Prehistoria (angielski) – prehistoire (francuski), urgeschichte (niemiecki) – ma wyraźną specyfikę w porównaniu z innymi gałęziami nauk historycznych. Jej baza źródłowa, metodologia i metody badawcze są dość oryginalne. Prehistoria nie operuje gotowymi faktami historycznymi. Aby dokonać spójnego i konsekwentnego opisu przeszłości, musi skonstruować te fakty z innych danych początkowych. Specyfika wykorzystywanych przez nią danych archeologicznych, etnograficznych i paleoantropologicznych polega również na tym, że są one w większości rekonstruowane, ale w stosunkowo ścisłych ramach bardziej prywatnych kierunków naukowych. Dlatego jest naturalne, że w stosunku do prehistorii naukowa analiza procesu historycznego jest zawsze bardziej uproszczona w porównaniu z spółczesnością. Obejmuje głównie optymalne kierunki rozwoju, które są usystematyzowane w historycznych i socjologicznych koncepcjach epok i etapów kulturowych. Przy takich uogólnieniach często pomija się przejawy doświadczenia historycznego tych społeczeństw, w których proces rozwoju realizował się w skrajnych formach, które nie powtarzają jednokreskowego, ciągłego i postępowego ruchu na wszystkich etapach. Jeśli dla określonych nauk historycznych głównym narzędziem metodologicznym jest analiza, to dla prehistorii jest to synteza. Koncentruje się to na rozpatrywaniu głównie wielkoskalowych zjawisk z przeszłości i ich wzajemnych powiązań, ale ogranicza możliwości głębokiego, wszechstronnego wnikania w sens i wewnętrzną współzależność poszczególnych wydarzeń i faktów.

Historyk często nie jest w stanie prześledzić rozwoju wydarzeń i jest zmuszony zadowolić się opisaniem samego zjawiska i utrwaleniem jego jakościowych przemian na etapie, w którym zmiany te już zaistniały. Cecha ta wiąże się z jednej strony z niekompletnością źródeł, która oczywiście zawsze będzie odczuwalna, z drugiej strony z powolnym biegiem czasu historycznego w prehistorii. Ale czasami to ograniczenie jest tylko pozorne. Brak znaczącej dynamiki i pełności wydarzeń w historii pierwotnej jest rzeczywistością, a nie tylko odbiciem subiektywnego doświadczenia badacza. Historia pierwotna jest pozbawiona lub prawie pozbawiona tak znaczących działów, jak zwykle w historii późniejszej, takich jak polityka, myśl społeczna, nauka, prawo i państwo.

Periodyzacja.

Każda z trzech głównych nauk stanowiących podstawę prehistorii – archeologia, etnologia i antropologia – ma swoje własne schematy periodyzacji. Odzwierciedlają tę specyfikę, która jest właściwa dla tych nauk oddzielnie.

Etnologiczna periodyzacja

Etnologiczna periodyzacja prehistorii jest z natury socjologiczna. Dzieli starożytną historię na odrębne etapy w zależności od rozwoju społecznej organizacji ludzi. Obecnie najbardziej rozpowszechnionym wśród etnologów jest schemat, który dzieli prehistorię na epoki wspólnoty pierwotnej, wczesnej wspólnoty rodowej, późnej wspólnoty rodowej i stadium protocywilizacji.

Periodyzacja antropologiczna

Periodyzacja antropologiczna opiera się na zasadzie wyodrębnienia poszczególnych etapów antropogenezy. Tradycyjnie wyróżniono w nim okresy archantropa, paleoantropa i neoantropa. Obie te periodyzacje są bardziej specyficzne w odniesieniu do periodyzacji archeologicznej. Opierają się najczęściej na datach archeologicznych i na źródłach pozyskiwanych przez archeologów.

Periodyzacja archeologiczna

Zasada periodyzacji archeologicznej polega na wyodrębnieniu dużych fragmentów chronologii względnej i absolutnej, które odzwierciedlają konsekwentny rozwój wykorzystania przez człowieka surowców naturalnych, które miały decydujące znaczenie dla określonego etapu produkcji. Ta periodyzacja wygląda następująco: epoka kamienia, eneolit ​​(lub epoka miedzi), epoka brązu, epoka żelaza.

Ze względu na ekstremalny czas trwania i dużą liczbę jakościowych granic, jakie są zawarte w ewolucji człowieka i jego kultury materialnej, epoka kamienia łupanego jest podzielona na okresy. Podział ten wynika ze stopnia rozwoju prymitywnej technologii. Zgodnie z tą zasadą wyróżniają się epoki: paleolit ​​(starożytna epoka kamienia), mezolit (środkowa epoka kamienia) i neolit ​​(nowa epoka kamienia). Era paleolitu jest znacznie dłuższa niż wszystkie inne razem i nie jest tak jednolita w swojej treści historycznej. Wyróżnione są pewne okresy: dolny paleolit, środkowy paleolit, górny paleolit.

Podziel się z kolegami

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *