Marek Tulliusz Cyceron (106-43 p.n.e.) – mówca, pisarz, polityk

Marek Tulliusz Cyceron był słynnym rzymskim mówcą, pisarzem i przywódcą politycznym. Był rówieśnikiem Sulli, Pompeja i Juliusa Cezara. Urodził się w Arpino w 106 roku p.n.e. i zmarł w 43 roku p.n.e. Przestrzegał zwyczaju wyjeżdżania do Rzymu na formalną edukację, studiując retorykę, filozofię i prawo. Po Rzymie studiował również retorykę i filozofię u Greków w Atenach i na wyspie Rodos. Rzymianie uważali go za wielkiego mówcę, a jego styl pisania miał silny wpływ na pisarstwo w świecie zachodnim. Również miało wpływ jego Politycznie i filozoficznie stanowisko wobec autokratycznych rządów i republikańskiego stylu rządzenia.

Rodzina Cycerona była zamożna i należała do ziemiaństwa, ale nie należała do najwyższej klasy społecznej. Niemniej jednak ojciec Cycerona zadbał o to, aby Cyceron i jego brat Kwintus mieli najlepszych nauczycieli w Rzymie. W wieku 16 lat studiował prawo u Mucjusza Scewoli, jednego z najlepszych prawników w Rzymie. Podczas wojny Rzymu ze sprzymierzeńcami (91-88 p.n.e.), wojny między Rzymianami i innymi włoskimi miastami o prawo do obywatelstwa, Cyceron przez krótki czas służył jako żołnierz konsula Pompejusza Strabona. Następnie rozpoczął karierę jako prawnik. W 82 roku p.n.e. wykazał się polityczną odwagą, broniąc Sekstusa Roścjusza, wroga dyktatora Sulli. Wygrał sprawę i wyjechał do Grecji, aby kontynuować naukę, wracając do Rzymu w 77 roku p.n.e.

Inteligentny i ambitny, podążał rzymską mapą drogową do sukcesu, pracując na różnych stanowiskach rządowych. Rząd po raz pierwszy mianował go kwestorem (administratorem finansowym) na Sycylii w 76 roku p.n.e. Był to również rok, w którym poślubił swoją pierwszą żonę Terentię, która przekazała mu majątek. W 70 roku p.n.e. zyskał również sławę jako prawnik. kiedy skutecznie oskarżył Gajusza Werresa, byłego gubernatora Sycylii, za korupcję.

W roku 63 p.n.e. Cyceron został konsulem, ale jego kadencja była dla Republiki czasem kryzysu. Większość armii rzymskiej była z Pompejuszem na wschodzie. W międzyczasie Katylina, który ubiegał się o stanowisko konsula i przegrał, zebrał armię z nadzieją na przejęcie rządu.

Cyceron odkrył spisek i kazał aresztować wielu spiskowców. Senat podjął decyzję o uśmierceniu niektórych spiskowców bez procesu. Argumentowali, że był to czas stanu wojennego, a rządowi groziło poważne niebezpieczeństwo. Cyceron zgodził się z tym i został ogłoszony Pater Patriae – ojcem swojego kraju. Ale nie wszyscy byli zadowoleni z tej decyzji.

Po zeznaniach w sprawie przeciwko patrycjuszowi imieniem Klodiusz, obywatelstwo Cycerona – i być może jego życie – były narażone na niebezpieczeństwo. W odwecie za zeznania Klodiusz uchwalił prawo, według którego, każdy zaangażowany w skazanie obywatela na śmierć bez procesu sądowego powinien zostać wygnany lub stracony. Cyceron uciekł z kraju i mógł bezpiecznie wrócić dopiero w następnym roku (57 p.n.e.). W międzyczasie rzymscy urzędnicy zniszczyli jego dom i skonfiskowali jego majątek.

Cyceronowi, głęboko wierzącemu w republikańskie zasady, nie podobał się trend w rzymskiej polityce ku dyktaturze. Niestety były to lata pierwszego Triumwiratu Pompejusza, Cezara i Krassusa. Następnie Krassus zginął w bitwie, a kraj był gotowy na wojnę domową. Ostatecznie Cezar i Pompejusz starli się militarnie, a Pompejusz został zabity. Cezar ogłosił się dyktatorem w lutym 44 roku p.n.e. Następnie, w idy marcowe, grupa spiskowców reprezentująca zwolenników powrotu Republiki zamordowała Cezara. Cyceron nie był członkiem konspiracji. Wszyscy spiskowcy, a także Cyceron, mieli nadzieję, że wraz ze śmiercią Cezara Cesarstwo Rzymskie powróci do rządu w stylu republikańskim. Ale tak się nie stało.

Zamiast tego Marek Antoniusz przejął władzę, zwiększając swoją siłę polityczną i militarną. Brutus opuścił kraj; Cyceron zaczął odchodzić, ale Brutus przekonał go, że powinien zostać i użyć swojej mocy, aby spróbować przekonać ludność, że Antoniusz nie jest ich liderem. W odpowiedzi Cyceron napisał swoje słynne filipiki, serię przemówień atakujących Antoniusza. Znowu wynik nie był dobry dla Cycerona.

Oktawian, siostrzeniec Cezara, w skomplikowanym zygzaku zmian władzy, wrócił do Rzymu i przyrzekł wierność sprawie republikańskiej. Początkowo odniósł sukces w wyzwaniu wojskowym skierowanym przeciwko Antoniuszowi, a następnie, całkowicie odwrotnie, Oktawian zawarł umowę z Antoniuszem i Lepidusem, aby stworzyć Drugi Triumwirat. Część umowy obejmowała listę osób, które według nowego rządu stanowiły zagrożenie. Cyceron był na liście, był ścigany i zabity. Jego głowa i ręce zostały odcięte i umieszczone w Rzymie jako ostrzeżenie dla tych, którzy będą pisać i mówić przeciwko rządzącym.

Życie i przykłady Cycerona są widoczne w jego pismach. Jego listy są wspaniałymi przykładami jasnego pisma, a także głównym źródłem danych historycznych. Jeśli chodzi o wpływ, jego myśli wpłynęły na wielu, w tym Johna Adamsa i Thomasa Jeffersona.

Podziel się z kolegami

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *