Aleksander Wielki (356-323 p.n.e.)

Aleksander Wielki urodził się w mieście Pella latem 356 roku p.n.e. Jego ojcem był Filip, a matką Olympia. Filip II wstąpił na tron ​​w 359 roku p.n.e., w wieku 24 lat. Za czasów Filipa II Macedonia rozkwitła i stała się silną potęgą. Filip przeorganizował swoją armię w falangę piechoty, używając nowej broni zwanej sarissa, która była bardzo długą (5.5 m) włócznią. To była niszczycielska siła przeciwko wszystkim innym armiom używającym włóczni o standardowej wielkości.

Narodziny i wczesne dzieciństwo Aleksandra są niejasne, wspomniane jedynie przez Plutarcha, który napisał swoje Życie Aleksandra około 100 roku n.e., wiele wieków później. W młodości Aleksander miał wykształcenie klasyczne, z Arystotelesem jako jednym z nauczycieli. Jeden z jego nauczycieli, Lysimachus, promował podobieństwo Aleksandra z greckim bohaterem Achillesem. Później Filip II wziął inną żonę, Kleopatrę, która urodziła mu syna i córkę. To stworzyło drugiego spadkobiercę tronu. Olimpia była kobietą o silnej woli, która zazdrośnie strzegła prawa swojego syna do dziedziczenia.

W wieku 18 lat Aleksander i jego ojciec poprowadzili kawalerię przeciwko armiom Aten i Teb, które walczyli z ostatnią linią greckiej obrony przed podbojem Filipa. Filip swoim manewrem zastawił pułapkę i w decydującym momencie Aleksander ze swoją kawalerią to pułapkę zamknął. Zwycięstwo w bitwie pod Cheroneją w sierpniu 338 r. zakończyło podbój Grecji przez Filipa. W 336 roku Filip został zamordowany przez Pauzaniasza, ochroniarza. Po śmierci ojca Aleksander i jego matka Olimpia pozbyli się rywali politycznych, którzy walczyli o tron. Druga żona Filipa i dzieci zostały zabite.

Król Aleksander


Aleksander został królem w 336 r. Był absolutnym władcą Macedonii i królem miast-państw Aten, Sparty i Teb. Jako nowy król musiał udowodnić, że jest władcą równie potężnym, jak jego ojciec, Filip II. Bunty przeciwko jego władzy po raz pierwszy miały miejsce w Tracji. Wiosną 335 r. Aleksander i jego armia pokonali Traków i wkroczyli do królestwa przez Dunaj. Aleksander stanął przed wyzwaniem uspokojenia niedawno podbitych greckich państw-miast. Kiedy Aleksander przebywał w królestwie plemiennym, greckie miasta zbuntowały się przeciwko panowaniu Macedonii.

Ateński mówca Demostenes rozpowszechnił pogłoskę, że Aleksander został śmiertelnie ranny w ataku. Wiadomość o śmierci Aleksandra wywołała bunty w innych greckich państwach, takich jak Teby. Tebańczycy zaatakowali macedoński garnizon swojego miasta i wypędzili macedońskiego generała Parmenio. Ich zwycięstwo było zasługą greckiego najemnika imieniem Memnon z Rodos. Memnon pokonał Parmenio pod Magnezją i odepchnął go z powrotem do północno-zachodniej Azji Mniejszej. Aleksandr powrócił do Teb po swoich zwycięstwach i spotkał się z silnym sprzeciwem ze strony Tebańczyków, ale szybko ich pokonał.

Kampania przeciwko Persji


Aleksander rozpoczął kampanię przeciwko Persji wiosną 334 roku. Persowie zaatakowali Ateny w 480 r., paląc świątynie Akropolu i zniewalając Jońskich Greków. Aleksander, Macedończyk, zdobył wielką przychylność Greków, jednocząc ich przeciwko Persom. Wyruszył z armią 30 000 piechoty, 5 000 kawalerii i flotą 120 okrętów wojennych. Podstawową siłą była falanga piechoty z 9000 żołnierzy uzbrojonych w sarissę. Armia perska miała około 200 tys., w tym greckich najemników. Memnon, grecki generał najemników, poprowadził siły perskie.

Aleksander miał doskonałą znajomość perskiej strategii wojennej od najmłodszych lat. Wiosną 334 roku przekroczył Hellespont (Dardanele) na terytorium perskie. Armia perska stacjonowała pod górę na stromym, śliskim skalistym terenie na wschodnim brzegu rzeki Granicus. Tutaj spotkali się z armią Aleksandra po raz pierwszy w maju 334 r. Aleksander został zaatakowany ze wszystkich stron, ale udało mu się uciec, mimo że został ranny.

Persowie opuścili bitwę, myśląc, że odnieśli zwycięstwo i zostawili do walki tylko swoich greckich najemników, co spowodowało bardzo wysokie straty po stronie perskiej. Armie Aleksandra posuwały się na południe wzdłuż wybrzeża Jońskiego. Niektóre miasta natychmiast się poddały. Greckie miasta, takie jak Efez, witały go jako wyzwoliciela od Persów.

Siły Memnona nadal stanowiły zagrożenie dla Aleksandra. Stacjonowali się na morzu, ale Aleksander nie chciał brać udziału w bitwie morskiej. W mieście Halikarnas Aleksander i Memnon ponownie spotkali się w bitwie. Aleksander zdobył miasto, spalił go i umieścił Adę, swoją sojuszniczkę, na królową. Perskie miasta Termessus, Aspendus, Perge, Selge i Sagalassus zostały później zajęte bez większych trudności

 „Boski” władca Azji


Podczas jego kampanii wojskowej ludzie postrzegali Aleksandra jako boskiego. Nawet ocean, zgodnie z legendą, służył jemu i jego armiom. Istniała legenda o ogromnym węźle, głosząca, że ​​ten, kto rozplącze go, będzie rządził światem. Wielu próbowało, podczas gdy Aleksander po prostu przeciął węzeł mieczem. Słysząc to, król Gordion Gordius bez walki oddał swoje ziemie. Historia spełniania się tego boskiego proroctwa szybko się rozniosła. Śmierć Memnona była również uważana za dowód boskich cech Aleksandra. Przyspieszyło to postęp Aleksandra przez perskie terytoria wschodniej części Morza Śródziemnego, które od dawna były podbitymi państwami greckimi.

Bitwa pod Issos w zatoce Iskenderun była decydującą bitwą stoczoną w listopadzie 333 roku. Sam król perski Dariusz dowodził siłami perskimi. Dariusz miał ogromną siłę, znacznie większą niż armia Aleksandra. Darius zbliżył się do armii Aleksandra od tyłu odcinając jej zaopatrzenie. Bitwa rozegrała się na wąskiej równinie, zbyt małej dla potężnych armii; walczono po stromej rzece Pinarus. To zmniejszyło przewagę Persów, a Aleksander wyszedł zwycięsko, król Dariusza III musiał uciekać.

Bitwa pod Issos była punktem zwrotnym. Aleksander przeniósł się z państw greckich, które wyzwolił na ziemie zamieszkane przez samych Persów. Podbił Byblos i Sydon bez sprzeciwu. W Tyrze napotkał prawdziwy sprzeciw. Twierdza miejska znajdowała się na wyspie, a jego perspektywy pogorszył brak floty. Z pomocą przyszły mu wyzwolone wojska, uciekające z floty perskiej. Armia i mieszkańcy Tyru zostali pokonani – większość była torturowana i zabijana, niektórzy zostali sprzedani w niewolę. Inne nadmorskie miasta szybko się poddały.

W 331 r. Aleksander udał się do Egiptu. Egipcjanie witali go, gdy wyzwalał ich spod perskiej kontroli, i w jego imieniu założono miasto Aleksandria. Aleksander udał się w podróż przez pustynię do świątyni Zeusa Ammona, gdzie wyrocznia opowiedziała mu o jego przyszłości i tym, że będzie rządził światem. Z Egiptu Aleksander korespondował z Dariuszem, królem perskim. Dariusz chciał rozejmu, ale Aleksander chciał całego imperium perskiego.

Biblioteka Aleksandryjska była największą biblioteką świata starożytnego

W tym samym roku wkroczył do Persji, by ścigać Dariusza. Podbił ziemie wokół rzek Tygrys i Eufrat. Aleksander napotkał Dariusza pod Gaugamelą i pokonał armię perską. Babilon i Susa upadły, a on zebrał ich bogactwa. Po zdobyciu perskiej stolicy Persepolis odpoczywał tam przez kilka miesięcy, po czym kontynuował pogoń za Dariuszem. Jednak ludzie Aleksandra już go zamordowali.

Aleksander zaczął przyjmować perskie stroje i zwyczaje, aby połączyć kulturę grecką i perską jako nowe, większe imperium. Ożenił się z Roksaną, królową nie była pochodzenia greckiego, przez co stracił część greckich zwolenników. Mimo to zebrał wystarczające wsparcie militarne, aby najechać Indie w 327 r. Po wielu podbojach napotkał Porosa, potężnego władcę Indii, który stoczył wielką bitwę w pobliżu rzeki Hydaspes. Po tych wydarzeniach jego ludzie nie chcieli iść dalej w głąb Indii. Aleksander został ciężko ranny w klatkę piersiową, a jego armie wycofały się z Indii.

Aleksander zmarł 10 czerwca 323 roku p.n.e. w wieku 33 lat. Proponowano różne scenariusze przyczyny jego śmierci, takie jak zatrucie, choroba, która nastąpiła po przyjęciu alkoholu, czy nawrót malarii, na którą chorował wcześniej.

Pogłoski o jego chorobie krążyły wśród żołnierzy, wywołując coraz większy niepokój. 9 czerwca generałowie postanowili po raz ostatni pozwolić żołnierzom zobaczyć żywego króla, a goście zostali wpuszczeni do niego pojedynczo. Ponieważ król był zbyt chory, żeby mówić, po prostu machnął ręką. Następnego dnia Aleksander nie żył.

Podziel się z kolegami

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *