Rewolucja przemysłowa epoki Oświecenia

Rewolucja przemysłowa rozpoczęła się w Wielkiej Brytanii w latach osiemdziesiątych XVIII wieku i zajęła kilka dziesięcioleci, zanim rozprzestrzeniła się na inne kraje zachodnie. Początek rewolucji spowodowało kilka czynników.

Po pierwsze, w XVIII wieku zmieniły się praktyki rolnicze. Rozbudowa pól uprawnych, dobra pogoda, usprawniony transport i nowe uprawy, takie jak ziemniaki, doprowadziły do ​​szybkiego wzrostu podaży żywności. Więcej ludzi mogłoby być karmionych po niższych cenach przy mniejszym użyciu siły roboczej. Teraz nawet zwykłe rodziny mogłyby przeznaczyć część swoich dochodów na zakup towarów przemysłowych.

Po drugie, wraz z obfitszymi dostawami żywności, ludność rosła. Ten wzrost stworzył dużą siłę roboczą do pracy w nowych fabrykach, które powstawały w Wielkiej Brytanii.

Po trzecie, Wielka Brytania miała wystarczającą ilość pieniędzy, aby zainwestować w nowe maszyny przemysłowe i fabryki potrzebne do ich przechowywania. Wielu Brytyjczyków było bardzo zamożnych. Niektórzy, byli zainteresowani znalezieniem nowych możliwości biznesowych i nowych sposobów na osiąganie zysków.

Po czwarte, Wielka Brytania była bogata w zasoby naturalne. Wiele rzek w kraju zapewniało energię wodną i środek transportu surowców i gotowych produktów z jednego miejsca do drugiego. Wielka Brytania miała również obfite złoża węgla i rudy żelaza, niezbędne w procesach produkcyjnych.

Wreszcie podaż rynków dała brytyjskim producentom gotowy rynek zbytu dla ich towarów. Wielka Brytania miała ogromne imperium kolonialne, a brytyjskie statki mogły transportować towary w dowolne miejsce na świecie. Ponadto, ze względu na wzrost liczby ludności i tańszą żywność, rosły rynki krajowe. Rosnący popyt na tkaniny bawełniane skłonił brytyjskich producentów do poszukiwania sposobów na zwiększenie produkcji.

Zmiany w produkcji bawełny


W XVIII wieku Wielka Brytania zwiększyła produkcję niedrogich wyrobów bawełnianych. Produkcja tkaniny bawełnianej przebiegała dwuetapowo. Najpierw robiono bawełnianą nić z surowej bawełny. Następnie tkacze wplątywali nić w materiał na krosnach. W XVIII w. zadania te wykonywały osoby fizyczne w swoich wiejskich domach – metoda produkcji znana jako chałupnictwo.

Szereg postępów technologicznych w XVIII wieku spowodował, że chałupnictwo stało się nieefektywne. Po pierwsze, wynalezienie „latającego wahadłowca” przyspieszyło tkanie. Teraz tkacze potrzebowali więcej nici od przędzarek, ponieważ mogliby produkować tkaniny w szybszym tempie.

W 1764 r. James Hargreaves wynalazł maszynę zwaną przędzarką, która spełniała tę potrzebę. Proces wirowania stał się znacznie szybszy. W rzeczywistości nić była produkowana szybciej, niż mogliby jej użyć tkacze.

Inny wynalazek umożliwił nadążanie tkania materiału za przędzeniem nici. Było to krosno napędzane wodą, wynalezione przez Edmunda Cartwrighta w 1787 roku. Teraz bardziej efektywne stało się sprowadzanie pracowników do nowych maszyn i zlecanie im pracy w fabrykach w pobliżu strumieni i rzek, które były używane do zasilania wielu wczesnych maszyn.

Przemysł bawełniany stał się jeszcze bardziej produktywny, kiedy silnik parowy został ulepszony w latach sześćdziesiątych XVIII wieku przez szkockiego inżyniera Jamesa Watta. W 1782 roku Watt wprowadził zmiany, które umożliwiły silnikowi napędzanie maszyn. Moc pary można było teraz wykorzystać do przędzenia i tkania bawełny. Ponieważ silniki parowe były napędzane węglem, nie trzeba było ich umieszczać w pobliżu rzek.

Produkcja brytyjskiej tkaniny bawełnianej gwałtownie wzrosła. W 1760 roku Wielka Brytania zaimportowała 1,14 miliona kg surowej bawełny, która była wykorzystywana do produkcji sukna w przemyśle chałupniczym. W 1787 roku Brytyjczycy zaimportowali 10 milionów kg bawełny, z czego większość była wirowana na maszynach. Do 1840 roku importowano 166 milionów kg bawełny każdego roku. W tym czasie tkanina bawełniana była najcenniejszym produktem Wielkiej Brytanii. Brytyjskie wyroby bawełniane były sprzedawane na całym świecie i były produkowane głównie w fabrykach.

Przemysł węglowy i żelazny


Silnik parowy miał kluczowe znaczenie dla rewolucji przemysłowej w Wielkiej Brytanii. W przypadku paliwa silnik był zasilany węglem, substancją, której ilość wydawała się wtedy nieograniczona. Sukces maszyny parowej zwiększył zapotrzebowanie na węgiel i doprowadził do rozszerzenia produkcji węgla. Nowe procesy wykorzystujące węgiel pomogły w transformacji innego przemysłu – przemysłu żelaznego.

Zasoby naturalne Wielkiej Brytanii obejmowały duże ilości rudy żelaza. Na początku XVIII wieku podstawowy proces produkcji żelaza niewiele się zmienił od średniowiecza. Uzyskanie lepszej jakości żelaza stało się możliwe w latach osiemdziesiątych XVIII wieku, kiedy Henry Cort opracował proces zwany “puddingiem”.

W tym procesie koks pochodzący z węgla służył do wypalania zanieczyszczeń w surowym żelazie, zwanym surówką, i do produkcji żelaza o wysokiej jakości. Brytyjski przemysł żelazny rozkwitł. W 1740 roku Wielka Brytania wyprodukowała 15 420 ton żelaza. Po rozpoczęciu stosowania procesu Corta w latach 80-tych XVIII wieku produkcja wzrosła do prawie 63490 ton. W 1852 roku Wielka Brytania wyprodukowała prawie 2,7 miliona ton – więcej żelaza niż w pozostałych częściach świata razem wziętych. Wysokiej jakości żelazo służyło do budowy nowych maszyn, zwłaszcza nowych środków transportu.

Koleje


W XVIII wieku rozwinęły się bardziej wydajne sposoby przemieszczania surowców i towarów. Koleje były szczególnie ważne dla powodzenia rewolucji przemysłowej.

W 1804 r. pierwsza lokomotywa parowa jeździła po przemysłowej linii kolejowej w Wielkiej Brytanii. Pociągnął 9 ton rudy i 70 ludzi z prędkością 8 km na godzinę. Za nimi poszły lepsze lokomotywy. Jeden z najlepszych ówczesnych pociągów, zwany Rocket, był używany na pierwszej publicznej linii kolejowej, która została otwarta w 1830 roku i rozciągała się na 51,5 km z Liverpoolu do Manchesteru.

Rocket pędził z prędkością 25 km na godzinę, ciągnąc 36 ton. W ciągu 20 lat lokomotywy były w stanie osiągnąć 80 km na godzinę – niesamowita prędkość dla pasażerów. W 1840 roku Wielka Brytania miała 3220 km linii kolejowych. Do 1850 roku znaczną część tego kraju przecinało ponad 9 654 km torów kolejowych.

Budowa kolei stworzyła nowe miejsca pracy dla robotników rolnych i chłopów. Tańszy transport prowadził do tańszych towarów, tworząc w ten sposób większe rynki. Większa sprzedaż oznaczała więcej fabryk i więcej maszyn. Właściciele firm mogliby ponownie zainwestować swoje zyski w nowy sprzęt, stymulując wzrost gospodarczy. Ten typ regularnego, ciągłego wzrostu gospodarczego stał się podstawową cechą nowej gospodarki przemysłowej.

Nowe fabryki


Fabryka była kolejnym ważnym elementem rewolucji przemysłowej. Od samego początku fabryka stworzyła nowy system pracy. Właściciele fabryk chcieli stale korzystać ze swoich nowych maszyn. Tak więc pracownicy byli zmuszani do pracy w systemie zmianowym, aby maszyny mogły produkować na stałym poziomie.

Pierwsi pracownicy fabryk pochodzili z obszarów wiejskich, gdzie byli przyzwyczajeni do okresów gorączkowej pracy, po której następowały okresy bezczynności. Dlatego wcześni właściciele fabryk musieli stworzyć system dyscypliny pracy, w którym pracownicy przyzwyczaili się do pracy w regularnych godzinach i wykonywania tej samej pracy w kółko. Na przykład dorośli pracownicy byli karani grzywną za spóźnienie i zwalniani za poważne uchybienia, zwłaszcza za upojenie alkoholowe. Dzieci pracujące często były bite.

Jeden z wczesnych przemysłowców powiedział, że jego celem było „uczynienie z ludzi maszyn, które nie mogą się mylić”.

Rozprzestrzenianie się industrializacji


W połowie XIX wieku Wielka Brytania stała się pierwszym i najbogatszym krajem przemysłowym na świecie. Sam przemysł bawełniany w 1850 r. był równy pod względem wielkości przemysłu wszystkich innych krajów europejskich razem wziętych.

Europa


Rewolucja przemysłowa rozprzestrzeniła się na resztę Europy w różnym czasie i z różną szybkością. Jako pierwsze uprzemysłowione w Europie kontynentalnej znalazły się Belgia, Francja i Niemcy.

W tych miejscach rządy bardzo aktywnie zachęcały do ​​rozwoju industrializacji. Na przykład rządy zapewniły fundusze na budowę dróg, kanałów i linii kolejowych.

Ameryka północna


Rewolucja przemysłowa miała miejsce również w nowym państwie Stanów Zjednoczonych. W 1800 roku sześciu na siedmiu amerykańskich robotników było rolnikami, a żadne miasto nie liczyło więcej niż 100 000 mieszkańców. W latach 1800-1860 populacja Stanów Zjednoczonych wzrosła z około 5 do 30 milionów ludzi. Miasta też się rozwijały. Dziewięć miast liczyło ponad 100 000 mieszkańców. Tylko 50 procent amerykańskich pracowników było rolnikami.

Stany Zjednoczone były dużym krajem w XIX wieku. Niezbędny był system transportu towarów w całym kraju. Zbudowano tysiące kilometrów dróg i kanałów łączących wschód i zachód. Robert Fulton zbudował pierwszy parowiec z kołem łopatkowym, Clermont, w 1807 roku. Do 1860 roku po rzece Missisipi pływały tysiące parowców co ułatwiało transport na Wielkich Jeziorach i wzdłuż wybrzeża Atlantyku.

Najważniejsza w rozwoju amerykańskiego systemu transportowego była kolej. Zaczęło się od mniej niż 160 km, w 1830 r. w 1860 r. około 48 270 km torów kolejowych pokrywało Stany Zjednoczone. Kolej zmieniła Stany Zjednoczone w jeden ogromny rynek zbytu dla towarów przemysłowych z północnego wschodu.

Wpływ na społeczeństwo


Rewolucja przemysłowa radykalnie zmieniła życie społeczne Europy i świata. Ta zmiana była widoczna w pierwszej połowie XIX wieku w rozwoju miast i pojawieniu się dwóch nowych klas społecznych: przemysłowej klasy średniej i przemysłowej klasy robotniczej.

Wzrost liczby ludności i miast


W 1750 roku populacja Europy liczyła około 140 milionów. Do 1850 roku populacja wzrosła prawie dwukrotnie do 266 milionów. Kluczem do tego wzrostu był spadek śmiertelności, wojen i chorób, takich jak ospa i dżuma. Ze względu na wzrost podaży żywności więcej ludzi było lepiej odżywionych i odpornych na choroby. Głód w dużej mierze zniknął z zachodniej Europy. Wyjątkiem okazał się głód ziemniaczany w Irlandii w latach czterdziestych XIX wieku. Irlandczycy byli uzależnieni od ziemniaków jako pożywienia. Kiedy grzyb zainfekował uprawy, prawie milion osób zmarło. Powyżej miliona osób  wyemigrowało do Stanów Zjednoczonych.

Wzrost i rozwój miast był bezpośrednio związany z industrializacją. Do 1850 roku, zwłaszcza w Wielkiej Brytanii i Belgii, miasta szybko stawały się domem dla wielu gałęzi przemysłu. Dzięki silnikowi parowemu właściciele fabryk nie potrzebowali energii wodnej i mogli lokalizować swoje zakłady w miastach. Ludzie przenosili się ze wsi do miast w poszukiwaniu pracy, podróżując nowymi liniami kolejowymi.

W 1800 roku Wielka Brytania miała jedno duże miasto, Londyn, z populacją około 1 miliona i sześć miast o populacji od 50 000 do 100 000. Pięćdziesiąt lat później populacja Londynu wzrosła do około 2,5 mln. Dziewięć miast miało populację powyżej 100 000, a 18 miast – od 50 000 do 100 000. Do 1850 r. ponad 50 procent Brytyjczyków mieszkało w miastach i miasteczkach. Populacje miejskie również rosły w innych krajach europejskich, ale nie tak szybko.

Gwałtowny rozwój miast w pierwszej połowie XIX wieku doprowadził do żałosnych warunków życia wielu mieszkańców. Ostatecznie warunki te skłoniły miejskich reformatorów do wezwania władz lokalnych do oczyszczenia ich miast. Wezwania do reform znaleźli odpowiedź w drugiej połowie XIX wieku.

Przemysłowa klasa średnia


W średniowieczu nastąpił rozwój kapitalizmu handlowego, systemu gospodarczego opartego na handlu. Wraz z rewolucją przemysłową nastąpił rozwój kapitalizmu przemysłowego, systemu gospodarczego opartego na produkcji przemysłowej. Kapitalizm przemysłowy stworzył nową grupę klasy średniej – przemysłową klasę średnią.

W średniowieczu bogaty mieszczanin, to osoba która mogła być kupcem, urzędnikiem, rzemieślnikiem, prawnikiem lub intelektualistą. Później pojawił się termin burżuazja, który zaczął obejmować ludzi związanych z przemysłem i bankowością, a także specjalistów, takich jak prawnicy, nauczyciele, lekarze i urzędnicy państwowi.

Nowa przemysłowa klasa średnia składała się z ludzi, którzy budowali fabryki, kupowali maszyny i zorientowali się, gdzie są rynki. Cechowały się inicjatywą, wizją, ambicją i często chciwością.

Przemysłowa klasa robotnicza


Rewolucja przemysłowa stworzyła również przemysłową klasę robotniczą. Pracownicy przemysłowi musieli pracować w okropnych warunkach. Godziny pracy wahały się od 12 do 16 godzin dziennie, sześć dni w tygodniu, z półgodzinnymi przerwami na obiad i kolację. Nie było gwarancji zatrudnienia ani płacy minimalnej.

Najgorsze warunki panowały w przędzalniach bawełny, gdzie temperatury były szczególnie szkodliwe. W jednym z raportów odnotowano, że „podczas przędzenia bawełny robotnicy są przetrzymywane przez 14 godzin każdego dnia w zamknięciu, latem i zimą, w upale powyżej 30 stopni”. Młyny były również brudne, zakurzone, niebezpieczne i niezdrowe.

Warunki panujące w kopalniach również były trudne. Chociaż do podnoszenia węgla z kopalni na górę używano silników parowych, w kopalniach nadal wydobywania węgla odbywało się ręcznie. Konie, muły, kobiety i dzieci ciągnęły wózki węglowe na szynach do windy. Niebezpieczne warunki, w tym zapadnięcia się, eksplozje i opary gazów (zwane „złym powietrzem”), były zagrożeniem dla wielu robotników. Ciasne warunki w kopalniach – tunele miały często tylko metr wysokości – a ich ciągła wilgoć doprowadzała do deformacji ciał i zrujnowania płuc.

W Wielkiej Brytanii kobiety i dzieci stanowiły dwie trzecie siły roboczej w przemyśle bawełnianym do 1830 r. Jednak liczba dzieci spadła po Ustawie o fabrycznej z 1833 r., która określała 9 lat jako minimalny wiek zatrudnienia. Dzieci w wieku od 9 do 13 lat mogły pracować tylko 9 godzin dziennie; osoby między 13 a 18 rokiem życia mogły pracować 12 godzin.

Wraz ze spadkiem liczby zatrudnionych dzieci ich miejsca zajęły kobiety. Kobiety stanowiły 50% siły roboczej w brytyjskich fabrykach tekstylnych przed 1870 r. Była to w większości niewykwalifikowana siła robocza i otrzymywały połowę lub mniej niż połowę tego, co otrzymywali mężczyźni. Nadmierne godziny pracy kobiet zostały zdelegalizowane w 1844 roku.

Zatrudnienie dzieci i kobiet zostało w dużej mierze przeniesione z wcześniejszego schematu. Mąż, żona i dzieci zawsze pracowali razem w chałupnictwie. Przepisy, które ograniczały czas pracy dzieci i kobiet, doprowadziły więc stopniowo do nowego modelu pracy.

Oczekiwano teraz, że mężczyźni będą zarabiać większość dochodu rodziny, pracując poza domem. Kobiety natomiast przejęły codzienną opiekę nad rodziną i wykonywały nisko płatne prace, takie jak pranie, które można było wykonywać w domu. Praca w domu za wynagrodzeniem umożliwiła kobietom dalsze pomaganie rodzinom w przetrwaniu finansowym.

Wczesny socjalizm


W pierwszej połowie XIX wieku żałosne warunki stworzone przez rewolucję przemysłową dały początek ruchowi znanemu jako socjalizm. Socjalizm to system, w którym społeczeństwo, zwykle w formie rządu, posiada i kontroluje niektóre środki produkcji, takie jak fabryki i zakłady użyteczności publicznej.

Wczesny socjalizm był w dużej mierze ideą intelektualistów, którzy wierzyli w równość wszystkich ludzi i chcieli zastąpić konkurencję współpracą w przemyśle. Dla późniejszych socjalistów, zwłaszcza zwolenników Karola Marksa, takie idee były jedynie niepraktycznymi marzeniami. Późniejsi socjaliści z pogardą nazwali wcześniejszych teoretyków utopijnymi socjalistami.

Robert Owen, brytyjski producent bawełny, był utopijnym socjalistą. Uważał, że ludzie okazywaliby swoją naturalną dobroć, gdyby żyli w kooperatywnym środowisku. W New Lanark w Szkocji Owen przekształcił zaniedbane fabryczne miasto w kwitnącą społeczność. Stworzył podobną społeczność w New Harmony w stanie Indiana w Stanach Zjednoczonych w latach dwudziestych XIX wieku, ta próba była jednak nie udana.

Podziel się z kolegami

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *