Imperium Osmańskie (1453-1739)

Po podboju Cesarstwa Bizantyjskiego w 1453 r. pod panowaniem sułtana Mehmeta II, armie osmańskie ruszyły na Bałkany. Jednak niepowodzenie w zdobyciu Belgradu (wówczas na Węgrzech) w 1456 r. położyło tymczasowe zahamowanie ekspansji na zachód. Resztki Węgier i niezależne księstwo Albańskie pod rządami wojownika-księcia Skanderbega bacznie obserwowały swoich nowych tureckich sąsiadów. Turcy skierowali swoją uwagę na wschód, gdzie rosnąca potęga Persji Safawidów groziła powstrzymaniem lub nawet odwróceniem przypływu osmańskiego.

Szczyt potęgi osmańskiej


Dopiero w bitwie pod Chaldiran w 1514 roku Selim I (panował w latach 1512-1520) pokonał dynastię Safawidów. Następnie Turcy posuwali się gwałtownie naprzód, zdobywając święte miejsca w Jerozolimie, a w 1517 r. obalając mameluckich władców Egiptu, zdobyli Kair.

W 1520 roku władzę objął Sulejman, syn Selima. W 1523 roku zdobył wyspę Rodos, która była twierdzą joannitów, zakonu wojskowego z czasów krzyżowców.

Po ustabilizowaniu sytuacji w Egipcie, nowym kodeksem prawnym w 1525 r., Sulejman ponownie zwrócił się do prowadzenia wojny, atakując Węgry. Pod Mohaczem w 1526 r. pokonał wojsko Ludwika II, co doprowadziło do podziału królestwa między Turków i austriackich Habsburgów. W 1529 roku Sulejman rozpoczął oblężenie stolicy Habsburgów, Wiednia, to był przełom w jego ambicjach terytorialnych i po zaledwie trzech tygodniach jego armia, sfrustrowana, wycofała się na Węgry.

Początek upadku


Życie osobiste Sulejmana było mniej szczęśliwe. Jego dwaj ulubieni synowie, Mustafa i Bayezid, zostali oskarżeni o spisek przeciwko niemu.

Aby ocalić swój tron, Sulejman został zmuszony do egzekucji ich obu (w 1553 i 1562 r.), rzucając cień na jego panowania. Zginął podczas ostatniej kampanii węgierskiej w 1566 r., a tron ​​przypadł jego trzeciemu synowi Selimowi, nazywanemu „pijakiem”, którego rządy miały zupełnie inny charakter. Formatywne doświadczenia Selima miały miejsce w zamkniętym świecie haremu Pałacu Topkapi w Stambule.

Miał niewielkie wykształcenie wojskowe lub nie miał go wcale i podobnie jak kolejni sułtani polegał na wezyrach (ministrach), którzy kontrolowali imperium. Bez kontroli sułtana imperium padło ofiarą rywalizujących ze sobą elementów rządu: Diwanu (sądu najwyższego); wielkiego wezyra (główny minister): i janczarów (elitarne jednostki wojskowe).

SULEYMAN I

Znany na zachodzie jako „Wspaniały”, a przez pisarzy islamskich jako Kanuni („prawodawca”), Sulejman (panował w latach 1520–1566) był jednym z największych sułtanów osmańskich i uważał się za duchowego spadkobiercę Aleksandra Wielkiego i Juliusza Cezar.

Do czasu śmierci Sulejmana, Osmanowie kontrolowali duże części południowo-wschodniej Europy, północnoafrykańskie wybrzeże i Bliski Wschód.

Upadek i epoka tulipanów


XVII wieku Mehmet Koprulu, wielki wezyr Mehmeta IV (panował w latach 1648-1687), podjął systematyczne próby wykorzenienia korupcji.

Planował także wznowienie podboju osmańskiego, ale zmarł w 1661 r., zanim jego plany mogły się urzeczywistnić. Jego szwagier, Kara Mustafa, kontynuował ambicje Koprulu, oblegając Wiedeń w 1683 r. Jednak po raz kolejny Turcy zostali zmuszeni do przerwania oblężenia.

Rozpoczęło się stałe wkraczanie Europy na ziemie osmańskie, na czele z Habsburgami. Belgrad i Serbia zostały utracone na mocy traktatu w Passarowitz w 1718 r., ale Mahmud I (panował w latach 1730-54) przyniósł wytchnienie, negocjując warunki pokoju zawarte w traktacie belgradzkim 1739 r.

Chociaż Osmanowie byli osłabieni militarnie, dręczeni buntem ciągłe mieli zagrożenia lub faktyczne secesji w pograniczu, imperium wciąż przeżywało złoty wiek kulturowy pod koniec XVII i XVIII wieku.

Wyrafinowana kultura dworska – „epoka tulipanów” – zaprzeczała rzeczywistości państwa, które za 150 lat straci większość swoich ziem europejskich.

Podziel się z kolegami

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *