Około 3100 p.n.e. wyłoniło się zjednoczone królestwo Egiptu – rządzone przez jednego króla lub faraona – które zajmowało brzegi Nilu aż do Asuanu. W okresie wczesnej dynastii (ok. 3100-2469 p.n.e.), w Starym Państwie (2649-2134 p.n.e.), w Średnim Państwie (2040-1640 p.n.e.) i w Nowym Państwie (1550-1069 p.n.e.) Egipt przeżył prawie 3000 lat dobrobytu i ciągłości kulturowej, zanim obcy najeźdźcy zajęli go od VIII wieku p.n.e..

Stare Państwo

EGIPT 2649-2134 P.N.E.


Około 3100 p.n.e. dwa królestwa Górnego Egiptu (południe) i Dolnego Egiptu (północ) połączyły się w jedno państwo pod przewodnictwem faraona Menesa.

Jego najbardziej uderzającymi pozostałościami są wielkie pomniki grobowe znane jako piramidy, ale istnieją również dowody na scentralizowane państwo oparte na stolicy w Memphis. Wyrosła ogromna biurokracja polityczna i administracyjna, w skład której wchodzili lokalni gubernatorzy, którzy nadzorowali regiony zwane nomami. Sam faraon zaczął odgrywać centralną rolę religijną. Rozległe programy irygacyjne kierowały wody na rozległe obszary rolne, a urządzenia zwane „nilometrami” przewidywały wzrost rzeki i obfitość (lub niedostatek) następnych zbiorów.

Pod Starym Królestwem Egipt po raz pierwszy zaczął projektować swoją potęgę za granicą, wyprawami za panowania Snefru (2575-2551 p.n.e.) do Nubii w celu zbierania surowców i wyprawami do Libii przez faraonów z VI dynastii (2323-2150 p.n.e.) .

Podczas długiego panowania Pepi II (2246-2152 p.n.e.) władza centralna zaczęła się rozpadać, a w ciągu 20 lat Stare Królestwo upadło, gdy głód ogarnął ziemię, a urzędnicy w prowincjach ustanowili własne rządy. Nastąpił wiek niepewności, znany jako pierwszy okres przejściowy (2134-2040 p.n.e.).

Średnie Państwo

EGIPT 2040-1640 P.N.E.


W pierwszym okresie przejściowym najpotężniejsi władcy egipscy przebywali w Herakleopolis, na południe od Memfisu. Od około 2150 roku p.n.e. toczyła się wojna domowa między faraonami Herakleopolitów a ich rywalami na południu w Edfu i Tebach. Ostatecznie, około 2040 roku p.n.e., zwyciężył król tebański Nebhepetre Mentuhotep II (panujący w latach 2061-2010 p.n.e.), ponownie jednocząc Egipt i dając początek Państwu Średniemu.

Rozwój Średniego Państwa

Amenemhat I (panujący w latach 1991-1962 p.n.e.), pierwszy faraon 12 dynastii, przywrócił wigor Egiptowi. Założył nową stolicę w Iczi-taui niedaleko Memfisu i wysyłał wyprawy do Nubii (współczesny Sudan), podbijając terytoria aż do Drugiej Katarakty Nilu. Faraonowie z XII dynastii prowadzili także kampanie w Syrii i Palestynie.

Wpływ władzy centralnej zmniejszył się podczas XIII dynastii (1783-1640 p.n.e.), która miała wielu krótkotrwałych władców, ale niewiele jest dowodów na ich upadek. Istnieją jednak oznaki rosnącej liczby imigrantów z Palestyny, które z czasem doprowadzili do wielu zamieszań i upadku Państwa Średniego.

Piramidy w Gizie

Koniec Średniego Państwa


Pod koniec XIII dynastii Egipt znalazł się pod silną presją ze strony azjatyckich grup migrujących na zachód, które zaczęły zajmować duże obszary delty Nilu. Około 1650 roku p.n.e. jedna z grupa, znana jako Hyksos (nazwa wywodząca się od egipskiego słowa oznaczającego „obcych książąt”), założyła własne królestwo na północy Egiptu. Rdzenni władcy Egiptu nadal rządzili na południu od Teb, podczas gdy Hyksosów nie można było wyprzeć ze stolicy w Awaris.

Ten wiek politycznych zawirowań nazywany jest drugim okresem przejściowym.

Nowe Królestwo

EGIPT 1550-1069 P.N.E.


Hyksosi zostali ostatecznie wypędzeni z Egiptu przez tebańskiego władcę Kamose (panował w latach 1555-1550 p.n.e.) i jego następcę Ahmose I (panował w latach 1550-1525 p.n.e.), pierwszego faraona Nowego Królestwa. Era ta jest często postrzegana jako czas chwalebnego „imperium” Egiptu, podczas którego Egipt rozszerzył swoje kontakty handlowe i udoskonalił swoje umiejętności w dyplomacji. Stłumił zagrożenia dla tronu, wykorzystując techniki wojenne zapożyczone od Hyksosów.

Apogeum imperialne i kulturowe


Wcześni władcy XVIII dynastii (1550-1307 p.n.e.) dążyli do ustanowienia imperium egipskiego, najpierw w Palestynie, a następnie w częściach Syrii. Totmes I (panujący w latach 1504-1492 p.n.e.) prowadził kampanię aż do Eufratu i tam ustawił stelę – stojący kamień z inskrypcją – upamiętniającą osiągnięcia jego armii. Za panowania Totmesa II i wdowy po nim Hatszepsut, w latach 1493-1458 p.n.e., tempo ekspansji militarnej uległo spowolnieniu. Bratanek Hatszepsut, Totmes III (panował w latach 1479-1425 p.n.e.), poprowadził jednak prawie 20 wypraw do Palestyny ​​i Syrii, pokonując ludy tak odległe jak Mitanni w pobliżu Eufratu i rozszerzając kontrolę egipską na południe w dół Nilu.

Po krótkim okresie politycznej słabości po przedwczesnej śmierci chłopca-faraona Tutanchamona (panował 1333-1323 p.n.e.), władcy XIX dynastii ponownie potwierdzili kontrolę Egiptu nad zamorskim imperium, poczynając od Seti I (panował w latach 1305-1290 p.n.e.), którego agresywna kampania doprowadziła go do konfliktu z Hetytami. Jego syn, Ramzes II, kontynuował wojnę, ale w 1274 roku p.n.e. jego armia została prawie zniszczona w pobliżu syryjskiego miasta Kadesz. Odtąd, kontrola Egiptu nad Palestyną osłabła. Merneptah (rządzony w latach 1224-1214 p.n.e.) stoczył szereg bitew, aby powstrzymać libijskich plemion przed deltą Nilu, ale wytchnienie było krótkotrwałe i Ramzes III (rządzony w latach 1194-1163 p.n.e.) stawił czoła wielkiej armii „ludów morza”, która szalała w Syrii i Palestynie. Ramzes pokonał ich w 1182 roku p.n.e., ale narastający wewnętrzny sprzeciw, wraz z szeregiem słabych następców, ostatecznie położył kres Nowemu Królestwu.

Tutanchamon z żoną

Nowe Królestwo było okresem spektakularnych osiągnięć architektonicznych i artystycznych, a także fermentu religijnego.

Bogata zawartość grobowca Tutanchamona została pochowana razem z faraonem, oraz wzniesiono monumentalne budynki i posągi Ramzesa II. Rodzina królewska były teraz pochowana w podziemnych grobowcach, skupionych w Dolinie Królów, niedaleko Teb. Amenhotep IV Echnaton (rządzony w latach 1353-1335 p.n.e.) doprowadził kult słońca do skrajności, na krótko narzucając swemu ludowi kult Atona – kult samego dysku słonecznego – i zmieniając imię na cześć jego przekonań.

Echnaton i Nefertiti

RAMZES II

Jeden z najbardziej znanych egipskich faraonów, Ramzes II (panował w latach 1290-1223 p.n.e.), objął tron ​​u szczytu potęgi Egiptu. Na początku swojego panowania odnosił sukcesy w wyprawach w Syrii, ale po klęsce pod Kadesz w 1274 roku p.n.e. walczył o odzyskanie inicjatywy i w 1258 roku p.n.e. musiał zawrzeć traktat, aby zakończyć wojnę. Oprócz świątyni w Abu Simbel, Ramzes zbudował nową stolicę w Pi-Rameses we wschodniej delcie Nilu oraz wielką świątynię grobową Ramesseum, w pobliżu Doliny Królów, niedaleko Teb.

Trzeci Okres Przejściowy


Przez 150 lat po upadku Nowego Królestwa arcykapłani Amona i władcy Tanis w Delcie kwestionowali kontrolę nad Egiptem. Stopniowo Egipt padał w ręce obcych władców, poczynając od 22 dynastii, założonej w 945 roku p.n.e. przez generała Szeszonka z Libii. Za króla Nubii Shabaqa (panował 712-698 p.n.e.) Egipt ponownie został zjednoczony. Kolejne okresy panowania, nubijski, asyryjski i perski, były przerywane okresami dominacji Egipcjan, aż do ostatnich lat panowania faraonów w Egipcie pod panowaniem Ptolemeuszy (304-30 p.n.e.), dynastii wywodzącej się z Macedonii i Grecji.

Podziel się z kolegami

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *