Po śmierci cesarza rzymskiego Nerona w 68 r. n.e. nastąpił okres, w którym różne armie rzymskie poparły różnych pretendentów do tronu cesarskiego. Zwycięzca Wespazjan (r. 69-79 n.e.) założył krótkotrwałą dynastię Flawiuszów, obejmującą siebie i swoich dwóch synów, Tytusa i Domicjana.

Tytus Flawiusz Wespazjan urodził się w rodzinie prowincjonalnych arystokratów i wcześnie zdecydował się na karierę senatorską. Jego żona i matka jego dwóch synów, Flawia Domitylla zmarła zanim został cesarzem. Przeżył niebezpieczne administracje Kaliguli, Klaudiusza i Nerona, zyskując reputację zarówno kompetentnego administratora, jak i cesarskiego pochlebca. Służył z powodzeniem jako dowódca wojskowy podczas inwazji Klaudiusza na Wielką Brytanię. Szczyt popularności Wespazjana nastąpił w 66 roku, kiedy Neron mianował go dowódcą wojsk wysłanych w celu stłumienia Buntów Żydowskich. Szybko stłumił bunt w większości kraju i oblegał twierdzę rebeliantów w Jerozolimie. To tam dotarła do niego wiadomość o samobójstwie Nerona w 68 roku i wynikającej z tego walce o tron ​​cesarski. Wespazjan kontynuował oblężenie Jerozolimy aż do lata 69, kiedy we współpracy z namiestnikami Syrii i Egiptu ogłosił się imperatorem.

Wespazjan zapewnił stabilny rząd po zawierusze panowania Nerona wojnach domowych. Zostawił swojego najstarszego syna Tytusa, aby kontynuować wojnę żydowską, która zakończyła się zdobyciem Jerozolimy i zniszczeniem żydowskiej świątyni wiosną 70 r. W Rzymie Wespazjan odbudował zniszczony przez pożar w 69 r. Kapitol i zbudował Koloseum. Pomimo swoich projektów budowlanych Wespazjan zachował wystarczającą kontrolę nad cesarskimi podatkami i skarbcem, aby pozostawić nadwyżkę swojemu następcy. Uzupełnił uszczuplone szeregi Senatu i nadał prawa obywatelskie wielu społecznościom poza Włochami, zwłaszcza w Hiszpanii. Cesarski biograf Swetoniusz opowiedział, jak dowcipkował na łożu śmierci w sprawie praktyki ubóstwiania zmarłych cesarzy.

Przed śmiercią Wespazjana Tytus miał reputację egzekutora ojca, twardego i niezbyt skrupulatnego. Jako cesarz Wespazjan objął Tytusa urzędami, w tym ważnym urzędem prefekta pretorianów, próbując ustanowić go wyraźnym następcą. Ta strategia okazała się skuteczna, a Tytus pokojowo wstąpił na tron ​​po śmierci Wespazjana.

Jako cesarz cieszył się popularnością zarówno w swoim czasie, jak i później. Apelował do zwykłych ludzi w Rzymie, kontynuując programy budowlane Wespazjana i organizując gry i pokazy. Najwybitniejszym dziełem architektonicznym związanym z jego panowaniem był Łuk Tytusa, upamiętniający jego zwycięstwo nad Żydami. Wysyłał też pieniądze na pomoc społecznościom zniszczonym przez wybuch Wezuwiusza w 79 roku. Podobnie jak jego ojciec zostawił nadwyżkę w skarbcu.

Tytus nie zostawił prawowitego syna, a jego następcą został jego młodszy brat, Domicjan. Inteligentny i pracowity jak jego ojciec i brat, Domicjan był także surowy i tyraniczny. Panowanie Wespazjana spędził w cieniu brata, choć cieszył się tytułem cezara. Udało mu się to z niewielkim trudem po śmierci Tytusa. Niektóre starożytne źródła oskarżają go o otrucie Tytusa, ale nie ma bezpośrednich dowodów.

Jako cesarz Domicjan był jednym z największych budowniczych Rzymu, budując wielki pałac na Palatynie i odbudowując Świątynię Jowisza na Kapitolu, a także dziesiątki innych budowli. Był konserwatystą kulturowym, który utożsamiał się z tradycjami rzymskimi i religią rzymską. W 85 roku przyznał sobie bezprecedensowy tytuł wieczystego cenzora, tradycyjnie urzędu związanego z opieką nad moralnością rzymską. Jak wszyscy Flawianie, był surowym podatnikiem i ostrożnym wydawaniem pieniędzy, który zostawił nadwyżkę w skarbcu.

Największym problemem politycznym Domicjana była jego zła relacja z Senatem, instytucją, do której nie miał wielkiego szacunku. Ten związek pogorszył się przez całe jego panowanie. Portret Domicjana jako „złego cesarza” można prześledzić w źródłach senatorskich, zwłaszcza u historyków Swetoniusza i Tacyta, chociaż nie próbowano przedstawiać go jako szaleńca, takiego Neron. Domicjan wolał rządzić przez grupę dworską obejmującą krewnych, wyzwoleńców i kilku senatorów, niż zajmować się senatem jako całością; za jego panowania wielu senatorów zostało wygnanych lub straconych. Jego śmierć nastąpiła w wyniku spisku zamachowego, a Senat, w przeciwieństwie do jego deifikowanego ojca i brata, potępił jego pamięć. Następcą Domicjana został Marcus Cocceius Nerwa, który zerwał z poprzednim panowaniem.

Podziel się z kolegami

Dodaj komentarz