Ra („Słońce”) jest najwyższym bogiem starożytnych Egipcjan. W religii egipskiej Ra uosabiał kosmiczną i życiodajną moc światła dziennego.

Centrum kultu Ra było miasto Heliopolis, położone w północnym (Dolnym) Egipcie. Ra był najbardziej czczony w okresie Starożytnego i Średniego Królestwa, kiedy Dolny Egipt był centrum państwa. Faraonowie tej epoki bardzo często ogłaszali się „synami Ra” i przyjmowali imiona na cześć tego boga. W późniejszych okresach Ra był często kojarzony w kultach synkretycznych z innymi bóstwami: tebańskim Amonem, Elefantyńskim Chnumem, Horusem. W okresie Nowego Państwa centrum polityczne przeniosło się na południe, do Górnego Egiptu. Zbliżony charakterem do Ra, południowy bóg Amon mógł działać jako jego rywal, ale obaj stopniowo zjednoczyli się we wspólnym kulcie Amona-Ra.

Znanych jest kilka mitów na temat Ra. Pochodził z pierwotnego chaosu (Nun) i początkowo przebywał w nim wraz z innymi bóstwami żywiołów. Następnie Ra, „większy niż ten, który go zrodził, starszy niż ci, którzy go zrodzili”, wyłonił się z Chaosu w miejscu, w którym później powstało miasto Hermopolis, Następnie Ra stworzył z siebie parę bogów: Szu (wiatr) i Tefnut (deszcz), z których narodziła się nowa para, Geb i Nut – ziemia i niebo, rodzice Ozyrysa, Izydy, Seta i Neftydy. Bóstwa te tworzyły tak zwaną Enneadę, na czele której stał Ra. W okresie Średniego Państwa rozwinęła się doktryna monoteistyczna, zgodnie z którą osiem bóstw stanowi jedno z rodzicem, będąc członkami ciała najwyższego boga.

Po stworzeniu świata Ra panował nad nim jak faraon, a w tym czasie był złoty wiek. Ra trzymał wszystko w swoich rękach, dzięki magicznej mocy swojego sekretnego prawdziwego imienia. Ale jego mądra prawnuczka Izyda, gdy się zestarzał, wydobyła od niego to imię przebiegłością, co spowodowało nieposłuszeństwo ludzi. Ra planował eksterminację rasy ludzkiej, wysyłając na nie swoje „oko” w postaci bogini Sekhmet, która zaaranżowała straszliwe zniszczenia. Ludzie zaczęli tonąć we własnej krwi. Ra zlitował się i następnego dnia uratował ocalałych ludzi, upijając Sekhmet czerwonym piwem, które wzięła za krew. Jednak niewdzięczność ludzi rozwściekliła Ra i postanowił zostawić ich i przenieść się na niebo. Ludzie przyszli pożegnać Ra, wyrazili gotowość zabicia jego wrogów i ustanowili ofiary oraz kult na jego cześć. Szu i Tefnut zaczęli rządzić światem.

W zaświatach przyjął postać barana

Ale nawet po przejściu na emeryturę do nieba, Ra nie przestał zsyłać swoich błogosławieństw na ziemię. Codziennie opuszcza wschód w dziennej barce Mandżet w towarzystwie innych bóstw, aby oświetlić ziemię, a po 12 godzinach przenosi się na nocną barkę Mesektet, aby przez 12 godzin nocnych oświetlić podziemny świat. Tutaj pokonuje potwory ciemności oraz odwiedza bogów i umarłych, którzy otrzymują od niego podziemne pola uprawne. Tylko godzinę dziennie każdy z nich może cieszyć się jego kontemplacją, a tylko wybrańcy doznają szczęścia spędzenia całego czasu z bogiem, płynąc z nim barką. Ten los był uważany za pożądany dla każdego pobożnego Egipcjanina; stąd wiele hymnów na cześć Ra i jego wizerunków w inskrypcjach grobowych Nowego Królestwa. Hymny te znalazły się również w Księdze Umarłych (rozdział 15).

Ra był przedstawiany jako mężczyzna z głową sokoła, zwieńczoną dyskiem słonecznym oplecionym wężem. W zaświatach przyjął postać barana. Kiedy barka Ra schodzi z nieba pod ziemię, ogromny wąż Apophis próbuje ją połknąć, ale mimo wszystkich wysiłków nigdy mu się to nie udaje.

Podziel się z kolegami