W miarę jak rolnictwo rozprzestrzeniło się w Europie, nowe i bardziej scentralizowane społeczności – głównie na północy i zachodzie kontynentu, ale także tak daleko jak Malta – stworzyły pomniki z ogromnych kamieni, zwane megalitami. Być może nigdy nie dowiemy się ich dokładnego celu, ale są one jaskrawym wyrazem systemu wierzeń, wyznaczającego pory roku i cykliczne ruchy słońca, księżyca i gwiazd.

W czwartym tysiącleciu p.n.e. europejskie społeczności rolnicze utworzyły długie ziemne kurhany i grobowce z kamiennymi komorami, takie jak w West Kennet w Wiltshire w południowej Wielkiej Brytanii, gdzie korytarz w kurhanie prowadzi do bocznych komór, w których pochowano aż 46 zwłok. W Newgrange w Irlandii podobny komorowy grobowiec zawiera wzory spirali i okręgów, typowe dla nowej techniki artystycznej, która charakteryzowała sztukę budowniczych megalitów.

Pomniki „Henge” pojawiły się około 3200 roku p.n.e. Henge składają się z okrągłego lub owalnego obszaru otoczonego brzegiem, zawierającego krąg drewnianych słupków lub ogromne kamienie. Drewniane kręgi zginęły – chociaż w Woodhenge w Wiltshire zachowały się dołki po postach; najgłębszy jest około 2 m, wskazujący na słupy o wysokości około 5,5 m. Jednak kamienne kręgi są najbardziej niezwykłymi zabytkami epoki megalitycznej. Są one rozsiane po całej północnej i zachodniej Europie, a same Wyspy Brytyjskie zawierają około 1000 kamiennych kręgów. Krąg w Avebury w hrabstwie Wiltshire, o średnicy 420 m, jest jednym z największych, które przetrwały i prawdopodobnie służył jako rytuał skupiający się na dużym obszarze południowo-zachodniej Wielkiej Brytanii. W Carnac we Francji znalezione, długie rzędy stojących kamieni, które tworzą podobnie efektowny zespół.

Stonehenge


Stonehenge w południowej Anglii jest prawdopodobnie najbardziej znanym megalitycznym miejscem ze wszystkich. Rozpoczęty około 3100 roku p.n.e. jako zwykłe ogrodzenie ziemne, teren był rozwijany przez następne 1000 lat w kilku etapach. Około 2500 p.n.e. ustawiono centralny kamienny krąg z gigantycznych piaskowców, z których każdy ważył około 26 ton. Każdy został uformowany we właściwy rozmiar, wbijając młotkiem wielkie kamienne kule lub „maule”. Jak dokładnie wzniesiono te słupy, nie jest znane, ale kompleks musiał wymagać ogromnej inwestycji w czas i pracę, co sugeruje wysoce scentralizowane społeczeństwo. Około 2300 p.n.e. wzniesiono krąg błękitnych kamieni – przetransportowanych aż z Preseli w południowej Walii, na odległość około 250 km.

Koniec epoki megalitów


Około 1500 roku p.n.e. era megalityczna w Europie zanikała. W Wielkiej Brytanii i północnej Francji zakończono budowę kamiennych kręgów. Religia w północnej Europie zwróciła się ku rytuałom którzy były bardziej orientowane na wykorzystanie metali.  Złoża broni w jeziorach i torfowiskach, a ostatnie ślady dodatków w Stonehenge pochodzą z około 1100 roku p.n.e. Około 1000 lat p.n.e. niektóre kamienie zostały celowo przewrócone. Chociaż nie zapomniano o pomnikach, ich twórcy i ich znaczenie zostają całkowicie niejasne.

Podziel się z kolegami

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *