do atmosfery frustracji i stagnacji w Rzymie.

Cesarze po Tyberiuszu


Rządy Tyberiusza ustąpiły miejsca nowemu, młodemu cesarzowi Kaliguli (panował 41-54 n.e.), którego klasa rządząca witała z otwartymi ramionami. Jednak niestabilność w Kaliguli i niebezpieczny temperament doprowadziły do ​​jego zabójstwa i zastąpienia go przez człowieka, o którym pretorianie myśleli, że byłby giętkim słabeuszem: Klaudiusz (panował 41-54 n.e.). Jednak Klaudiusz okazał się sprytny; sponsorował zakrojone na szeroką skalę prace publiczne, które obejmowały nowy port w Ostii i, choć nie był wojskowym, zarządził podbój Wielkiej Brytanii od 43 roku. Klaudiusz został zastąpiony przez bezlitosnego Nerona (panującego w latach 54-68 n.e.), który nie nadający się do władzy pogrążył się w korupcji. Kiedy w 68 roku w Hiszpanii wybuchła rewolta wojskowa, rozpoczęła się wojna domowa, w wyniku której w ciągu jednego roku zmieniło się cztery cesarzy, aż w końcu zwyciężył Wespazjan (panował w latach 69-79 n.e.), twardogłowy generał.

Imperium u szczytu potęgi

IMPERIUM RZYMSKIE 69-180 N.E.


Przystąpienie Wespazjana w 69 r. zainaugurowało nową dynastię Flawiuszów, podczas której początkowo wydawało się, że do imperium powróciła stabilizacja. Reformy gospodarcze Wespazjana zapełniły skarbiec, a nowe terytorium zostało zajęte w północnej Wielkiej Brytanii oraz części Niemiec i Azji Mniejszej. Ale syn Wespazjana, Tytus, który zastąpił go w 79 roku n.e., umarł już po dwóch latach. Młodszy brat Tytusa, Domicjan (rządził w latach 81-96 n.e.), zapoczątkował obiecujący początek, ale zmienił się w tyrana i został zamordowany, prawdopodobnie z rozkazu samego Senatu.

„Złoty wiek”


Senat następnie wysunął jednego ze swoich na cesarza, 70-letniego, szanowanego senatora imieniem Nerwa. Aby zapewnić sukcesję, Nerwa przyjął utalentowanego gubernatora Górnych Niemiec, Trajana, jako syna, rozpoczynając praktykę, która była wykorzystywana przy następnych cesarzach. Hadrian, Antoninus Pius i Marek Aureliusz, wszyscy adoptowani przez ich poprzednika. To dało imperium złoty wiek – wiek stabilności.

Trajan i Hadrian


Nerwa zmarł już po dwóch latach, a Trajan wkrótce zaczął poszerzać granice imperium, zdobywając Dację (współczesną Rumunię) w dwóch wojnach między 101 a 106 n.e.; kupieckie królestwo Nabataja (głównie we współczesnej Jordanii) w 106 r.; i duża część Mezopotamii (obecnie Irak) od 115 do 117 n.e. Te zwycięstwa przyniosły ogromny łup, który pomógł wypełnić skarbiec. Jednak wschodnie ziemie nie były bezpieczne i kiedy Trajan zmarł w 117 roku n.e. natychmiast się buntowali.

Być może to właśnie przekonało następcę Trajana, Hadriana, do większej ostrożności. Nie rozpoczynał nowych wojen ekspansji i budował wały obronne w Niemczech i Wielkiej Brytanii.

Hadrian dużo podróżował, widząc więcej swoich domen niż jakikolwiek inny cesarz przed nim, i ustanowił stałą radę cesarską, która zmniejszyła znaczenie senatu.

Późniejsi Antoninowie


Hadrian adoptował starszego Antoninusa Piusa (panującego w latach 138-161 p.n.e.), chcąc, aby jego młody protegowany Marek Aureliusz szybko go zastąpił. Jednak Antonin żył przez kolejne 23 lata w spokojnym panowaniu, w którym doszło do kilku buntów.

Kiedy Marek Aureliusz w końcu odniósł sukces w 161 roku, rządząc wspólnie z Lucjuszem Werusem – kolejnym z kręgu Hadriana – stanął w obliczu serii kryzysów. Zaraza między 168 a 169 n.e. zabiła tysiące ludzi, w tym Lucjusza Werusa, a imperium zostało uwikłane w wojny markomańskie przeciwko barbarzyńcom na Dunaju.

Przed śmiercią w 180 n.e. Marek wybrał na następcę swojego syna Kommodusa, pierwszego syna, jaki kiedykolwiek urodził się panującemu cesarzowi. Jednak, podobnie jak Domicjana, rządy Kommodusa były niestabilne i oznaczały koniec złotego wieku Rzymu.

TRAJAN

Trajan (panował w latach 98-117 n.e.) pochodził z włoskiej rodziny, która przeniosła się do Hiszpanii, co czyni go pierwszym cesarzem o silnych korzeniach nie-włoskich. Zasłynął podczas walki pod Domicjanem nad Renem w latach 80, i jako namiestnik Górnych Niemiec. Popularny w armii, był oczywistym wyborem na następcę Nerwy.

Wykazał zadziwiającą energię w poszerzaniu granic imperium, co możemy i teraz zobaczyć w centrum Rzymu na Kolumnie Trajana, która została zbudowana obok nowego Forum.

Kryzys i reforma

RZYMSKI IMPERIUM 180-305 N.E.


Cesarze przełomu I i II wieku n.e. osobiście wybierali swoich następców. Marek Aureliusz był pierwszym cesarzem od stulecia, który miał dorosłego syna płci męskiej, Kommodusa – ale to potwierdziło słabości dziedzicznej sukcesji.

Kommodus był pochopny i kapryśny. Jego zachowanie wywołało serię buntów wojskowych, które ostatecznie doprowadziły do ​​triumfu Septymiusza Sewera (panował w latach 193-211 n.e.), gubernatora Górnej Panonii (we współczesnych Węgrzech). Zdecydowany i aktywny władca, Sewerus był gotowy do przywrócenia zaufania do imperium. Podzielił duże prowincje na dwie, aby żaden gubernator nie miał zbyt dużej siły militarnej, i podbił terytoria Mezopotamii. Jednak jego następca Karakalla (211-217 n.e.) okazał się bardziej zdolny do zdobycia wrogów niż rządzenia – zamordował swojego brata i współcesarza Getę. Sam Karakalla został zamordowany w 217 roku w pobliżu Carrhae (we współczesnej Turcji) przez frakcję wojskową w obawie, że ich zabije.

Początek końca


Przez chwilę imperium balansowało między nadzieją a farsą. Cesarz Heliogabal (panował 218-222 n.e.), który był arcykapłanem syryjskim o wątpliwej moralności i pra-siostrzeńcem Septymiusza Sewera, zgorszył i wyalienował opinię senatora. Jego kuzyn Sewerus Alexander, sprowadzony na jego miejsce, stracił poparcie armii i został zamordowany w Niemczech w 235 roku n.e. To zapoczątkowało półwiecze chaosu, kiedy cesarze, doprowadzeni do władzy, a następnie mordowani przez własnych żołnierzy, rzadko przeżywali dłużej niż kilka lat.

Przez 20 lat Galowie uciekali, by rządzić ich własnymi cesarzami. Co gorsza, po tym, jak Persowie zamordowali cesarza Waleriana (panował 253-260 n.e.) w 260 roku, miasto Palmyra w Syrii założyło własne imperium wschodnie pod panowaniem królowej Zenobii i jej syna Waballathusa. Nowe grupy barbarzyńców, w tym Gotów, napierały ze wschodniej i środkowej Europy w kierunku granic Renu i Dunaju. Aurelian (270-275 n.e.) ostatecznie pokonał Zenobię i dołączył Galię z powrotem do imperium, ale musiał opuścić Dację, a barbarzyńcy, tacy jak Frankowie i Alamannowie, napadli na Galię, a Goci splądrowali Dunaj. To było za wiele dla pojedynczego cesarza.

Tetrarchia


Nominowany przez wojsko na cesarza w 284 roku. Dioklecjan wybrał starego wojskowego kolegę, Maksymiana, aby rządził razem z nim. W 293 r. dalej podzielił urząd cesarski, wybierając dwóch młodszych cesarzy (lub „Cezarów”), aby rządzili razem z dwoma starszymi (lub „Augusti”).

Teraz w rzeczywistości istniało czterech cesarzy – system zarządzania znany jako Tetrarchia. Dioklecjan zreformował także armię, rekrutując mniejsze legiony lepiej przystosowane do walki z najazdami barbarzyńców. W bezprecedensowym akcie w 305 r. Dioklecjan z powodu złego stanu zdrowia dobrowolnie abdykował i udał się do swojego pałacu w Spalatum (dzisiejszy Split, Chorwacja).

Konstantyn i nowe imperium chrześcijańskie

IMPERIUM RZYMSKIE 306-337 N.E.


Kiedy cesarz Dioklecjan przeszedł na emeryturę w 305 r., jego system czterech władców (Tetrarchia) rozpadł się. Nowe kolegium czterech cesarzy wykluczyło Maksencjusza, syna kolegi Dioklecjana Maksymiana, i Konstantyna, syna Cezara w Tetrarchii. Rezultatem był chaos, a do 310 n.e. było już nie mniej niż siedmiu konkurujących ze sobą cesarzy. W wojnie domowej, która potem nastąpiła, Konstantyn zwyciężył, najpierw pokonując Maksencjusza w bitwie pod mostem Milvian w 312 roku, a następnie w 324 roku, stając się niekwestionowanym jedynym cesarzem.

Reformy Konstantyna


Konstantyn podzielił armię między mobilne siły polowe (komisje) i garnizony graniczne (limitanei). Biurokracja stała się znacznie bardziej formalna, hierarchiczna i wydajna, na czele której stanął prefekt pretorianów. Nowy cesarz założył także nową stolicę w Konstantynopolu (obecnie Stambuł), wzorowaną na Rzymie z siedmioma wzgórzami, z których miał administrować wschodnim imperium.

Cesarz Konstantyn

Konstantyn i chrześcijaństwo


Konstantyn jest najbardziej znany ze wsparcia chrześcijan po prześladowaniach za Dioklecjana. Dekretem edyktu mediolańskiego z 313 r. o wolności wyznania, sponsorował pierwsze duże kościoły w Rzymie i pozwalał biskupom odgrywać coraz większą rolę w polityce.

Konstantyn urodzony w latach 80. XX wieku Konstantyn wybrał długą drogę do chrześcijaństwa. Twierdził, że otrzymał wizję przed bitwą pod mostem Milvian w 312 r., a potem uhonorował chrześcijańskiego boga. Ostatecznie został ochrzczony na łożu śmierci w 337 roku.

Upadek imperium rzymskiego

 IMPERIUM RZYMSKIE 337-476 N.E


Po zakończeniu panowania Konstantyna Imperium Rzymskie zostało przytłoczone przez coraz bardziej złożony i nieelastyczny system polityczny i biurokratyczny; pod naciskiem barbarzyńców wzdłuż granicy; i przez szereg nieskutecznych władców zachodniego imperium. Podział na imperia wschodnie i zachodnie spowodował, że po 395 roku nikt nie rządził obiema połówkami jako jedyny cesarz. Nie będąc już w stanie wchłonąć obcych napierających na jego granice, w połowie wieku Zachodnie imperium znajdowało się w defensywie, a katastrofalne zniszczenie wschodniej armii polowej przez Gotów pod Adrianopolem w 378 roku niemal doprowadziło do całkowitego upadku.

Imperium rozpada się i upada

Barbarzyńcy przeszli od najazdów do przejmowania ziemi, na której mogli się osiedlić, zmniejszając liczbę obywateli, których władze centralne imperium mogły opodatkować i zmusić do pracy. Znaczna część wschodniego imperium była przed tym chroniona – to zachodnia połowa straciła większość Hiszpanii i Galii na rzecz Wizygotów i Franków w pierwszej połowie V wieku n.e., a bogate w zboża prowincje Afryki Północnej na rzecz Wandali między 429 a 439 n.e. Wielka Brytania oderwała się od imperium w latach 410-411 n.e., a sam Rzym został złupiony – pierwszy raz od prawie 800 lat padł ofiarą obcego wroga – przez Gotów w 410 roku. Ruch Hunów na zachód od lat czterdziestych XX wieku oznaczał, że imperium stawało przed wyzwaniami na zbyt wielu frontach, a nieskuteczne zasady Honoriusza (393-423 n.e.) i Walentyniana III (424-455 n.e.) nie przyczyniły się do powstrzymania fali. Seria krótko żyjących zachodnich cesarzy stała się marionetkami zwycięskich wodzów niemieckich.

W 476 roku germański generał Odovacar zażądał dla swoich żołnierzy ziemi we Włoszech. Kiedy cesarz-chłopiec Romulus Augustulus wyzywająco odmówił, został zdetronizowany. Odovacar nie zadał sobie trudu, aby mianować nowego cesarza, zaczął sam rządzić jako król, w wyniku czego Cesarstwo Rzymskie na zachodzie dobiegło końca.

Podziel się z kolegami

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *