Chińskie społeczeństwo i kultura za czasów dynastii Ming i Qing (1500-1800)

W latach 1500-1800 Chiny pozostawały społeczeństwem głównie rolniczym. Prawie 85 procent ludzi byli drobnymi rolnikami. Niemniej jednak chińska gospodarka się zmieniała.

Pierwsza zmiana dotyczyła wzrostu liczby ludności, z mniej niż 80 milionów w 1390 roku do ponad 300 milionów pod koniec XVIII wieku. Wzrost miał kilka przyczyn. Jednym z nich był długi okres pokoju i stabilności za panowania wczesnej dynastii Qing. Kolejną była poprawa zaopatrzenia w żywność. Szybciej rosnące gatunki ryżu z Azji Południowo-Wschodniej zwiększyły podaż żywności.

Wzrost liczby ludności oznaczał, że dla każdej rodziny było mniej ziemi. Dwór cesarski próbował udostępnić więcej ziemi, ograniczając ilość, jaką mogli posiadać bogaci właściciele ziemscy. Jednak w XVIII wieku prawie cała ziemia, którą można było uprawiać, była już uprawiana. Niedobory ziemi na wsi doprowadziły do ​​zamieszek i buntów.

Kolejną zmianą w tym okresie był stały wzrost produkcji i wzmożony handel między odległymi częściami państwa. Korzystając z długiej epoki pokoju i dobrobytu, kupcy i wytwórcy rozszerzyli handel jedwabiem, porcelaną, wyrobami bawełnianymi i innymi produktami.

Pomimo wzrostu handlu i produkcji Chiny nie rozwinęły komercyjnego kapitalizmu – prywatnego biznesu opartego na zysku – który pojawiał się w Europie. Fakt ten wyjaśniają pewne kluczowe różnice między Chinami a Europą.

Po pierwsze, kupcy i producenci z klasy średniej w Chinach nie byli tak niezależni jak ci w Europie. Handel i produkcja pozostały pod ścisłą kontrolą rządu. Wielu Chińczyków traktowało handel i produkcję jako gorsze od rolnictwa. Państwo odzwierciedlało tę postawę, nakładając wysokie podatki na produkcję i handel oraz niskie podatki na rolnictwo.

Życie codzienne


Życie codzienne w Chinach pozostawało podobne do tego, jakie było we wcześniejszych okresach. Nacisk na relacje rodzinne, oparty na ideałach konfucjańskich, przyczynił się do stabilności chińskiego społeczeństwa.

Rodzina miała zaspokajać potrzeby swoich członków, w tym edukację dzieci, utrzymanie niezamężnych córek, opiekę nad osobami starszymi. Jednocześnie od wszystkich członków rodziny oczekiwano, że poświęcą swoje indywidualne pragnienia dla dobra całej rodziny.

Idealną rodziną w Qing w Chinach była rodzina wielopokoleniowa, w której pod jednym dachem mieszkało aż trzy lub cztery pokolenia. Kiedy synowie się ożenili, przyprowadzali swoje żony, aby zamieszkały z nimi w domu rodzinnym. W domu pozostawały niezamężne córki, rodzice i dziadkowie. Chińskie społeczeństwo darzyło osoby starsze dużym szacunkiem. Starzejący się rodzice wiedzieli, że będą się nimi opiekować ich dzieci.

Poza dalszą rodziną był klan, który składał się z dziesiątek, a nawet setek pokrewnych rodzin. Rodziny te łączyła rada klanowa składająca się z starszych oraz różnorodne wspólne działania społeczne i religijne. System klanowy umożliwiał bogatszym rodzinom pomoc biedniejszym krewnym.

W społeczeństwie chińskim tylko mężczyźni mogli mieć formalne wykształcenie i karierę w rządzie lub stypendium. W rodzinie zdolne kobiety też często odgrywały ważną rolę. Niemniej jednak żona była wyraźnie podporządkowana mężowi. Zgodnie z prawem kobieta nie mogła rozwieść się z mężem ani odziedziczyć majątku. Mąż natomiast mógł się rozwieść z żoną jeśli nie urodziła synów. Mógł też wziąć drugą żonę. Od mężów oczekiwano, że będą wspierać swoje żony i dzieci.

Cechą chińskiego społeczeństwa, która ograniczała mobilność kobiet, była praktyka wiązania nóg. Początki wiązania stóp nie są jasne. Uczeni uważają, że tradycja zaczęła się wśród najbogatszych klas kobiet, a później została przyjęta przez wszystkie klasy. Związane stopy były symbolem statusu. Kobiety, które miały związane stopy, były bardziej zdolne do zawarcia małżeństwa niż te, które ich nie miały, więc istniała zachęta do statusu, jak również zachęta ekonomiczna. Szacuje się, że od połowy do dwóch trzecich kobiet w Chinach wiąże nogi.

Rozwój kulturowy


Podczas późnej dynastii Ming i wczesnej dynastii Qing tradycyjna kultura Chin osiągnęła nowe wyżyny.

Chińska powieść


Podczas dynastii Ming powstała nowa forma literatury, która ostatecznie przekształciła się w nowoczesną powieść chińską. Dzieła w tej formie literackiej cieszyły się ogromną popularnością, zwłaszcza wśród zamożnych mieszkańców miast.

Jedna chińska powieść, „Złoty lotos”, jest przez wielu uważana za pierwszą realistyczną powieść społeczną. Złoty lotos przedstawia zepsute życie bogatego gospodarza w późnym okresie Ming, który okrutnie manipuluje otaczającymi go osobami, aby uzyskać seks, pieniądze i władzę.

„Sen o czerwonej komnacie” autorstwa Cao Xuegina jest powszechnie uważany za najbardziej znaną powieść popularną w Chinach. Opublikowana w 1791 roku opowiada o tragicznej miłości dwojga młodych ludzi, którzy znaleźli się w trudnej sytuacji finansowej i moralnej dezintegracji potężnego chińskiego klanu.

Zakazane Miasto

Sztuka Ming i Qing


W okresie Ming i wczesnych dynastii Qing Chiny doświadczyły wybuchu artystycznego blasku. W architekturze najwybitniejszym przykładem jest Zakazane Miasto w Pekinie. Cesarz Wong Le rozpoczął budowę Zakazanego Miasta – kompleksu pałaców i świątyń – w 1406 r. Kolejni cesarze kontynuowali rozbudowę pałacu.

Zakazane Miasto to ogromny kompleks otoczony 10 kilometrowymi murami. Obejmuje labirynt prywatnych mieszkań i biur, a także okazałe sale dla imperialnej widowni i bankietów oraz rozległe ogrody.

W tym okresie kwitła także sztuka dekoracyjna. Być może najbardziej znaną ze wszystkich sztuk epoki Ming była niebiesko-biała porcelana. Europejczycy podziwiali piękno tej porcelany i zbierali ją w ogromnych ilościach. Za panowania poszczególnych cesarzy wytwarzano różne style porcelany.

Podziel się z kolegami

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *