Cyryl z Aleksandrii (ok. 375-444 n.e.) – teolog


Cyryl Aleksandryjski jest jedną z najbardziej znanych (a czasem niesławnych) postaci wczesnego Kościoła chrześcijańskiego. Urodzony pod koniec lat 370. n.e., otrzymał zarówno pierwszorzędne wykształcenie klasyczne, jak i chrześcijańskie, a jego wujek, arcybiskup Teofil, przygotowywał do kariery kościelnej. Po śmierci Teofila w 412 roku Cyryl (około 34 lata) został wybrany na następcę Teofila jako arcybiskup Aleksandrii. Wczesne lata jego panowania naznaczone były kontrowersją i intrygami, ponieważ Cyryl był bezpośrednio lub pośrednio zamieszany w konflikty ze schizmatycznymi chrześcijanami, społecznością żydowską, cesarskimi oficerami miasta, a najbardziej znany był z linczów pogańskiego filozofa Hypatii.

Jednym z wielkich osiągnięć Cyryla w pierwszych 15 latach jego panowania był ogromny dorobek biblijnych komentarzy zarówno do Starego, jak i Nowego Testamentu. Cyryl był nie tylko silnym i często agresywnym przywódcą wspólnoty chrześcijańskiej; był także głębokim uczonym i komentatorem biblijnym, a jego opracowanie biblijnego komentarza jest jednym z największych w starożytnym Kościele.

Cyryl jest jednak najbardziej znany ze swojej długiej serii konfliktów z Nestoriuszem, które rozpoczęły się w 428. Aż do śmierci w 444, Cyryl był zajęty głównie skutkami jego starć z Nestoriuszem. Konflikt ten jest pierwszą odsłoną tak zwanych kontrowersji chrystologicznych z V wieku. Sednem konfliktu była kwestia tego, jak mówić o Chrystusie jako ludzkim i boskim oraz jak rozumieć i opisywać rolę Maryi Dziewicy. Centralnym punktem debaty było to, czy termin Theotokos, co oznacza „nosiciel Boga”, można słusznie zastosować do Maryi Dziewicy. Ale pod tym pytaniem kryje się szersza kwestia Wcielenia Syna Bożego.

Nestoriusz starał się wyraźnie odróżnić to, co boskie w Chrystusie, od tego, co ludzkie (a więc odrzucił termin Theotokos), podczas gdy Cyrylowi zależało na zapewnieniu, że ​​Chrystus jest „jednym Synem”, wiecznym Słowem Bożym, które stało się człowiekiem. W centrum kontrowersji między Cyrylem a Nestoriuszem była nie tylko rywalizacja polityczna, ale splot zagadnień teologicznych i przekonanie każdej ze stron, że druga strona odrzuca coś istotnego dla chrześcijańskiego zbawienia.

Konflikt osiągnął punkt kulminacyjny latem 431 r. dzięki złożonemu zestawowi wydarzeń na soborze w Efezie. Ostatecznym rezultatem było obalenie Nestoriusza i zatwierdzenie przez sobór, który utrzymał Maryję jako Theotokos.

Faktyczne pojednanie między Cyrylem a zwolennikami Nestoriusza nastąpiło dopiero dwa lata później, w 433 r., wraz z podpisaniem przez Cyryla formuły zjednoczenia. Było to wątłe porozumienie, które zostało zerwane wkrótce po śmierci Cyryla i doprowadziło do nowego wybuchu kontrowersji, co ostatecznie zaowocowało Soborem Chalcedońskim (451).

Spuścizna Cyryla jako człowieka i arcybiskupa jest przedmiotem gorących dyskusji. Niezależnie od tego, jaki pogląd się przyjmie, jest bez wątpienia kluczowym teologiem dla zdefiniowania doktryny Chrystusa, a zarówno Kościół Grecki, jak i Kościół Łaciński czczą go za jego osiągnięcia. Papież Leon XIII ogłosił go Doktorem Kościoła Zachodniego 28 lipca 1882 r. Jego święto obchodzone jest w Kościele Zachodnim 27 czerwca, a w Kościele Wschodnim 18 stycznia.

Podziel się z kolegami

Dodaj komentarz