Warunki geograficzne ziem polskich w czasach prehistorycznych

Od kilkuset tysięcy lat na ziemiach Polski pojawiały się grupy ludzkie, napotykając tu warunki dogodne do różnorakiej działalności.

Od około 600 000 do około 15 000 lat p.n.e. między Bałtykiem i Karpatami miały miejsce cztery okresy lodowcowe, które wymodelowały ziemie, tworząc moreny denne i czołowe, przynosząc głazy narzutowe oraz pozostawiając po sobie szerokie pradoliny rzeczne. W wyniku tych działań natury północ naszego kraju – nizinna, niekiedy bagnista, czasem pofałdowana – porośnięta była lasami, w których panowały korzystne warunki do uprawiania myślistwa, zbieractwa, rybołówstwa. Południc – wyżynne, niekiedy górzyste, o przewadze krajobrazu parkowo-stepowego umożliwiało hodowlę i uprawę. Okresy zlodowacenia (plejstocen) stworzyły warunki rozwoju flory i fauny, różniących się, rzecz prosta, od tych, które spotykamy dzisiaj.

Następna epoka czwartorzędu – holocen – przyniosła klimaty umiarkowane, cieplejsze i wilgotniejsze, korzystne dla upraw rolnych. Pierwotny – borealny, do około 6000 lat p.n.e. – był jeszcze dość surowy, następny – atlantycki – już łagodniejszy i szczególnie sprzyjający wegetacji roślin uprawnych. W tak zwanym drugim subatlantyku – od połowy I tysiąclecia p.n.e. do początku XII wieku n.e. – panował klimat najcieplejszy i najwilgotniejszy. Obecnie – jak chcą klimatolodzy, w trzecim subatlantyku – zachodzi stopniowe niewielkie ochładzanie i osuszanie klimatu.

W czasach historycznych jednak w obu tych podokresach występowała dość wyraźna granica, dzieląca obszary pozostające pod wpływem powietrza oceanicznego i kontynentalnego. Przebiegała ona – i przebiega – od zachodniego wybrzeża Zatoki Gdańskiej na południowy wschód przez północne Mazowsze, wzdłuż Bugu do Karpat Wschodnich, stanowiąc także granicę ekologiczną między Europą Wschodnią i Zachodnią.

 Różnorodność gleb, form ukształtowania poziomego, flory i fauny powodowała, że ziemie polskie, przynajmniej od epoki holocenu, leżały na pograniczu obszarów różnie kształtujących egzystencję człowieka; stanowiły też teren spotkań wielu ludów, charakteryzujących się odmiennymi formami życia i pracy.

Podziel się z kolegami

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *