Hezjod (ok. 800 p.n.e.) poeta grecki


Hezjod był poetą, którego utwory należą do najstarszych i najbardziej znanych w literaturze greckiej. Jeśli Grecy czcili Homera jako natchnionego gawędziarza i kolekcjonera heroicznych opowieści, to Hezjod musi być jego odpowiednikiem w opowiadaniu epickich mitów i uzupełnianiu brakujących szczegółów.

Większość teraz zgadza się, że Hezjod pisał już po opublikowaniu eposów homeryckich, wiele wieków po tym, jak żył nieuchwytny Homer, być może około 800 r. p.n.e. Był imigrantem, do świata greckiego przeniósł się z Azji Mniejszej. Jego ojciec przeprowadził się, aby znaleźć schronienie lub pole uprawne na greckim kontynencie. Nic więc dziwnego, że lekcje i wiedzę Hezjoda można często znaleźć w literaturze akadyjskiej, hetyckiej, mezopotamskiej i hebrajskiej, ponieważ są to kultury jego przodków.

Hezjod był wieśniakiem, który zarabiał na życie jako rolnik, pocił się pod gorącym letnim słońcem i trząsł się w chacie, gdy padały zimowe deszcze. Chociaż on i Homer rywalizowali o wierność czytającej po grecku publiczności, nie mogli być mniej podobni w swoich wartościach i środowisku społecznym. Homer prawdopodobnie był wieszczem w służbie bogatych i arystokratów, podczas gdy Hezjod był czymś w rodzaju proroka w sprawie sprawiedliwości. Życie i doskonałość Hezjoda nie były odzwierciedleniem pola bitwy i waleczności Homera, ale pola kukurydzy i potu.

Jednak ten skromny i pracowity pracownik twierdzi, że pewnego dnia przeżył mistyczne doświadczenie, pasąc swoje stada. Dziewięć boskich Muz odwiedzają go i inspirują do napisania swojego pierwszego dzieła, Teogonii, poematu o pochodzeniu i genealogii bóstw mitologii greckiej. Teogonia ujawniają tło bogów olimpijskich: Okazuje się, że bóstwa wyrosły z dysfunkcyjnych i brutalnych korzeni rodzinnych, gdzie jedno pokolenie knuje upadek wcześniejszego. Hezjod nie zadowala się jedynie ujawnieniem boskich imion i przodków; ujawnia także element etyczny i filozoficzny w wierszu, który pomaga jego słuchaczom wyciągnąć wnioski z mitologii dla ich własnego życia.

Jego kolejny wiersz to także ćwiczenie etyczne, zatytułowane Praca i dni. Tutaj łączy swój materiał w coś w rodzaju kazania o tym, jak dobrze żyć. Opowiada trzy mity: Prometeusz i Pandora; Pięć Wieków Ludzkości; oraz alegoria Jastrzębia i Słowika. Wszystkie trzy zwracają uwagę czytelnikowi na zalety uczciwości i ciężkiej pracy. Krytykuje swojego brata Persesa, który niesprawiedliwie i korupcyjnie próbuje ukraść ziemię i bogactwo, nie pracując na to. Hezjod reprezentuje wschodzącą klasę chłopów i mieszczan wieki po tym, jak arystokratyczna wizja Homera straciła kontakt z grecką rzeczywistością.

Hezjod przedstawia się jako biblijny prorok. Odnajduje swoją tożsamość w niższych klasach i daje głos ich cierpieniu. Nie rości sobie pretensji urzędów publicznych ani zwycięstwa wojskowego, ale nie boi się mówić w pierwszej osobie i jest przekonany, że jego rady są natchnione przez Boga.

Podziel się z kolegami