Polinezja w średniowieczu

Od około 200 roku Polinezyjczycy rozpoczęli poważną ekspansję i około 1000 roku osadnicy zbadali i zasiedlili wszystkie zakątki Południowego Pacyfiku, osiągając zadziwiające sukcesy w żegludze na duże odległości. W swoim najdalszym zasięgu dotarli do Nowej Zelandii i Wyspy Wielkanocnej i założyli różnorodne kultury, czyniąc Polinezyjczyków najbardziej rozproszoną grupą etniczną tamtych czasów.

Ekspansja i nawigacja polinezyjska


Polinezyjczycy prawdopodobnie wywodzą się z południowo-wschodniej grupy azjatyckiej, pochodzącej ze współczesnego Tajwanu, i mają podobieństwo genetyczne do ludu rdzennego Melanezji, grupy wysp na północ od Australii. Ta mieszanka kulturowa dała początek kulturze Lapita, której znakomita czerwona ceramika pochodzi z około 1600 roku.

Wielka ekspansja polinezyjska


Lud Lapita stosował adze kamienne, uprawiał ignam i taro, a także orzechy kokosowe, chleb zbożowy i banany oraz udomowił świnie i kurczaki – wszystkie elementy, które miały stanowić ważną część późniejszej kultury polinezyjskiej.

Świetni nawigatorzy, używali łodzi z wysięgnikiem do pokonywania dużych odległości. Aby ich poprowadzić, używali gwiazd, ptaków, wiatrów, prądów i pływów, a także mogli używać map wykonanych z patyków. Dotarli do Markizów, Wyspy Wielkanocnej, Tahiti i Hawajów około 400 n.e., i wreszcie do Nowej Zelandii około 1000 roku. Na każdym z nich zakładali wodzostwa, co prowadziło do rozwoju wyrafinowanych i zhierarchizowanych społeczeństw.

Maorysi

NOWA ZELANDIA 1000-1840


Nowa Zelandia była ostatnim dużym obszarem zasiedlonym przez Polinezyjczyków, którzy dotarli do niej około 1000 roku. Jej klimat bardzo różni się od tropikalnej Polinezji, co doprowadziło do zmian w utrwalonych polinezyjskich stylach życia. Z tradycyjnych upraw polinezyjskich dominowały tylko słodkie ziemniaki. Znaczna część Wyspy Południowej nie nadawała się do rolnictwa, promując kulturę opartą na rybołówstwie, polowaniu i zbieractwie. Około 1300 roku Maorysi bardziej zwrócili się w stronę rolnictwa, prawdopodobnie dlatego, że brakowało żywności do polowań.

Liczba ludności na Wyspie Północnej znacznie wzrosła, a okres po 1350 roku, znany jako era klasyczna, był świadkiem budowy masywnych fortów ziemnych z bogatymi pochówkami. Wygląda na to, że nastąpił gwałtowny wzrost działań wojennych między konkurującymi grupami Maorysów, wraz z budową jeszcze większych fortów z kompleksami tarasów i rowów. Pomimo uderzająco bogatej kultury, Maorysi nigdy nie zjednoczyli się politycznie, co stawiło ich w niekorzystnej sytuacji, gdy europejscy koloniści przybyli w XIX wieku.

Wyspa Wielkanocna  ok. 400-1868


Wyspa Wielkanocna (miała polinezyjską nazwę Rapa Nui) jest jedną z najbardziej odizolowanych wysp w Polinezji. Leży 2000 km od najbliższego sąsiada i mogła zostać zasiedlona przez Polinezyjczyków około 400 r.

Między 1000 a 1200 drzewa na Wyspie Wielkanocnej zaczęły zanikać. Było to spowodowane obsesyjną budową gigantycznych kamiennych głów, zwanych moai. Zostały wyrzeźbione w jednym kawałku ze sprasowanego popiołu wulkanicznego i wymagały ogromnego wykorzystania zasobów, aby przenieść  ich z kamieniołomów i wznieść. W końcu, jakiś czas po 1600 r., kiedy wycięto ostatnie drzewa, ekosystem wysp załamał się, ponieważ erozja gleby pozbawiła ziemię zdolności do uprawiania plonów i nie było już drewna do budowy łodzi do połowów. W wyniku zamieszania społecznego moai zostały celowo zrzucone na początku XVIII wieku, tak że do 1868 roku żadne nie zostało nietknięte.

Podziel się z kolegami

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *