Diadochowie to greckie słowo oznaczające „następców” i odnosi się do następców imperium Aleksandra Wielkiego. Początkowo istniała wstępna zgoda na jedność imperium, ale wkrótce przekształciło się to w wojny między rywalizującymi władcami. Obejmowały one Macedonię, Egipt pod rządami Ptolemeusza, Afrykę i Bliski Wschód pod rządami Seleukosa.

Śmierć Alexandra Wielkiego


Aleksander Wielki zmarł 11 czerwca 323 r. p.n.e. w Babilonie. Jego czołowi generałowie zaczęli dyskutować o sukcesję. Aleksander miał przyrodniego brata, Arridaeusa, ale on był epileptykiem i uważał, że nie nadaje się do rządzenia. Generał kawalerii Perdiccas stwierdził, że żona Aleksandra, Roksana, jest w ciąży i jeśli urodzi się chłopiec, to zostanie królem. Pozostali generałowie sprzeciwili się temu pomysłowi. Nearchus, dowódca marynarki wojennej, zwrócił uwagę, że Aleksander miał trzyletniego syna Heraklesa ze swoją byłą konkubiną Barsina. Inni generałowie sprzeciwiali się temu, ponieważ Nearchus był żonaty z córką Barsine’a i spokrewniony z młodym możliwym królem. Ptolemeusz chciał wspólnego przywództwa i uznał, że imperium potrzebuje mocnego rządu, a generałowie mogą to wspólnie zapewnić. Niektórzy myśleli, że kolektywne przywództwo może doprowadzić do podziału imperium. Meleager, dowódca falangi, sprzeciwił się temu pomysłowi. Chciał, aby Arridaeus jako król zjednoczył imperium. Ostateczną decyzją było wyznaczenie Perdiccasa na regenta Arridaeusa, który miał zostać Filipem III, a jeśli Roksana urodziłaby chłopca, miałby on pierwszeństwo i zostałby królem Aleksandrem IV.

Ojciec Aleksandra, Filip Macedoński, poprowadził swoje armie na południe i podbił całą Grecję. Aleksander był królem Macedonii i Grecji i zostawił tam generała, aby rządził. Grecy widzieli, że Aleksander i jego generałowie przejęli zwyczaje swoich znienawidzonych wrogów, Persów. Mieszkańcy Aten i innych greckich miast zorganizowali bunty, gdy tylko dowiedzieli się, że Aleksander zmarł. Antypater poprowadził siły na południe i rozpoczął wojnę lamijską. Craterus, który przybył z posiłkami poprowadził Macedończyków do zwycięstwa nad Grekami w bitwie pod Crannon 5 września 322 r. p.n.e. Gdy Macedończycy zdobyli Ateny, Demostenes, przywódca buntu, zmarł po zażyciu trucizny.

Pierwsza wojna Diadochów


Perdiccas rządził jako regent i przez pewien czas panował pokój. Jego pierwsza wojna toczyła się z Ariaratesem, który rządził w Kapadocji w centralnej części dzisiejszej Turcji. Pierwsza wojna diadochów wybuchła w 322 r. p.n.e., kiedy Macedoński król i Antypater odmówili wykonania rozkazów Perdiccasa. Wiedząc, że wojna nadejdzie, Macedończycy sprzymierzyli się z Ptolemeuszem z Egiptu. Perdiccas najechał Egipt i próbował przeprawić się przez Nil, ale wielu jego ludzi zginęło. Perdiccas zwołał swoich dowódców Peitona, Antigenesa i Seleukosa, aby opracować nową strategię wojenną, zamiast tego zabili go i zakończyli wojnę domową. Zaproponowali, że uczynią Ptolemeusza regentem imperium, ale on był zadowolony z posiadania Egiptu. Ptolemeusz zasugerował, aby Peiton został regentem, co zirytowało Antypatera Macedońskiego. Odbyły się negocjacje i ostatecznie zdecydowano o sukcesji: Antypater został regentem (syn Aleksandra i Roksany, właśnie się urodził, nazwano go się Aleksander IV). Roksana z synem Mieszkali w Macedonii, gdzie Antypater rządził imperium. Jego sojusznik Lizymach rządził Tracją, a Ptolemeusz pozostał satrapą Egiptu. Spośród dowódców Perdiccasa Seleukos miał zostać satrapą Babilonii, a Peiton rządził Medią. Antygon, dowódca armii Perdiccasa, kontrolował Azję Mniejszą.

Druga wojna Diadochów


Wojna została ponownie wszczęta po śmierci Antypatera w 319 r. p.n.e. Na jego następcę wyznaczono generała zwanego Poliperchonem. W tym momencie syn Antypatera, Kassander, zorganizował bunt przeciwko Poliperchonowi. Wraz z wybuchem wojny Ptolemeusz miał oko na Syrię, która historycznie należała do Egiptu. Istniał sojusz między Kassanderem, Ptolemeuszem i Antygonem z Azji Mniejszej, którzy mieli plany przeciwko nowemu władcy Poliperchonowi. Ptolemeusz zaatakował Syrię. Poliperchon, zdesperowany w poszukiwaniu sojuszników, oferował miastom greckim możliwość autonomii, ale to nie przyniosło mu wielu wojsk. Kassander najechał Macedonię, ale został pokonany. Podczas tych walk w 316 p.n.e. zginęła matka Aleksandra, Olimpia.

Poliperchon mając poparcie Eumenesa, ważnego macedońskiego generała, próbował sprzymierzyć się z Seleukosem z Babilonu. Seleukos odmówił, a satrapowie ze wschodnich prowincji zdecydowali się nie angażować. Antygon w czerwcu 316 p.n.e. wkroczył do Persji i walczył z siłami Eumenesa w bitwie pod Paraitacene, która była nierozstrzygnięta. Kolejna bitwa w pobliżu Gabae doprowadziła do zamordowania Eumenesa pod koniec walk. To pozostawiło Antygonowi kontrolę nad całą azjatycką częścią byłego imperium. Aby umocnić swoją władzę nad imperium, zaprosił Peitona z Medii, a następnie skazał go na egzekucję. Seleukos, widząc, że nie będzie już miał kontroli nad Babilonem, uciekł do Egiptu.

Trzecia wojna Diadochów 


Obawiając się inwazji Antygona na Egipt, Ptolemeusz zaczął spiskować z Lizymachem z Tracji i Kasandrem Macedońskim. Razem zażądali, aby Antygon oddał zajęty przez siebie królewski skarbiec i zwrócił wiele swoich ziem. Odmówił i w 314 p.n.e. wybuchła wojna. Antygon zaatakował Syrię i próbował zdobyć Fenicję. Oblegał miasto Tyr przez 15 miesięcy. Tymczasem Seleukos zajął Cypr. Na froncie dyplomatycznym Antygon zażądał od Kassandera wyjaśnienia, w jaki sposób zginęła Olimpia i co stało się z Aleksandrem IV i jego matką, w imieniu których Kassander sprawował władzę. Antygon zawarł sojusz z Poliperchonem, który trzymał południową Grecję.

Ptolemeusz wysłał swoją flotę do zaatakowania Cylicji, południowego wybrzeża dzisiejszej Turcji, latem 312 r. p.n.e. Ze swoimi siłami w Syrii, Ptolemeusz obawiał się, że Egipt może zostać zaatakowany i wycofany. Seleukos, dowódca armii ptolemejskiej, pomaszerował do Babilonu i został satrapą w połowie 311 r. p.n.e.; poprzedni satrapa, Peiton, zginął w Gazie.

Antygon zdał sobie sprawę, że nie może pokonać Ptolemeusza i jego sojuszników. W grudniu 311 r. p.n.e. zawarto rozejm. Kassander trzymał Macedonię, dopóki Aleksander IV nie osiągnął pełnoletności sześć lat później; Lysimachus trzymał Trację i Chersonez (dzisiejszy Gallipoli); Ptolemeusz miał Egipt, Palestynę i Cypr; Antygon trzymał Azję Mniejszą; Seleukos zdobył wszystko na wschód od Eufratu do Indii. W następnym roku (310 p.n.e.) Kassander zamordował zarówno młodego Aleksandra IV, jak i jego matkę Roksanę.

Pokój trwał do 308 p.n.e. kiedy Demetriusz, syn Antygona, zaatakował Cypr w bitwie pod Salaminą. Następnie zaatakował Grecję, gdzie zdobył Ateny i wiele innych miast, a następnie pomaszerował na Ptolemeusza. Antygon wysłał Nicanora przeciwko Bablyonowi, ale Seleukos go pokonał. Antygon następnie wysłał Demetriusza przeciwko Seleukosowi i oblegał Babilon. Ostatecznie na polu bitwy spotkały się siły Antygona i Seleukosa. Seleukos zarządził atak przed świtem i zmusił Antygona do odwrotu do Syrii.

Czwarta wojna Diadochów 


W 307 r. p.n.e. wybuchła czwarta wojna diadochów. Antygon stanął naprzeciw potężnego Seleukosa na wschodzie i Ptolemeusza na południu. Egipt był bezpieczny dzięki ochronie dużej floty. Ptolemeusz zaatakował Grecję, motywowany głównie chęcią zapewnienia, aby Ateny i inne miasta nie poparły Antygona.

Demetriusz, syn Antygona,  w dywersji zaatakował Cypr i kontynuował oblężenie Salaminy. To wyciągnęło Ptolemeusza z Grecji, a jego marynarka skierowała się na Cypr. Ptolemeusz stracił wielu swoich ludzi i statków. Menelaos poddał Cypr w 306 r. p.n.e., ponownie przekazując Antygonowi kontrolę nad wyspą. Antygon ogłosił się następcą Aleksandra Wielkiego. Antygon nie postrzegał Seleukosa jako zagrożenia, więc zamiast tego pomaszerował przeciwko Ptolemeuszowi. W jego armii skończyły się zapasy i została zmuszona do wycofania się. Demetriusz zaatakował wyspę Rodos, którą posiadał Ptolemeusz. Ptolemeusz był w stanie zaopatrzyć Rodos z morza, więc Demetriusz się wycofał. Kassander następnie zaatakował Ateny. W 301 roku p.n.e. Kassander, wspomagany przez Lizymacha, najechał Azję Mniejszą, walcząc z armią Antygona i Demetriusza i zdobył Sardes i Efez. Słysząc, że Antygon prowadzi armię, Kassander wycofał się do Ipsus, niedaleko Frygii, i poprosił o wsparcie Ptolemeusza i Seleukosa. Ptolemeusz usłyszał pogłoskę, że Kassander został pokonany i wycofał się do Egiptu. Seleukos zdał sobie sprawę, że może to być okazja do zniszczenia Antygona. Wcześniej zawarł porozumienie pokojowe z królem Chandraguptą II w Dolinie Indusu i otrzymał dużą liczbę słoni bojowych. Seleukos pomaszerował, by wesprzeć Kassandera.

Słysząc o jego podejściu, Antygon wysłał armię do Babilonu, mając nadzieję na odwrócenie uwagi Seleukosa, który poprowadził swoich ludzi do Ipsusa i dołączył do Lizymacha. Tam w roku 301 p.n.e. wybuchła wielka bitwa. Seleukos ze swoimi słoniami przypuścił zmasowany atak i wygrał bitwę. Antygon zginął na polu bitwy, ale Demetriusz uciekł. To pozostawiło Seleukosowi i Lizymachowi kontrolę nad całą Azją Mniejszą. Seleukos i Lizymach zgodzili się, że Kassander zostanie królem Macedonii, ale ostatni zmarł w następnym roku. Demetriusz uciekł do Grecji, atakując Macedonię, a siedem lat później zabił syna Kassandera. Pojawił się nowy władca, Pyrrus z Epiru, sojusznik Ptolemeusza. Zaatakował Macedonię i siły Demetriusza. Demetriusz odparł atak i został mianowany królem Macedonii, ale musiał zrezygnować z Cylicji i Cypru. Ptolemeusz nalegał na Pyrrusa, który w 286 p.n.e. zaatakował Macedonię i wspomagany przez wewnętrzny bunt wypędził Demetriusza z królestwa. Demetriusz uciekł z Europy w 286 p.n.e. Wraz ze swoimi ludźmi ponownie zaatakował Sardes. Lizymach i Seleukos zaatakowali go, a Demetriusz poddał się i został wzięty do niewoli przez Seleukosa. Zmarł później w więzieniu.

To sprawiło, że Lizymach i Pyrrus walczyli o Europę, podczas gdy Ptolemeusz i Seleukos posiadali resztę dawnego imperium. Ptolemeusz abdykował na rzecz swojego syna Ptolemeusza Filadelfusa. Starszy syn, Ptolemeusz Keraunos, szukał pomocy u Seleukosa w próbie przejęcia władzy

Egipt. Ptolemeusz zmarł w styczniu 282 p.n.e. W 281 roku p.n.e. Ptolemeusz Keraunos uznał, że łatwiej będzie zająć Macedonię niż zaatakować Egipt. On i Seleukos zaatakowali Lizymacha, zabijając go w bitwie pod Korusem w lutym 281 roku p.n.e. Następnie Ptolemeusz Keraunos wrócił do Azji i przed ponownym wyjazdem do Macedonii w 280 r. p.n.e. zamordował Seleukosa.

Pod koniec wojen diadochów Antygon Gonatas, syn Demetriusza, rządził Grecją; Ptolemeusz II Filadelf był królem Egiptu; a Antioch I, syn Seleukosa, rządził znaczną częścią zachodniej Azji. Ptolemeusz Keraunos władał ziemiami Lysandera w Tracji. Wojny Diadochi zakończyły się wraz ze śmiercią Seleukosa, ale wojny między królestwami trwały nadal.

Podziel się z kolegami

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *