Gajusz Juliusz Cezar rozszerzył Cesarstwo Rzymskie do potęgi obejmującej połowę Europy. Według legendy był potomkiem Eneasza, księcia trojańskiego który założył Rzym, samego syna greckiej bogini Afrodyty lub rzymskiej Wenus.

Wczesne życie i polityka Rzymu


Juliusz Cezar dorastał z wieloma powiązaniami politycznymi za pośrednictwem swojego ojca Gajusza Juliusza Cezara, który był pretorem, oraz jego wuja Gajusza Mariusza, bohatera wojennego i polityka, który poślubił siostrę ojca Julię. Jego matką była Aurelia Cotta.

Wuj Cezara Mariusz był popularnym politykiem. W jego opozycji był Lucjusz Korneliusz Sulla. Obaj byli przywódcami politycznymi. Te przeciwstawne obozy polityczne spowodowały wiele wojen domowych, zamachów i prób zamachu stanu. Życie, polityka i kariera wojskowa Cezara zależały bezpośrednio od tego, który obóz sprawował władzę.

W tym czasie król Mitrydates z Pontu na południowym wybrzeżu Morza Czarnego zagroził wschodnim prowincjom Rzymu. Sulla został wybrany, by poprowadzić swoją armię przeciwko Mitrydatesowi. Kiedy opuszczał Rzym, aby dołączyć do swojej armii, rząd wyznaczył Mariusza do poprowadzenia wojny z Mitrydatesem. Sulla otrzymał o tym wiadomość, pomaszerował na Rzym i przejął władzę. Mariusz uciekł do Afryki. Mianowanie powróciło do Sulli, jego armia była wysłana do wschodnich prowincji. Bez armii Sulla nie mógł bronić miasta i Mariusz ze swoją armią pomaszerował na Rzym. On i jego sojusznicy, w tym Lucjusz Corneliusz Cynna, przejęli władzę. Nastąpiła czystka ze zwolenników Sulli. Mariusz zmarł w 86 roku p.n.e., ale jego frakcja pozostała u władzy. Juliusz Cezar był sprzymierzony z Cynną i poślubił jego córkę Kornelię w 84 roku p.n.e.

Sulla odniósł zwycięstwo na wschodzie i skierował wojsko na Rzym. Toczył wojnę z armią Mariusza i pokonał ją w 82 roku p.n.e. Sulla sam ogłosił się dyktatorem i zainicjował masową czystkę ludności. Cezar był na tej liście, będąc spokrewniony z Mariuszem i Cynną. Nominacja polityczna Cezara, dziedzictwo i posag żony zostały przywłaszczone Sullą. Ukrywał się, ale nie był ukarany ponieważ rodzina jego matki miała wpływ na Sullę.

Kariera wojskowa


Cezar wstąpił do armii, opuścił Rzym i został pomocnikiem gubernatora Azji. Tam brał udział w militarnym zwycięstwie nad Mitrydatesem VI, królem Pontu. W tej akcji został odznaczony corona civica, czyli Koroną Obywatelską, jednym z najwyższych rzymskich odznaczeń wojskowych. Sulla przeszedł na emeryturę jako dyktator i zmarł w 78 roku p.n.e. W tym czasie Juliusz Cezar wrócił do Rzymu, a w 75 roku p.n.e. popłynął na Rodos na studia. Został schwytany przez piratów i wykupiony za 50 talentów w złocie. Później Cezar ukrzyżował tych piratów. Następnie ponownie poprowadził armię przeciwko królowi Pontu, po czym udał się na Rodos, aby uczyć się u Apolloniosa Molona, którego uczył Cyceron.

Cezar wrócił do Rzymu w 72 roku p.n.e., gdzie został wybrany na trybuna wojskowego. Następnie został kwestorem i przygotowywał się do pełnienia tego stanowiska w armii w Hiszpanii w 69 roku p.n.e. Służył jako kwestor w zachodniej Hiszpanii, po czym wrócił do Rzymu i poślubił Pompeję, wnuczkę Sulli. Został wybrany edylem. Następnie Cezar został wybrany na pontifex maximus, głównego kapłana Rzymu. Został wybrany pretorem w 62 roku p.n.e. W 61 roku p.n.e. został mianowany propraetorem i opuścił Rzym, by rządzić Hispania Ulterior (najdalsza Hiszpania). W zachodniej Hiszpanii poprowadził podbój ludu Callaici i Lusitani. Po udanych podbojach jego armia mianowała go imperatorem, Cezar triumfalnie wkroczył do Rzymu, aby kandydować na konsula w 60 roku p.n.e.

W swojej kampanii na konsula Rzymu Cezar sprzymierzył się z Gneuszem Pompejuszem, potężną postacią wojskową, którego długoterminowym celem było uzyskanie wolnej ziemi dla swoich weteranów. Marcus Licinius Krassus, uważany za najbogatszego człowieka w całym Rzymie, dołączył do nich w trzyosobowym sojuszu politycznym o władzę. Cezar zapewnił umiejętności polityczne, Pompejusz wpływy, a Krassus pieniądze. Aby scementować sojusz, Pompejusz poślubił jedyną córkę Cezara, Julię.

W tym samym roku Cezar poślubił Kalpurnię, córkę Lucjusza Kalpurniusza Piso Cezonina, który rok później został wybrany konsulem. Ich polityczni przeciwnicy nazywali ten potężny sojusz politycznym „trójgłowym potworem”. To był pierwszy triumwirat. W 59 roku p.n.e. Cezar wygrał jako konsul, ale jego przeciwnik, Bibulus, zdobył drugą pozycję współkonsula.

Wojny w Galii


Cezar został prokonsulem Galii w 58 roku p.n.e. Jego wojny galijskie trwały od 58 do 49 roku p.n.e. Cezar rozpoczął kampanię w Helvetii (współczesna Szwajcaria). W następnym roku podbił konfederację belgijską (we współczesnej Belgii). Cezar, Pompejusz i Krassus spotkali się w Galii w 56 roku p.n.e. aby odnowić triumwirat. Do tej pory Cezar zdobył wielkie bogactwa. Pod koniec 56 roku p.n.e. postanowił zaanektować całą Galię (dzisiejszą Francję). Pompejusz i Krassus mieli zostać konsulami w następnym roku i obiecali przedłużyć jego prokonsulat w Galii na kolejne pięć lat. Dzięki temu Cezar stał się jeszcze bardziej ambitny.

W połowie 55 roku p.n.e. zaplanował inwazję na Anglię. Armia Cezara pomaszerowała nad Tamizę i pokonała duże siły, zdobywając fort króla Cassivelaunusa, a następnie wróciła do Galii. Jednak silna baza polityczna Cezara słabła. Krassus otrzymał dowództwo nad armiami wschodnimi, ale został pokonany przez Partów i zginął w bitwie.

Galowie zjednoczyli się pod dowództwem Wercyngetoryxa. W 52 roku p.n.e. Cezar zdecydował się na oblężenie Alezji, a 250 000 Galów przybyło, by pomóc Alezji w walce z Rzymianami. Rzymianie wytrzymali, a kawaleria Cezara atakowała Galów od tyłu. Alezia poddała się, a ludność została zniewolona. Po zdobyciu Uxellodunum przez Cezara w 51 roku p.n.e. Galia została ostatecznie podbita. Podczas swoich kampanii Cezar napisał siedem książek, które tworzą Commentarii de Bello Gallico (Komentarze do wojny galijskiej). Według Plutarcha Cezar podbił 800 miast i 300 plemion. Podaje że 1 milion mężczyzn i chłopców stali się rzymskimi niewolnikami i zostawił kolejne 3 miliony zabitych na polach bitew.

Wojna domowa


Cezar zwyciężył jako generał, ale jego pozycja polityczna była mniej bezpieczna. Senat zakończył kadencję Cezara jako prokonsula i nakazał mu rozpuścić armię i wrócić do Rzymu. Bez stanowiska rządowego czekały go w Rzymie zarzuty i ściganie. Przekraczanie granicy rzeki Rubikonu przez jakąkolwiek armię z prowincji było sprzeczne z rzymskim prawem. Zgodnie z prawem ten akt był buntem przeciwko Rzymowi. Cezar powiedział: „Alea iacta est” („Kości zostały rzucone”) i 10 stycznia p.n.e. poprowadził swoją armię przez rzekę w kierunku Rzymu. Cezar szybko przedostał się do Rzymu, jego przeciwnicy uciekli, a on ustanowił własny senat i został przez niego ogłoszony dyktatorem. Następnie ogłosił politykę łaski dla wszystkich. Cezar próbował zawrzeć pokój z Pompejuszem, ale wojna domowa była nieunikniona. Cezar wiedział, że musi poprowadzić swoje legiony do Hiszpanii, aby uniemożliwić armii Pompejusza podróż na wschód. Z Markiem Lepidusem na czele Rzymu i Markiem Antoniuszem kontrolującym Włochy, Cezar wyruszył do Hiszpanii, gdzie pokonał sojusznika Pompejusza i jego armię. Cezar zrezygnował z funkcji dyktatora i został wybrany konsulem. Następnie udał się do Grecji i 10 lipca 48 roku p.n.e. zaatakował Pompejusza w Dyrrachium (dzisiejszy Durres lub Durazzo, główny port w Albanii). Cezar ledwo uniknął klęski, ale 9 sierpnia rozbił siły Pompejusza pod Farsalos w Grecji.

Julius Cezar w Egipcie


Pompejusz uciekł z Grecji do Egiptu. Kiedy Cezar przybył do Egiptu, przedstawiono mu głowę Pompejusza. Zabił go egipski oficer armii. Podobno Cezar płakał.

Egipt był rządzony ze swojej stolicy, Aleksandrii, przez dynastię Ptolemeuszy, potomków generała Aleksandra Wielkiego. W Egipcie wybuchła wojna między Kleopatrą VII a jej bratem i mężem Ptolemeuszem XIII o to, kto miał rządzić. Każdy miał wtedy – armie i zwolenników. Cezar był oczarowany wspaniałą urodą Kleopatry. Poprowadził swoją armię przeciwko armii przeciwnej i usunął Ptolemeusza XIII. Romans między Cezarem a Kleopatrą trwał przez wiele lat. Cezar spędził pierwszą część 47 roku p.n.e. w Egipcie, wyjeżdżając, by zaatakować króla Pontu Farnakesa II. Jego zwycięstwo w majowej bitwie pod Zelą było tak szybkie, że Cezar wysłał do Rzymu swoje słynne teraz przesłanie: „Veni, vidi, vici” („Przybyłem, zobaczyłem, zwyciężyłem”).

Wojna przeciwko synom Pompejusza


Unikając floty wroga, Cezar dotarł do wybrzeża Afryki i pomaszerował ze swoją armią w głąb lądu.  W lutym pod Tapsus pokonał resztki pompejańczyków w Afryce pod wodzą Katona (młodszego) i Scypiona, tracąc tylko 1000 żołnierzy przeciw 10 000 Scypiona. W maju Cezar ponownie wrócił do Rzymu w triumfie.

Synowie Pompejusza, Gneusz Pompejusz i Sekstus Pompejusz, zebrali siły przeciwko Cezarowi i utworzyli armię w Hiszpanii. Cezar wziął do walki z nimi niewielki oddział weteranów. Będąc w Hiszpanii, szybko zwerbował więcej weteranów, którzy osiedlili się w regionie po kampanii Ilerda. Zebrał 40-tysięczną armię, armia synów Pompejusza liczyła 50 000-60 000 ludzi. Cezar zaatakował i zwyciężył w bitwie pod Mundą 17 marca 45 roku p.n.e.. We wrześniu 45 roku p.n.e. Cezar powrócił do Rzymu, i otrzymał tytuł imperatora.

Zabójstwo Cezara


W Rzymie Cezar spisał testament, nazywając swego pra-siostrzeńca Oktawiana swoim spadkobiercą i adoptując go jako syna. Do 44 roku p.n.e. Cezar został mianowany dyktatorem perpetuus (wieczny, nieprzerwany).

Jego przeciwnicy widzieli w tym koniec republiki i politycznej potęgi arystokracji, a spisek narastał. Zabójstwo zaplanowano na 15 marca – idy marcowe – kiedy Cezar spotka się w Senatorami. Według relacji Mikołaja z Damaszku w spisku udział brało 80 osób. Uważa się, że Brutus zgodził się na zabójstwo, ponieważ myślał, że Cezar zakończy Republikę Rzymską. Cezar wszedł do Senatu, a wynajęci gladiatorzy zablokowali drzwi zewnętrzne. Trebonius zatrzymał Marka Antoniusza rozmową. Gdy Cezar zbliżał się do senatorów, został dźgnięty 23 razy.

Marek Antoniusz i Oktawian przejęli władzę i pomścili śmierć Cezara, pokonując siły Brutusa i głównego konspiratora Kasjusza w Grecj. Dwa lata po jego śmierci Juliusz Cezar został formalnie ogłoszony bogiem jako Divus Julius (Boski Juliusz).

Podziel się z kolegami

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *