Wojna siedmioletnia, przyczyny i skutki

W 1740 r. w związku z sukcesją austriackiego tronu wybuchła wielka wojna. Po śmierci cesarza austriackiego Karola VI zastąpiła go jego córka Maria Teresa. Król pruski Fryderyk II wykorzystał sukcesję kobiety na tronie austriackim, dokonując najazdu na austriacki Śląsk. Francja przystąpiła następnie do wojny z Austrią, jej tradycyjnym wrogiem. Z kolei Maria Teresa zawarła sojusz z Wielką Brytanią.

Wojna o sukcesję austriacką (1740-1748) toczyła się w trzech rejonach świata. W Europie Prusy zajęły Śląsk, podczas gdy Francja zajęła austriacką Holandię. Na Dalekim Wschodzie Francja odebrała Brytyjczykom Madras (dziś Chennai) w Indiach. W Ameryce Północnej Brytyjczycy zdobyli francuską fortecę Louisbourg u wejścia do rzeki Św. Wawrzyńca.

Po siedmiu latach wojny wszystkie strony zostały wyczerpane i zgodziły się na pokój podpisany 1748 r. w Akwizgranie. Traktat gwarantował powrót wszystkich okupowanych terytoriów z wyjątkiem Śląska do ich pierwotnych właścicieli. Odmowa Prus zwrotu Śląska oznaczała kolejną wojnę między Prusami a Austrią.

Maria Teresa odmówiła zaakceptowania utraty Śląska. Odbudowała swoją armię, pracując dyplomatycznie, aby oddzielić Prusy od ich głównego sojusznika, Francji. W 1756 roku Austria dokonała tego, co wkrótce nazwano rewolucją dyplomatyczną.

Nowi sojusznicy


Rywalizacja francusko-austriacka była faktem europejskiej dyplomacji od końca XVI wieku. Jednak dwie nowe rywalizacje zastąpiły teraz starą: rywalizację Wielkiej Brytanii i Francji o imperia kolonialne oraz rywalizację Austrii i Prus o Śląsk. Francja opuściła Prusy i sprzymierzyła się z Austrią. Rosja, która postrzegała Prusy jako główne zagrożenie dla rosyjskich celów w Europie Środkowej, dołączyła do nowego sojuszu z Francją i Austrią. Z kolei Wielka Brytania sprzymierzyła się z Prusami. Ta rewolucja dyplomatyczna 1756 roku doprowadziła do kolejnej wojny światowej – Wojny siedmioletniej. Wojna siedmioletnia miała trzy główne obszary konfliktu: Europę, Indie i Amerykę Północną.

Wojna w Europie


Europa była świadkiem starcia dwóch głównych sojuszy: brytyjskiego i pruskiego z Austriakami, Rosjanami i Francuzami. Dzięki swojej wspaniałej armii i umiejętnościom wojskowym Fryderyk Wielki był w stanie przez pewien czas pokonać armie austriackie, francuskie i rosyjskie. Jego siły były jednak atakowane z trzech różnych kierunków i stopniowo ulegały wyczerpaniu.

Fryderyk stanął w obliczu katastrofy, ale Piotr III, nowy car rosyjski, który bardzo podziwiał Fryderyka, wycofał wojska rosyjskie z konfliktu i z okupowanych przez Rosjan ziem pruskich. To wycofanie się spowodowało impas i doprowadziło do pragnienia pokoju. Wojna europejska zakończyła się w 1763 r. Wszystkie okupowane terytoria zwrócono ich pierwotnym właścicielom, a Austria oficjalnie uznała stałą kontrolę Prus nad Śląskiem.

Wojna w Indiach


Walka między Wielką Brytanią a Francją w pozostałej części świata miała bardziej decydujące skutki. Znana jako Wielka Wojna o Imperium, toczyła się w Indiach i Ameryce Północnej. Francuzi wrócili Madras do Wielkiej Brytanii po wojnie o sukcesję austriacką, ale walka w Indiach trwała nadal. Brytyjczycy ostatecznie wygrali nie dlatego, że mieli lepsze siły, ale dlatego, że byli bardziej wytrwali. Na mocy traktatu paryskiego w 1763 r. Francuzi wycofali się i pozostawili Indie Brytyjczykom.

Wojna w Ameryce Północnej


Największe konflikty wojny siedmioletniej miały miejsce w Ameryce Północnej. Na kontynencie północnoamerykańskim kolonie francuska i brytyjska zostały utworzone inaczej. Francuska Ameryka Północna (Kanada i Luizjana) była zarządzana przez rząd francuski jako rozległy obszar handlowy. Był cenny ze względu na futro, skórę, ryby i drewno. Państwo francuskie nie było w stanie zmusić ludzi do przeniesienia się do Ameryki Północnej, więc jego kolonie były słabo zaludnione.

Brytyjska Ameryka Północna składała się z 13 dobrze prosperujących kolonii na wschodnim wybrzeżu obecnych Stanów Zjednoczonych. W przeciwieństwie do kolonii francuskich, kolonie brytyjskie były bardziej zaludnione, licząc ponad milion ludzi do 1750 roku.

Brytyjczycy i Francuzi walczyli o dwa główne obszary Ameryki Północnej. Jeden składał się z dróg wodnych Zatoki Świętego Wawrzyńca, które były chronione przez fortecę w Louisburgu i forty strzegące francuskiego Quebecu. Drugim obszarem, o który walczono, była niezasiedlona dolina rzeki Ohio. Francuzi zaczęli schodzić z Kanady i Luizjany, aby założyć forty w dolinie rzeki Ohio. Ta francuska działalność groziła odcięciem brytyjskich osadników z 13 kolonii przed ekspansją na ten rozległy obszar. Francuzom udało się zdobyć poparcie Indian. Jako kupcy, a nie osadnicy, Indianie postrzegali Francuzów z mniejszą wrogością niż Brytyjczycy.

Ameryka przed i po Wojnie Siedmioletniej

Początkowo Francuzi odnieśli szereg zwycięstw. Brytyjski sukces jednak powłóczył dzięki staraniom premiera Wielkiej Brytanii Williama Pitta Starszego. Pitt był przekonany, że francuskie imperium kolonialne będzie musiało zostać zniszczone, aby Wielka Brytania mogła stworzyć własne imperium kolonialne. Polityka Pitta skupiała się na tym, by robić niewiele w europejskim teatrze wojny, jednocześnie przeznaczając zasoby na wojnę kolonialną, zwłaszcza przy użyciu brytyjskiej marynarki wojennej. Francuzi mieli więcej żołnierzy w Ameryce Północnej, ale niewystarczające wsparcie morskie. Klęska francuskich flot w głównych bitwach morskich dała Brytyjczykom przewagę, ponieważ Francuzi nie mogli już łatwo wzmocnić swoich garnizonów.

Wkrótce nastąpiła seria brytyjskich zwycięstw. W 1759 roku siły brytyjskie pod dowództwem generała Wolfe’a pokonały Francuzów pod dowództwem generała Montcalma na Równinach Abrahama, niedaleko Quebecu. Obaj generałowie zginęli w bitwie. Brytyjczycy zajęli następnie Montreal, obszar Wielkich Jezior i dolinę rzeki Ohio. Francuzi zostali zmuszeni do zawarcia pokoju. Na mocy traktatu paryskiego oddali Anglikom Kanadę i ziemie na wschód od Missisipi. Ich sojusznik Hiszpania przeniosła hiszpańską Florydę pod kontrolę brytyjską. W zamian Francuzi oddali swoje terytorium Luizjany Hiszpanom. W 1763 roku Wielka Brytania stała się największą potęgą kolonialną na świecie.

Podziel się z kolegami

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *