Dynastia Han (202 p.n.e. – 220 n.e.)

Jedna z największych i najdłużej trwających dynastii w historii Chin – dynastia Han – pojawiła się w 202 roku p.n.e. Założycielem dynastii Han był Liu Bang, mężczyzna pochodzenia chłopskiego, który później przyjął tytuł cesarski Han Gaozu. Pod jego silnym rządem i rządem jego następców nowa dynastia szybko uzyskała kontrolę nad imperium.

Struktura polityczna


Pierwszy cesarz Han odrzucił surową politykę dynastii Qin. Zasady konfucjanizmu, zamiast legalizmu, szybko stały się podstawą do stworzenia nowej filozofii państwa. Jednak Han Gaozu i jego następcy uznali za dogodne zachowanie niektórych praktyk Pierwszego Cesarza Qin, w tym podziału rządu centralnego na trzy ministerstwa – wojskowego, cywilnego i ministerstwa cenzury. Władcy dynastii Han zachowali również system samorządności, który podzielił imperium na prowincje i hrabstwa.

Co najważniejsze, władcy dynastii Han kontynuowali system Qin polegający na wybieraniu urzędników państwowych na podstawie zasług, a nie urodzenia. Aby stworzyć regularny system dla nowych urzędników, dynastia Han wprowadziła cywilny egzamin i założyła szkołę, w której szkolili tych kandydatów. Ten system dla urzędników wpływał na chińską cywilizację przez dwa tysiące lat. Uczniowie mieli poznać nauki Konfucjusza, a także chińską historię i prawo.

Chiny pod panowaniem dynastii Han były ogromnym imperium. Liczba ludności rosła gwałtownie – według niektórych szacunków z około dwudziestu milionów do ponad sześćdziesięciu milionów w szczytowym okresie dynastii. Duży rozmiar populacji stworzył rosnącą potrzebę dużej i wydajnej biurokracji, aby utrzymać państwo w należytym stanie.

Ekspansja imperium


Oprócz zapewnienia silnego rządu centralnego, cesarze Han kontynuowali ekspansję chińskiego imperium. Władcy Han, zwłaszcza Han Wudi, dodali do imperium południowe regiony wzdłuż wybrzeża Morza Południowochińskiego, część dzisiejszego północnego Wietnamu stała się częścią imperium. Armie Han poszły również na zachód do Azji Środkowej, rozszerzając tam chińską granicę. Han Wudi musiał także poradzić sobie z Xiongnu, nomadami za Wielkim Murem na północy. Jego armie wyparły Xiongnu z powrotem do stepów, a po jego śmierci w 87 roku p.n.e. Chiny doświadczyły kolejnych 150 lat względnego pokoju.

Społeczeństwo w Imperium Han


Okres Han był okresem wielkiego dobrobytu. Jednak wolni chłopi zaczęli cierpieć. Podatki gruntowe nakładane na rolników będących właścicielami ziemi były dość niskie, ale stawiano im inne wymagania, w tym służbę wojskową i przymusową pracę do jednego miesiąca w roku. Z drugiej strony potrojenie się populacji za czasów dynastii Han ostatecznie zmniejszyło średnią wielkość indywidualnego gospodarstwa rolnego do około jednego akra na osobę – ledwo wystarczającą do przeżycia.

Z biegiem czasu wielu biednych chłopów zostało zmuszonych do sprzedaży swojej ziemi i zostania dzierżawcami, którzy płacili czynsze sięgające nawet połowy rocznych zbiorów. Ziemia znów znalazła się w rękach potężnych arystokratów. Ci szlachcice którzy posiadali tysiące hektarów ziemi uprawianych przez najemców zebrali własne siły wojskowe, aby zmusić wolnych rolników do zostania dzierżawcami.

Technologia w imperium Han


Nowa technologia przyczyniła się do gospodarczego dobrobytu ery Han. Duży postęp osiągnięto w takich dziedzinach jak produkcja tekstyliów, młyny wodne do mielenia ziarna czy odlewanie żeliwa. Technologia odlewania żeliwa doprowadziła do wynalezienia stali. Za dynastii Han został opracowany papier.

Dzięki wynalezieniu steru i takielunku statki po raz pierwszy mogły płynąć pod wiatr. Umożliwiło to chińskim statkom handlowym przewożącym ciężkie ładunki podróżowanie po wyspach Azji Południowo-Wschodniej i na Ocean Indyjski, co doprowadziło do znacznej ekspansji handlu w okresie Han. Nawiązano nawet stosunki handlowe z obszarami tak odległymi jak Indie i Morze Śródziemne.

Upadek imperium Han


Z biegiem czasu Imperium Han zaczęło podupadać. Gdy słabi władcy bawili się przyjemnościami dworskiego życia, władza centralnego rządu zaczęła słabnąć. Wielkie rody szlacheckie gromadzili ogromne posiadłości ziemskie i zmuszając wolnych rolników do zostania ich dzierżawcami. Oficjalna korupcja i koncentracja ziemi w rękach bogatych doprowadziły do ​​powszechnych niepokojów chłopskich. Wtedy też na północy trwały naloty koczowników na terytorium Chin.

Przed rokiem 170 n.e. wojny, intrygi na dworze i powstania chłopskie przyniosły rzeczywisty upadek dynastii Han. W 190 r. armie rebeliantów splądrowały stolicę Han, Luoyang. Ostateczny cios nastąpił w 220 roku, kiedy generał wojskowy przejął kontrolę, ale nie był w stanie utrzymać swojej władzy. Chiny ponownie pogrążyły się w wojnie domowej, zaostrzonej przez najazdy ludów północnych. Następna wielka dynastia miała powstać dopiero za czterysta lat.

Podziel się z kolegami

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *