Cywilizacja doliny Indusu


Cywilizacja Indusu jest również nazywana imperium Indusu lub cywilizacją Harappa; nazwa pochodzi od Harappy, pierwszego stanowiska tej cywilizacji wykopanego przez współczesnych archeologów. Wiele podobieństw i uderzająca jednorodność w regionie uzasadnia zaklasyfikowanie całej kultury pod jedną nazwą. Cywilizacja doliny Indusu istniała 2500-1500 p.n.e.

Ludzie neolityczni zaczęli budować społeczności wzdłuż doliny Indusu w północno-zachodniej części subkontynentu indyjskiego około 5000 lat temu. Wykopaliska archeologiczne rozpoczęły się w 1921 roku pod kierunkiem Johna Marshalla na brzegu rzeki Ravi (dopływ Indusu) w prowincji Sind, gdzie budowniczowie kolei odkryli ogromne ilości starych wypalanych cegieł. Pracy archeologiczne doprowadzili do odkrycia starożytnego miasta zwanego Harappa, które dało nazwę całej cywilizacji.

W 1923 roku kolejna ekspedycja rozpoczęła wykopaliska w miejscu zwanym Mohendżo Daro (co oznacza „kopiec zmarłych”) na brzegach Indusu 650 km od Harappy, odkrywając kolejne duże znalezisko. Od tego czasu zbadano ponad 490 000 km kwadratowych. Obejmują one nie tylko obszar wokół Indusu i jego dopływów, ale także północno-zachodnie Indie do Kaszmiru, całe wybrzeże Morza Arabskiego, w tym duży port morski o nazwie Lothal (co oznacza również „kopiec zmarłych” we współczesnym języku regionu) oraz aż do Delhi na wschód.

Pomimo zaawansowanego rolnictwa i wykorzystywania zwierząt pociągowych do orania ziemi, to była kultura miejska i handlowa. Szacuje się, że w Harappie mieszkało 35 000 osób. Miasta miały wiele cech wspólnych: centralną cytadelę na kopcu otoczoną ceglanym murem, poniżej którego znajdowało się zaplanowane miasto, którego ulice układano w siatkę zorientowaną na północ. Miasta zostały podzielone na obszary przeznaczone na sklepy, warsztaty i rezydencje. Mieszkania robotnicze były dwuizbowe, podczas gdy domy zamożne były dwupiętrowe, skupione wokół dziedzińca, z toaletami spłukiwanymi i indywidualnymi studniami. Ulice pokryte były kanałami, budkami strażniczymi i publicznymi studniami na rogach ulic.

Lothal został odkryty w 1954 roku. Jego specjalnością była produkcja koralików; znaleziono dużą fabrykę o powierzchni 1640 m kwadratowych, która używała lokalnie produkowanych i importowanych surowców do produkcji wielu rozmiarów koralików do biżuterii. Nowoczesne miasto w pobliżu Lothal do dziś słynie z produkcji koralików do biżuterii. Był to również ośrodek żeglugowy z dokami i rozległym falochronem. Handel był ważny dla dobrobytu miast Indusu. Sumeryjskie i akadyjskie tabliczki z pismem klinowym datowane na okres od 2400 do 2000 p.n.e. wspominają o miejscu zwanym Dilmun lub Telmun na wschodzie, które mogło być regionem Indusu. Rzemieślnicy z Indusu praktykowali wiele rzemiosł: garncarstwo, tkaniny bawełniane, broń i narzędzia z brązu i miedzi oraz przedmioty artystyczne i użytkowe wykonane z kości słoniowej, różnych kamieni, złota i srebra.

W całym regionie znaleziono tysiące małych, kwadratowych i okrągłych pieczęci wykonanych ze steatytu. Każdy z nich ma na jednej powierzchni wygrawerowanych kilka znaków pisma piktograficznego wraz z rycinami zwierząt, roślin lub postaci podobnych do bóstw. Zidentyfikowano prawie 400 osobnych piktogramów, ale nie udało się ich rozszyfrować, a nawet gdyby tak było, to każdy napis jest zbyt krótki, by dostarczyć wielu informacji. Pieczęcie prawdopodobnie służyły do ​​pieczętowania towarów, a słowa były prawdopodobnie nazwiskami kupców. Nie zachowały się żadne inne przykłady pisma Indusu.

Bez rozszyfrowanego pisma cywilizacja Indusu jest klasyfikowana jako prehistoryczna. Tak więc możemy jedynie zgadywać wiele rzeczy, które dotyczą cywilizacji Indusu. Ludność mogła być zjednoczona w coś w rodzaju imperium, o czym świadczy jednolity rozmiar cegieł używanych w całym regionie. Ponieważ nie było śladów pałaców ani królewskich miejsc pochówku, mieszkańcy Indusu prawdopodobnie nie byli rządzeni przez monarchów. Być może kolegium księży rządziło i wykorzystywało wielkie łaźnie i sale zgromadzeń do ceremonii religijnych i rządowych.

Kąpiele rytualne związane ze świątyniami były charakterystyczne dla hinduizmu w późniejszych Indiach. Niektóre pieczęcie przedstawiają boską postać z rogatym nakryciem głowy i siedzącą ze skrzyżowanymi nogami. Niektórzy eksperci twierdzą, że te wizerunki mogą być wczesnymi wizerunkami późniejszego hinduskiego boga Sziwy. Oprócz posągu postaci podobnej do bóstwa i czegoś, co podobne do figurek kobiecej płodności, nie ma żadnych oznak kultu. Jednak na cmentarzach zmarłych chowano w tym samym kierunku, z artefaktami, prawdopodobnie do wykorzystania w innym świecie.

Z powodu braku pisemnych źródeł przyczyny końca cywilizacji Indusu są niejasne. Wyraźny jest upadek w ostatnich stuleciach. Jedną z przyczyn upadku były rozległe powodzie, prawdopodobnie spowodowane wylesianiem i nadmiernym wypasem. Lasy zostały wycięte, aby zapewnić paliwo do wypalania miliardów cegieł używanych w budownictwie. Ogołocona ziemia była podatna na powodzie przez deszcze monsunowe, które pozbawiały ziemię wierzchniej warstwy gleby i zamulały rzeki, podnosząc koryta rzek i powodując powodzie, gdy deszcze sprowadzały duże ilości wody. Powodzie spotęgowały zmiany geologiczne na początku drugiego tysiąclecia p.n.e., które podniosły linię brzegową północnych wybrzeży Morza Arabskiego. W rezultacie wody Indusu nie mogły dotrzeć do morza i utworzyły płytkie jeziora.

Zmiany te musiały zrujnować życie rolników na nizinnych terenach i handel wzdłuż wybrzeża, co może tłumaczyć zniknięcie fok w ostatnich latach cywilizacji. Powódź wyjaśnia również wały i warstwy mułu znalezione wokół Mohendżo Daro. Z czasem wody powodziowe przelały się przez zapory, a rzeka wróciła na swój bieg do morza. Proces ten powtarzano kilkakrotnie, co musiało wycieńczyć ludzi i zrujnować gospodarkę, czego dowodem jest gorsza jakość mieszkań i spadające standardy obywatelskie w ostatniej warstwie archeologicznej Mohendżo Daro.

Około 1900 p.n.e. rzeka Indus zmieniła bieg, a równoległa rzeka Saravasti całkowicie wyschła. Mury i fortyfikacje w Mohendżo Daro i Harappie również wykazują potężne wzmocnienia w ostatniej fazie. Szkielety znalezione porozrzucane w kilku miejscach wskazują na katastrofę, czy to spowodowaną przez człowieka, czy też naturalną. Harappa i inne osady, które nie ucierpiały w wyniku wcześniejszego upadku, zostały nagle opuszczone. Ostatnia warstwa materiałów wydobytych z Harappy pokazuje gorszej jakości naczynia ceramiczne i kremację zmarłych, a nie pogrzebanie, jak praktykowano wcześniej.

W ostatniej warstwie zabudowy w innym mieście Indusu, Chanhu Daro, znaleziono kominki i kominy w domach, nowość w Dolinie Indusu, być może wskazująca na kulturę przybyszów z chłodniejszych krajów. Od około 2000 r. p.n.e. z nieznanych powodów półkoczowniczy lud indoeuropejski z równin euroazjatyckich zaczął wyprowadzać się ze swoich ojczyzn w poszukiwaniu nowych domów. Jedna grupa nazywająca się Aryjczykami przeniosła się przez górskie przełęcze współczesnego Afganistanu do Doliny Indusu, aby osiedlić się w Indiach. Do ok. 1500 p.n.e. cywilizacja Indusu zginęła i zaczęła się era aryjska.

Podziel się z kolegami