Wielka Depresja 1929-1932

We wczesnych latach dwudziestych gospodarka Stanów Zjednoczonych kwitła, ale do 1927 r. Stany Zjednoczone produkowały nadwyżki towarów, które nie mogli sprzedać. W międzyczasie gospodarki europejskie nie dostosowały się do warunków pokoju po zakończeniu I wojny światowej, a w Niemczech gwałtowny atak hiperinflacji w latach 1919-1923 zrujnował gospodarkę kraju.

Krach na Wall Street


Pomimo leżącego u podstaw kryzysu gospodarczego inwestorzy na nowojorskiej giełdzie Wall Street nadal podnosili ceny akcji.

Jednak w październiku 1929 r. ceny zaczęły spadać wraz z utratą zaufania inwestorów. 24 października („Czarny czwartek”) wybuchła panika po czym nastąpił „Czarny poniedziałek” i „Czarny wtorek”, w których ceny na giełdzie spadły odpowiednio o 13 i 12 procent. Spadek wkrótce zaatakował amerykańską gospodarkę, ponieważ banki zażądały pożyczek, których nie można było już spłacić, a kilka banków upadło gdy spanikowani klienci wycofali swoje pieniądze. Fala przejęć hipotecznych i bankructw przedsiębiorstw doprowadziła do wzrostu bezrobocia i bezdomności.

Depresja


W wyniku krachu amerykańscy inwestorzy wycofali wiele zagranicznych pożyczek. Spowodowało to załamanie się systemu międzynarodowych pożyczek ustanowionych w celu obsługi reparacji wojennych Niemiec i sprawiło, że kraje europejskie, w tym Niemcy, nie mogły zapłacić za import. Handel między Europą a Ameryką Północną został poważnie zmniejszony, a ceny towarów gwałtownie spadły, do 1932 r. to około 45% ich wartości z 1929 r.

Wybuchła fala ekonomicznego nacjonalizmu, gdy kraje starały się chronić swój rodzimy przemysł. Prezydent Hoover wprowadził taryfę Smoot-Hawley w 1930 r., która podniosła podatki od importu o około 20 procent, a europejskie rządy zareagowały podobnymi środkami protekcjonistycznymi. Spowodowało to paraliżowanie handlu międzynarodowego i dalsze pogorszenie światowej gospodarki. W Niemczech bezrobocie wzrosło ponad dwukrotnie do ponad 15 procent siły roboczej, czyli około milionów ludzi, do końca 1930 roku.

Nowy Ład


Hoover został odsunięty od władzy w 1932 roku, kiedy Franklin D. Roosevelt (prezydent USA 1933-1945) odniósł miażdżące zwycięstwo obiecując „Nowy Ład”. Była to seria inicjatyw mających na celu ożywienie gospodarki i zapewnienie pomocy doraźnej, nowych miejsc pracy i reform rolnych. Seria udanych projektów, takich jak Zarząd Doliny Tennessee który zbudował dużą serię zapór, w znacznym stopniu przyczyniła się do zmniejszenia bezrobocia, podczas gdy gospodarka Stanów Zjednoczonych stanęła na nogi.

Reakcja polityczna w krajach europejskich była mniej konstruktywna. Masowe bezrobocie i ubóstwo doprowadziły do ​​niepokojów społecznych i powstania ruchów prawicowych. W latach dwudziestych i trzydziestych wiele krajów Europy Wschodniej i Środkowej stało się dyktaturami. Nawet w Wielkiej Brytanii, gdzie w 1930 r. bezrobocie sięgnęło 2,5 mln (20% siły roboczej), założony w 1932 roku Związek Brytyjskich Faszystów Oswalda Mosleya na krótko stworzył zagrożenie rządzenia autorytarnej siły politycznej.

Podziel się z kolegami

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *