Filozofia Arystotelesa (384-322 p.n.e.)

Mądrość zaczyna się od zrozumienia siebie

Arystoteles urodził się około 384 roku p.n.e. Chociaż niewiele wiadomo o jego matce, ojciec Arystotelesa był nadwornym lekarzem macedońskiego króla Amyntasa II (powiązania i przynależność do macedońskiego dworu nadal będą odgrywać ważną rolę przez całe życie Arystotelesa). Oboje rodzice Arystotelesa zmarli, gdy był młody, a w wieku siedemnastu lat jego opiekun wysłał go do Aten w celu podjęcia studiów wyższych. To właśnie w Atenach Arystoteles zapisał się do „Akademii Platona” i studiował u Platona. Pozostał tam przez następne dwadzieścia lat, ucząc się u Platona zarówno jako student, jak i kolega.

Kiedy Platon zmarł w 347 roku p.n.e., wielu wierzyło że Arystoteles zajmie jego miejsce na stanowisku dyrektora Akademii. Jednak do tego czasu Arystoteles miał różne poglądy na temat kilku dzieł Platona (na przykład nie zgadzał się z teorią form Platona), i Arystotelesowi nie zaproponowano takiego stanowiska.

W 338 p.n.e. Arystoteles wrócił do Macedonii i zaczął uczyć trzynastoletniego syna króla Filipa II Aleksandra (później znanego jako „Wielki”). Kiedy w 335 roku p.n.e. Aleksander został królem i podbił Ateny, Arystoteles wrócił do Aten. Podczas gdy Akademia Platona (którą obecnie kierował Ksenokrates) była nadal główną szkołą w mieście, Arystoteles postanowił stworzyć własną szkołę, Liceum.

Wraz ze śmiercią Aleksandra Wielkiego w 323 roku p.n.e. rząd został obalony, a nastroje anty-Macedońskie były wysokie. W obliczu zarzutów o bezbożność Arystoteles uciekł z Aten, aby uniknąć ścigania i pozostał na wyspie Eubea aż do swojej śmierci w 322 roku p.n.e.

Logika


Podczas gdy Arystoteles skupiał się na wielu różnych tematach, jednym z jego najważniejszych wkładów w świat filozofii i myśli Zachodu było stworzenie logiki. Według Arystotelesa proces uczenia się można podzielić na trzy odrębne kategorie: teoretyczną, praktyczną i produktywną. Logika nie należała jednak do żadnej z tych kategorii.

Zamiast tego logika była narzędziem służącym do zdobywania wiedzy i dlatego była pierwszym krokiem w procesie uczenia się. Logika pozwala nam odkrywać błędy i ustalać prawdy.

W swojej książce Analityki pierwsze Arystoteles wprowadził pojęcie sylogizmu, który okazał się jednym z najważniejszych wkładów w dziedzinę logiki. Sylogizm to rodzaj rozumowania, w którym wniosek można wydedukować na podstawie szeregu określonych przesłanek lub założeń.

Na przykład:

  • Wszyscy Grecy są ludźmi.
  • Wszyscy ludzie są śmiertelni.
  • Dlatego wszyscy Grecy są śmiertelni.

Aby zrozumieć, czym jest sylogizm, można podsumować go w następujący sposób:

• Jeśli wszystkie X to Y, a wszystkie Y to Z, to wszystkie X to Z.

Sylogizmy składają się z dwóch przesłanek i konkluzji. Przesłanki mogą być uniwersalne (używając słów takich jak każdy, wszystkie lub nie) lub szczególne (na przykład słowo niektóre), a także mogą być twierdzące lub przeczące.

Arystoteles postanowił stworzyć zestaw reguł, które doprowadzą do prawidłowego wnioskowania. Jednym z klasycznych przykładów jest:

Przynajmniej jedno założenie musi być uniwersalne.

  • Przynajmniej jedna przesłanka musi być twierdząca.
  • Jeśli jedna z przesłanek jest negatywna, wniosek będzie negatywny.

Na przykład:

  • Żadne psy nie są ptakami.
  • Papugi to ptaki.
  • Dlatego żadne psy nie są papugami.

Arystoteles uważał, że do wszystkich ważnych myśli mają zastosowanie trzy zasady:

1. Prawo tożsamości: to prawo stwierdza, że ​​X to X i jest to prawdą, ponieważ X ma pewne cechy. Drzewo jest drzewem, ponieważ widzimy liście, pień, gałęzie i tak dalej. Drzewo nie ma innej tożsamości niż drzewo. Dlatego wszystko, co istnieje, ma swoje własne, wierne sobie cechy.

2. Prawo niesprzeczności: to prawo stwierdza że ​​X nie może być X i X jednocześnie. Oświadczenie nigdy nie może być jednocześnie prawdziwe i fałszywe. Gdyby tak było, powstałaby sprzeczność. Jeśli powiesz, że wczoraj karmiłeś kota, a potem nie karmiłeś go wczoraj, to jest sprzeczność.

3. Prawo wyłączonego środka: to prawo twierdzi że stwierdzenie może być prawdziwe lub fałszywe; nie może być kompromisu. Zgodnie z tym prawem coś musi być albo prawdą, albo fałszem. Jeśli mówisz że masz czerne włosy, stwierdzenie to jest prawdziwe lub fałszywe. Jednak późniejsi filozofowie i matematycy kwestionowaliby to prawo.

Metafizyka


Arystoteles odrzucił platońską teorię form. Zamiast tego, odpowiedzią Arystotelesa na zrozumienie natury bytu była metafizyka (choć nigdy nie użył tego słowa, zamiast tego nazwał je „pierwszą filozofią”).

Podczas gdy Platon widział różnicę między światem zrozumiałym (składającym się z myśli i idei) a światem zmysłowym (składającym się z tego, co można zobaczyć w sposób widoczny) i wierzył że świat zrozumiały jest jedyną prawdziwą formą rzeczywistości, Arystoteles uważał że rozdzielenie tych pojęć nie ma sensu. Zamiast tego Arystoteles wierzył że świat składa się z substancji, które mogą być formą, materią lub obydwoma, oraz że zrozumiałość jest obecna we wszystkich rzeczach i istotach.

Metafizyka Arystotelesa składa się z czternastu książek, które później zostały pogrupowane przez redaktorów. Uważany jest za jedno z największych dzieł, jakie kiedykolwiek powstały na temat filozofii. Arystoteles uważał że wiedza składa się z konkretnych prawd, które ludzie czerpią z doświadczenia, a także prawd wynikających z nauki i sztuki. Mądrość, w przeciwieństwie do wiedzy, ma miejsce wtedy gdy rozumie się podstawowe zasady rządzące wszystkimi rzeczami (są to prawdy najbardziej ogólne), a następnie przekłada te informacje na wiedzę naukową.

Arystoteles wyjaśnia jak się tworzą rzeczy:

1. Przyczyna materialna: To wyjaśnia, z czego coś jest zrobione.

2. Formalna przyczyna: To wyjaśnia, jaką formę coś przybiera.

3. Skuteczna przyczyna: To wyjaśnia proces powstawania czegoś.

4. Ostateczna przyczyna: To wyjaśnia cel, któremu coś służy.

Podczas gdy inne nauki mogłyby badać przyczyny określonej manifestacji bytu (na przykład biolog badałby ludzi pod kątem ich istnienia jako organizmów, podczas gdy psycholog badałby ludzi jako istoty ze świadomością), metafizyka bada powód, dla którego to coś istnieje. Z tego powodu metafizyka jest często opisywana jako „studium bycia jako bytu”.

Etyka


Innym z najbardziej wpływowych dzieł Arystotelesa była Etyka. Według Arystotelesa celem etyki jest odkrycie celu życia. Arystoteles zdaje sobie sprawę że szczęście jest najwyższym i ostatecznym dobrem i że ludzie dążą do dobrych rzeczy, aby osiągnąć szczęście. Arystoteles twierdził że droga do szczęścia (a tym samym celu życia) wiedzie przez etykę.

Etyka wymaga zarówno wyboru, jak i nawyku. W przeciwieństwie do innych sposobów osiągnięcia szczęścia, takich jak przyjemność lub honor, z etyką, kiedy osoba podejmuje decyzję, decyzja ta pochodzi z usposobienia tej osoby, które jest zdeterminowane przez wcześniejsze wybory tej osoby.

Etyczny wybór jest środkiem między dwoma najbardziej skrajnymi wyborami. Pomiędzy zachowywaniem chłodu w stosunku do kogoś a nadmierną uległością lub uważnością jest etyczny wybór, życzliwość.

Dla Arystotelesa ostatecznym typem szczęścia jest życie w intelektualnej kontemplacji, a używanie rozumu (który jest tym, co oddziela ludzi od innych zwierząt) jest najwyższą formą etyki. Jednakże, aby osiągnąć taki poziom, człowiek potrzebuje odpowiedniego środowiska społecznego, a właściwe środowisko społeczne może być osiągnięte jedynie przez odpowiedni rząd.

Podziel się z kolegami

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *