Kult boga Thota powstał w mieście Hermopolis (Egip. – Khmun). Starożytni Egipcjanie wymawiali imię tego bóstwa najprawdopodobniej jako „Dzhehuti” lub „Tehuti”. „Thot” jest jego grecką formą. Istnieją już wzmianki o Thocie w bardzo starożytnych „Tekstach Piramid”, więc możliwe, że jego kult był starszy niż kult pozostałych ośmiu głównych bogów Ogdoady z Hermopolis. Ze względu na skąpość źródeł nie sposób zrozumieć, dlaczego i w jaki sposób Thot stał się najwyższym bogiem w Hermopolisie i jaki był jego związek z Ogdoadą.

Funkcje religijne Thota są dość zróżnicowane. Na pierwszym miejscu jest cześć dla niego jako boga mądrości i wiedzy. Jednak ze względu na swoją popularność później często występował jako demiurg (twórca wszechświata) i zwycięzca sił ciemności. Już w Tekstach Piramid Thot jest również wymieniany jako bóg księżyca. Starożytna egipska „Księga krowy” opowiada, jak bóg Ra nakazał Thotowi zostać jego zastępcą, wezyrem na niebie, ponieważ księżyc jest pomocnikiem słońca w oświetlaniu ziemi. Niewykluczone, że Thota pierwotnie uważano za boga księżyca i dopiero wtedy zaczęto z nim wiązać pojęcie czasu (faz księżyca), liczenia, magii „nocnej”, tajemnych nauk, znajomości pisma i wszelkich nauk . Uważany był za patrona zawodowych skrybów. Zachowało się wiele modlitw kierowanych przez skrybów do tego boga.

W Księdze Umarłych pojawia się mądry Thot jako skryba wielkiego dworu bogów w zaświatach, uczestniczy w ostatecznym werdykcie nad duszą zmarłego. Stąd Thot – „pan prawdy”, sędzia w świecie bogów i patron sędziów. W mitologicznej opowieści „Nieszczęścia Horusa i Seta” Thot jest skrybą boskiej Dziewiątki – enneady. W okresie Nowego Państwa był uważany za twórcę różnych języków.

Świętym zwierzęciem Thota był ibis, a w późniejszych czasach pawian. Przedstawiono go z głową ibisa.

W mitologicznej historii Egiptu, legendach o czasach faraonów-bogów, czasami mówi się, że Thot rządził krajem Nilu po bogu Horusie i przed boginią Maat przez 7726 lat. Jednak w większości znanych mitów i legend Thot nie występuje jako faraon. Znacznie chętniej ten bóg-mędrzec był postrzegany nie jako król, ale jako jego doradca i wezyr.

Bóg Thot był bardzo czczoną postacią w egipskim panteonie. Wśród Egipcjan był ideałem najwyższej mądrości i prawdy, uosobieniem najlepszych aspektów natury ludzkiej, ucieleśnieniem idei objawienia i umysłu. Kult Thota był szeroko rozpowszechniony w kraju. Oprócz Wielkiego Hermopolis (Hermopolis magna) i Małego Hermopolis (Hermopolis parva) kult Tota istniał w Tebach, Abydos, Heracleopolis, Faiyum, Tanis, Bubast, Edfu, Denderze, Memfis, Synaju, Nubii itp.

Obraz boga Thota w postaci pawiana.

Jako żona Thota najczęściej pojawia się bogini pisma Seszat, następnie bogini prawdy Maat i wreszcie Nehemauit.

Starożytni Egipcjanie kojarzyli księżyc nie tylko z Thotem, ale także z innymi bogami – przede wszystkim z członkiem triady tebańskiej, bogiem Chonsu. Późniejsze teksty często mówią o bóstwie Chonsu-Tocie.

Wśród faraonów słynnej XVIII dynastii było czterech Totmesów (w tym słynny Totmes III). To „teoforyczne” imię w tłumaczeniu oznacza: „On go zrodził”.

Dla starożytnych Greków Thot najbardziej przypominał ich boga Hermesa. Dlatego egipskie centrum kultu Tota – miasto Khmun – zostało nazwane przez Hellenów Hermopolis.

Podziel się z kolegami