Pierwsze stałe osady ludzkie. Pojawienie się miast

Gdy ludy prehistoryczne zaczęły uprawiać własne uprawy i hodować zwierzęta, założyli stałe osady. Najwcześniejsze wioski rolnicze były zwartymi skupiskami domów z cegły suszonej (mułowej).

W Abu Hureyra w Syrii kilkuset rolników mieszkało blisko swoich pól i siebie nawzajem. Około 8000 roku p.n.e. Jerycho w dolinie Jordanu stało się małym, otoczonym murami miasteczkiem, którego mieszkańcy mieszkali w domach w kształcie ula z kamiennymi fundamentami i tynkowanymi podłogami (pod którymi ostatecznie zostali pochowani).

Handel, społeczeństwo i religia


Inną bardzo udaną osadą był Katalhoyuk (Çatalhöyük) w Turcji, która kwitła od 7000 p.n.e. i była zamieszkana przez ponad 1000 lat. Jego ludność mieszkała w prostokątnych domach, zbudowanych bardzo blisko siebie, do których wchodziło się przez dach. Domy były bielone i malowane z geometrycznymi wzorami. Katalhoyuk prawdopodobnie prosperował dzięki handlowi obsydianem, bardzo cenionym czarnym szkłem wulkanicznym znalezionym w Turcji, używanym do narzędzi tnących.

Sieci handlowe są kolejną oznaką rosnącego wyrafinowania społeczeństwa. Pozwalali osadnikom wiejskim pozyskiwać zasoby skądinąd, „płacąc” za swoje towary poprzez wymianę nadwyżek rolnych.

Mając mniej czasu na znalezienie jedzenia, ludzie mieli więcej czasu na specjalizację w innych aspektach życia. Niektórzy zostali wykwalifikowanymi robotnikami, takimi jak garncarze i murarze, podczas gdy inni zostali szamanami lub kapłanami i kierowali rozwijającymi się kultami przodków i płodności.

Pierwsze miasta


Najwcześniejsze znane na świecie duże miasta pojawiły się w Mezopotamii w IV tysiącleciu p.n.e., być może w związku z koniecznością zorganizowania budowy kanałów irygacyjnych zasilanych przez rzeki Tygrys i Eufrat. Początkowo miasta były niewiele większe niż skupiskami wiosek i pokrewnych rodzin, ale wkrótce stały się głównymi ośrodkami handlowymi z rozległymi zakładami irygacyjnymi, które nawadniały wieś i produkowały kilka upraw rocznie. Zwiększona produktywność nawadnianych pól mogła teraz wspierać większe populacje; w Egipcie podobną rolę pełnił Nil.

Miasta i hierarchie


Zmiana nie była tylko kwestią rozmiaru, ale towarzyszyły jej radykalne zmiany w społeczeństwie, gospodarce i polityce regionu. Społeczeństwo stawało się coraz bardziej hierarchiczne, z władcami (często królami) na szczycie, których często postrzegano jako żywych bogów, a pod nimi nieliczna uprzywilejowana klasa wysokich urzędników i kapłanów. Niżej byli rzemieślnicy, mniejsi urzędnicy, żołnierze i pospólstwo. Autorytet władców wynikał nie tylko z groźby użycia siły, ale z religijnych wyobrażeń o autorytecie. Te wierzenia są upamiętniane przez sztukę i pismo na ścianach świątyń oraz zostały wzmocnione przez wyszukane ceremonie. Każde miasto skupione wokół świątyń; te w Mezopotamii zostały zbudowane na piramidach z cegły suszonej, zwanych zigguratami.

Waza z Jerycho

Ze swojego pierwotnego centrum w południowej Mezopotamii urbanistyka rozprzestrzeniła się na północ, do miejsc takich jak Niniwa nad Tygrysem, Mari nad Eufratem i Suzy w zachodnim Iranie. Każde miasto pozostawało niezależną jednostką (lub miastem-państwem). Jednak w Egipcie proces konsolidacji w jedno państwo zakończył się już 3000 lat p.n.e..

Wczesna Mezopotamia

IRAK, IRAN, SYRIA 6000-3000 P.N.E.


Około 6000 lat p.n.e. w północnej Mezopotamii powstała kultura znana jako halafiańska. Społeczności zamieszkiwały wsie z glinianymi domami pod kopułą, korzystały z handlu na duże odległości i chowały zmarłych w charakterystycznych grobach. Zostały one zastąpione kulturą Ubaid, wybitną kulturą mezopotamską, która jako pierwsza zastosowała nawadnianie w celu zwiększenia plonów. Wtedy też pojawiły się pierwsze ośrodki miejskie, w Eridu i Uruk.

Pierwsze miasta


Podobnie jak wiele innych mezopotamskich miast, Eridu było pierwotnie świątynią. Uhonorowno boga Enki, władcę Otchłani, który stworzył porządek z chaosu. Świątynia przeszła sześć lub więcej wcieleń, zanim ostatecznie stała się imponującą piramidą schodkową.

Egipt predynastyczny

EGIPT 4000-3100 P.N.E.


Uruk powstał między 4800 a 3750 rokiem p.n.e. do 2800 roku p.n.e. zajmował około 250 hektarów i mógł zmieścić 5000 osób. Miasto zależało od sieci handlowych i mogło mieć kolonie satelitarne aż do gór Zagros, kilkaset kilometrów na północ, aby zapewnić kontrolę nad kluczowymi szlakami handlowymi.

4000 p.n.e. Egipt składał się z doliny zamieszkałej przez rolników żyjących w małych społecznościach wzdłuż Nilu; coroczne wylewanie lub zalewanie rzeki osadzało bogaty, żyzny muł na szerokim pasie wzdłuż jej brzegów. Było wiele małych królestw, największe z których zlokalizowane były w rozwijających się miastach, takich jak Abydos i Nekhen (Hierakonpolis). Pierwsze otoczone murem miasta w Egipcie powstały w Naqadzie i Hierakonpolis około 3300 roku p.n.e.. Obok nich zbudowano bogate grobowce dla swoich władców.

W tym czasie istniały tylko dwa główne królestwa, Górny i Dolny Egipt. To władcy Górnego Egiptu zjednoczyli kraj około 3100 roku p.n.e..

Podziel się z kolegami

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *