Średniowieczna Japonia

Najwcześniejsza uznana kultura japońska, Jomon – przedstawicieli której byli głównie myśliwymi i rybakami – przekształciła się pod wpływem Chin w kulturę Yayoi około V wieku p.n.e. Ludzie Yayoi mieszkali w małych społecznościach rolniczych w kwadratowych lub okrągłych domach z wykopami krytym strzechą. Byli mistrzami garncarstwa i kamieniarstwa i zapoczątkowali długą tradycję japońskiej obróbki metali, zwłaszcza brązu.

Od około połowy III wieku Yayoi zaczęli budować duże kamienne komory grobowe i ogromne ziemne kopce grobowe (lub kofun). Obrazy znalezione w środku tych grobowców, przedstawiające wojowników w wyszukanych zbrojach, wskazują na potężną arystokrację.

Yamato


Wioski Japonii stopniowo łączyły się w większe społeczności, a w IV wieku n.e. – prawdopodobnie pod wpływem koreańskich uchodźców uciekających przed chińską inwazją w 369 r. – w południowej Japonii, na równinie Yamato, wyłoniło się większe królestwo. Od tego czasu aż do VI wieku n.e. królowie Yamato zjednoczyli Japonię.

Okresy Asuki i Nara

 JAPONIA 552-794


Pojawienie się buddyzmu w Japonii w 552 roku oznacza początek okresu Asuka. Regent Shotoku Taishi (574-622) założył wielki klasztor w Horyuji i promował chińskie wzorce w polityce, sztuce i religii.

W 710 roku japońską stolicą została Nara, a buddyzm stał się bardziej dominujący w życiu dworskim, szczególnie za panowania Shomu (724-749), który nakazał wzniesienie postaci Wielkiego Buddy zainaugurowanego w świątyni Nara Todaiji w 752 roku. Shomu był pierwszym cesarzem, który przeszedł na emeryturę i został mnichem buddyjskim. Buddyzm stał się tak potężny, że w 784 r. anty-buddyjskie frakcje przeniosły cesarski dwór na północ do Nagaoki, aby oddalić go od klasztorów starej stolicy. Dziesięć lat później stolicę było przeniesiono ponownie, tym razem do Kioto.

Okres Heian

JAPONIA 794-1185


W 794 roku japoński dwór przeniósł się do Kioto, a kolejne 400 lat znane jest jako okres Heian. Na początku Stolica została zniszczona przez walkę o stłumienie buntu w północnej Japonii. Rebelia została ostatecznie stłumiona około 801 r. przez Tamurę Maro, który w konsekwencji został uhonorowany tytułem sei tai-shogun („generał miażdżący barbarzyńców”), był pierwszym posiadaczem tytułu w historii Japonii. W 858 r. Fujiwara Yoshifusa został regentem młodego cesarza Seiwa, rozpoczynając dominację dworu przez rodzinę Fujiwara, która miała trwać ponad 300 lat.

Japonia pod Fujiwara


Najpotężniejszym z regentów Fujiwary był Michinaga, który sprawował władzę od 995 do 1027 roku, wspierany przez małżeństwo czterech jego córek z kolejnymi cesarzami. Okres Fujiwary przyniósł wielkie osiągnięcia kulturalne, wśród nich Historia Genji – napisana, niezwykle, przez kobietę Murasaki Shikibu – która pięknie oddaje wyrafinowany estetyczny smak tamtego okresu.

Po Michinadze, moc Fujiwary nieco spadła, a cesarzowi imieniem Go-Sanjo udało się na krótko zrezygnować z regenta Fujiwary. Pod rządami jego następcy, Shirakawy (panował w latach 1073-1087), pojawiła się osobliwa praktyka „cesarzy klauzurowych” (insei), zgodnie z którą cesarz abdykował na rzecz następcy i przechodził na emeryturę do klasztoru, ale nadal, do pewnego stopnia, rządził bezpośrednio stamtąd. Nie pomogło to złagodzić sytuacje i osłabić rosnące siły walczących klanów, które były rywalami z Fujiwara. Napięcia wybuchły w Wojnie Gempei  (1180-1185), zaciętej walce o dominację między potężnymi rodzinami Minamoto i Taira.

Szogunaci Kamakura i Muromachi

JAPONIA 1185-1573


We wczesnych latach osiemdziesiątych XI wieku wojny Gempei ogarnęły Japonię, aż Minamoto Yoritomo triumfował po wielkim zwycięstwie morskim pod Dan-no-Ouro w 1185 roku. Jednak pokój nadszedł dopiero na początku lat dziewięćdziesiątych XI wieku, gdy Yoritomo – który w 1192 roku został „szogunem” (dyktator wojskowy) – podporządkował lub zabił pozostałych władców, którzy zagrażali jego władzy, w tym jego wieloletniego sojusznika Yoshitsune, generała który zwyciężył w Dan-no-Ouro.

Moc samuraja i szoguna

W wojnach Gempei aktywnie uczestniczyli samuraje, pierwotnie brutalni wojownicy, którzy ewoluowali w uderzającą mieszankę dzikich i wyrafinowanych. Idealny wojownik był równie zdolny do napisania poematu, jak do odcięcia głowy wroga za pomocą dwuręcznego miecza. Zachowywał się zgodnie surowego kodeksu honoru i zamiast stawić czoła klęsce, popełniał rytualne samobójstwo (seppuku), zabijając siebie.

Cesarze tamtych czasów, chociaż od czasu do czasu próbowali się bronić, byli w dużej mierze bezsilni. Zamiast tego szoguny, stacjonujące w latach 1185-1336 w centrum Minamoto w Kamakura, działały za pośrednictwem rady i komisji sądowej, która w dużej mierze omijała cesarski dwór w Kioto. Przez większą część XIII wieku władza szogunatu została podważona przez regenta, stanowisko to zajmowało dziesięć kolejnych pokoleń potężnego klanu Hojo.

ASHIKAGA TAKAUJI

Jako jeden z najbardziej bezlitosnych samurajów, Ashikaga Takauji został zatrudniony przez regenta Hojo do stłumienia buntu cesarza Go-Daigo w 1333 roku, ale zmienił strony i przywrócił imperialną władzę. Po 1335 roku zerwał też z dworem cesarskim i ogłosił się szogunem.

Koniec mocy Kamakura


Próby inwazji Mongołów w 1274 i 1281 roku były jedynym realnym zagrożeniem dla Japonii w tym czasie. Samurai odrzucili pierwszy atak, a wielka burza, zwana kamikadze („boski wiatr”), zakończyła drugi.

W 1333 roku cesarz Go-Daigo próbował zmienić rząd na bardziej lojalny do niego, zyskując wsparcie szlachty. Szogun Kamakura wysłał generała Ashikagę Takaujiego, aby ukarał tę arogancję, ale generał zdradził i zdobył Kioto w imieniu cesarza. Kamakura został spalony, a ostatni regent Hojo obalony.

Radość Go-Daigo nie trwała długo, gdy jego dwaj generałowie Takauji i Nitta Yoshisada pokłócili się, cesarz poparł Yoshisadę, ale Takauji wygrał walkę o władzę. Podczas gdy Go-Daigo założył alternatywny dwór w górach Yoshino na południe od Kioto, Takauji mianował nowego cesarza – Komyo – i ogłosił się szogunem, pierwszym z okresu Ashikaga.

Szogunat Muromachi

Szogunat Ashikaga (od 1392 roku nazywany Muromachi) rządził Japonią przez 240 lat. Minęło prawie 60 lat ciągłej wojny, zanim Yoshimitsu, trzeci szogun Ashikaga, zwyciężył rywalizujący dwór Go-Daigo w Yoshino i przywrócił cesarskie regalia w Kioto. Następnie przez pięć dekad Japonia przeżywała pokój i kulturowy renesans. Jednak po głodzie w latach dwudziestych XIV wieku rozpoczęło się powstanie chłopskie, a kiedy szogun Yoshimasa przeszedł na emeryturę w 1467 r., wybuchła wojna domowa (wojna z Oninami). Napięty pokój został przywrócony w 1477 roku, ale władza centralna została zakłócona, a prawdziwą władzę sprawowali regionalni daimyo (watażkowie). Doprowadziło to do powstania Japonii, która była zjednoczona w teorii, ale w praktyce całkowicie podzielona.

Podziel się z kolegami

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *