Demostenes (384-322 p.n.e.) – grecki orator


Demostenes był najsłynniejszym mówcą starożytnych Aten i głównym głosem w dążeniu do utrzymania demokracji w obliczu groźby tyranii Filipa Macedońskiego i jego syna Aleksandra Wielkiego. Został zapamiętany w dużej mierze z powodu licznych przemówień, które pozostawił po sobie. Wiele szczegółów z życia i czasów Demostenesa jest zapisanych w biografii Plutarcha.

Demostenes był synem rzemieślnika produkującego miecze, ale po śmierci ojca przeszedł pod opiekę szeregu strażników, którzy oszukali go w większości jego dziedzictwa. Jego pragnienie pozwania jednego ze swoich opiekunów zainspirowało Demostenesa do podjęcia pierwszych kroków w kierunku zostania mówcą publicznym. Jako młody człowiek cierpiał na wątłą sylwetkę i słaby, jąkający się głos. Aby przezwyciężyć te problemy, podobno ssał kamyki w ustach, jednocześnie używając swojego głosu do konkurowania z szumem morza. Demostenes był bardzo znany ze swoich przemówień, a jego usługi cieszyły się dużym zainteresowaniem. Walczył o zbudowanie swojej reputacji i osiągnął ją po części jako autor przemówień dla tych, którzy składali pozwy i przemawiał publicznie, aby bronić ich sprawy. W wieku 30 lat zaczął przemawiać do zgromadzenia ateńskiego (Ekklesia), w szczególności w związku z koniecznością zbudowania przez Ateny obrony morskiej przed ewentualnym wznowieniem prób inwazji ze strony Persów. Demostenes argumentował, jak ważna jest niezależność i wykorzystanie sojuszy obronnych do odstraszania ataków.

Demostenes zyskał reputację przemówieniami, które stały się znane jako Filipiki, oracjami przeciwko Filipowi Macedońskiemu i zagrożeniem, jakie Macedończycy stanowili dla ateńskiej demokracji. Jego sukces sprawił, że stał się jednym z najważniejszych ludzi w Atenach. Demostenes wypowiadał się za niepodległością i często był w konflikcie z interesami, które akceptowały naruszenie swobód obywatelskich w imię rozwoju gospodarczego. Kiedy armia Filipa zaczęła poważnie zagrażać Atenom, debata stała się coraz bardziej zażarta. Uniknięto konfliktu przede wszystkim dlatego, że Filip uznał, że jeszcze za wcześniej na wojnę.

Pokojowe stosunki stawały się coraz bardziej napięte, gdy dobrze zorganizowane siły macedońskie przejmowały coraz większe części terytorium Grecji. Ostatecznie pojawił się pretekst dla Filipa, by sprowadzić Greków do bitwy pod Cheroneą gdzie zadał im druzgocącą klęskę. Plutarch twierdzi, że Demostenes uciekł z pola bitwy. Mimo to został wybrany do wygłaszania mów pogrzebowych i nadal przemawiał w Ekklesii przeciwko Macedonii. Kiedy promacedońskie poparcie wzrosło po akcesji Aleksandra, Ajschines skorzystał z okazji, aby wnieść sprawę, która, jak się spodziewał, zniszczy reputację Demostenesa.

Jednakże, zaprzeczając oskarżeniom o korupcję, tchórzostwo i niewłaściwą postawę w przemówieniu znanym jako „Na Koronie”, Demostenes rozgromił swojego przeciwnika, który został następnie zmuszony do wygnania. To potwierdzenie zarówno jego integralności osobistej, jak i jego polityki trwało jeszcze tylko kilka lat. W 324 p.n.e. Demostenes został skazany za przyjęcie łapówki i został ukarany grzywną i więzieniem. Następnie uciekł, a dwa lata później został nawet zaproszony z powrotem do Aten. Jednak w obliczu sprzeciwu Ajschinów Demostenes zażył truciznę i zmarł. Demostenes jest najlepiej pamiętany ze swoich przemówień i niektórych aspektów jego przekonań politycznych.

Podziel się z kolegami

Dodaj komentarz