Krótka historia starożytnych Indii

Historia starożytnych Indii podzielona jest na cztery główne okresy: indyjski (XXIII-XVIII p.n.e.) wedyjski (XIII-VII w p.n.e.) buddyjski (VI-III wiek p.n.e.)  klasyczny (II p.n.e. – V n.e.). Terytorium Indii w tym czasie obejmowało terytorium współczesnych Indii, Bangladeszu, Nepalu, Pakistanu i Syrii.

Pierwsze osady rolników, znalezione w nizinnych zachodnich regionach doliny Indusu, te tereny zaczęto masowo użytkować od połowy III tysiąclecia p.n.e. Jednym z centrum tej cywilizacji było miasto Harappa, stąd jego nazwa – cywilizacja Harapańska. Istniała od 2300 do 1700 roku p.n.e. Tysiąc lat później cywilizacja rozwinęła się ponownie w innym regionie i w innym kontekście historycznym. Pojawiła się w północno-wschodnich Indii, w dolinie Gangesu, co było skutkiem migracji plemion indo-aryjskich.

Rozwój Aryjczyków z północno-wschodnich Indii trwał prawie tysiąc lat. W tym samym czasie w sanskrycie były pisane święte teksty Wed, więc ten okres w historii Indii nazywa się wedyjski. Pół-koczownicze arie pod wpływem lokalnej kultury rolniczej zaczęły przenosić się na osiadłe rolnictwo. W połowie pierwszego tysiąclecia p.n.e. cały dorzecze Gangesu było zamieszkane. W VIII wieku p.n.e. pojawiły się miasta z różnymi systemami politycznymi – monarchie, oligarchia, republiki. Najsilniejszymi z nich były Koszala i Magadha, ostatniemu udało się połączyć całe Północne Indie.

Po cywilizacji harappańskiej w dolinie rzeki Indus istniało wiele małych księstw, z rozproszenia których korzystali perscy królowie. Indianie płacili Persom kolosalny podatek – prawie 9 ton złota rocznie.

W IV wieku p.n.e. po podboju imperium perskiego Aleksander Wielki dokonał inwazji w Indiach. Z łatwością zwyciężył nad księstwami, zbierając ogromną daninę.

Wojska grecko-macedońskie odniosły wspaniałe zwycięstwa, w szczególności nad armiami książąt pendżabskich. Jednak trudne warunki klimatyczne i wiadomość, że w dolinie Gangesu czeka półmilionowa armia północno-indyjska wymusiły armie Aleksandra powrócić do Macedonii.

Znaczenie kampanii grecko-macedońskiej polegało na tym, że Indie trafili do orbity rozwoju gospodarczego i kulturalnego w Europie i to zostawiło ślad w ich kulturze.

Chronologia starożytnych Indii

Natychmiast po odejściu głównych sił macedońskich Indianie rozpoczęli zbrojną walkę przeciwko pozostawionym garnizonom wojskowym, prowadzoną przez Chandraguptę. Po zniszczeniu grecko-macedońskich fortec powrócił do doliny Gangesu i obalił silną dynastię Nandi, półmilionowej armię której wystraszył się Aleksandr Macedoński. Chandragupta założył dynastię Maurjów. Jego zwycięstwo nad królem Syrii zapewniło dominację nad obecnym terytorium Afganistanu. Synowie Chandragupty, a zwłaszcza jego wnuk Aśoka, rozszerzyły swoje wpływy na sąsiednie państwa.

Gigantyczne państwo Aśoki, obejmowało nie tylko południe Hindustanu, to był wieloetnicznym, wieloreligijny imperium. Aby wzmocnić władzę państwową, opracował jeden kodeks religijny i etyczny dla wszystkich Indian, wspierany przez buddyzm, który rozprzestrzenił się poza Indie i stał się pierwszą religią na świecie. Za jego panowania władza cesarska stała się dziedziczna.

Specjalny zbiór przepisów dotyczących rządu regulował wszystkie sfery społeczeństwa i państwa. Podsumowano polityczne doświadczenia wielu niezależnych państw w wymiarze sprawiedliwości, biurokracji, wojska, podatków i tak dalej. Jednak imperium Aśoki nie był scentralizowanym mechanizmem, o czym świadczy szybki rozpad po jego śmierci.

Nowe, silne i zjednoczone państwo w Indiach zostało założone przez dynastię Guptów. Rdzeniem tego państwa była dolina Gangesu, ale otoczona była przez państwa wasalne. Gupty uzyskali dostęp do Morza Arabskiego i nawiązali bezpośrednie więzi z cywilizowanym Bliskim Wschodem. IV-V w. uważane są za „złoty wiek Gupty”. Jednak w połowie V wieku w wyniku inwazji Hunów imperium Guptów rozpadło się na małe królestwa.

Układ społeczny i gospodarka


Główną formą działalności gospodarczej ludzi starożytnych Indii było rolnictwo nawadniane, które w sprzyjającym klimacie dawało 2-3 plony rocznie. W erze wedyjskiej istniały gigantyczne gospodarstwa hodowlane z dziesiątkami tysięcy bydła.

Garncarstwo, tkactwo, stocznie i kowalstwo zajmowały szczególne miejsce w rzemiośle. Pleciony ze złota indyjski brokat był znany daleko poza granicami kraju, a miecze wykonane z indyjskiej stali nosili nawet królowie Persji.

Handel krajowy i zagraniczny był dość rozwinięty. W połowie pierwszego tysiąclecia p.n.e. w Indiach zaczęły używać metalowych pieniędzy. Kupcy indyjscy eksportowali tkaniny, złoto, kość słoniową, cenne drewno, kupowali metale, papirus, oleje, miód, kamienie szlachetne. Zawód kupców uważany był za jeden z najbardziej prestiżowych. Rzemieślnicy i kupcy łączyli się w organizacjach zawodowych, których działalność starało się kontrolować państwo.

Struktura społeczna Indii kształtowała się stopniowo. Ostatecznie rozwinęła się wraz z przybyciem Aryjczyków do północnych Indii. Znaczące klany stały się warną braminów  (kapłanów), a szlachtą wojskową – warną kszatrijuw. Wajśjowie składali się głównie z chłopów i kupców, a warna śódrów z rzemieślników, najemników i niewolników.

Warny były instytucjami społecznymi i różniły się przede wszystkim statusem społecznym i prawnym, miejscem w systemie religijnym, kodeksem moralnym, zachowaniem, więzami rodzinnymi i zawodem. Podział ludności na warny jako formy społecznego rozwarstwienia populacji Indii uznano za święty. Społeczeństwo „na dole” pozostało nietknięte. Nawet ich dotknięcie „zbezcześciło” by przedstawicieli wyższych warn. Niedotykalni wykonywali najtrudniejszą i najbardziej nieprzyjemną pracę, taką jak sprzątanie śmieci, obieranie skóry martwych zwierząt i tak dalej. Kasta nietykalnych istnieje w Indiach do dziś.

Gospodarka starożytnych Indii składała się z trzech sektorów: publicznego, komunalnego i prywatnego. Społeczeństwo istniało głównie dzięki pracy wolnych chłopów, rzemieślników, niewolników. Źródłami niewolnictwa były wojny, niewola za długi, niewolnictwo dziedziczne. Przez określony czas powszechnie stosowana była praca najemna.

Społeczności miejskie i wiejskie odegrały znaczącą rolę w społeczeństwie Indii. W miastach specjalne komisje nadzorowały rękodzieło, handel i pobór opłat. W epoce buddyjskiej chłopi mieli własną ziemię i byli wolnymi producentami: nie pracowali dla świątyń ani szlachty. Główną jednostką społecznej gminy była rodzina patriarchalna. Niewierność kobiet była uznawana za przestępstwo przeciwko religii i społeczności: prawo wymagało od kobiety uznania mężczyzny za bóstwo, dziewczynę – posłuszeństwa ojcu, wdowę – synom.

Podziel się z kolegami

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *