Hetyci byli antyeuropejczykami, którzy wkroczyli do Anatolii około 2300 r. p.n.e. a w następnych stuleciach zdołał stać się jedną z dominujących potęg starożytnego Bliskiego Wschodu. Słowo Hetyci wywodzi się od ich określenia centralnej Anatolię, słowo „Hatti” wywodzi się od ludów, którzy żyli na tym obszarze przed Hetytami. Większość informacji dotyczących Hetytów pochodzi z tysięcy glinianych tabliczek odkrytych w hetyckiej stolicy Hattusie. Teksty były pisane pismem klinowym i hieroglificznym, a wiele słów zapożyczono od miejscowej ludności i okolicznych narodów. Historię hetycką dzieli się zwykle na Stare i Nowe Państwo. Stare Państwo obejmowało okres od 1750 do 1600 roku p.n.e. 1420-1200 p.n.e. Okres przejściowy (ok. 1600-1420 p.n.e.).

W okresie Starego Państwa Hetyci dokonywali ekspansje zagraniczne. Najpierw, za panowania Hattusili I, armia hetycka prowadziła kampanię na zachodzie aż do Arzawy i na południowym wschodzie aż do północnej Syrii. Później, za panowania Mursili I armia przeszła długi marsz przez Syrię do Babilonii, gdzie zdołała pokonać Babilon i położyć kres pierwszej dynastii Babilonu (ok. 1595 p.n.e.). Jednak za panowania następców Mursili królestwo straciło kontrolę nad ziemiami na wschodzie i południowym wschodzie.

Założycielem i pierwszym władcą Nowego Królestwa był Tudhalija II (ok. 1420-1370 p.n.e.). Chociaż udało mu się ożywić królestwo, dopiero za panowania Szuppiluliuma I (ok. 1344 p.n.e.) i Hattusili III (ok. 1239 p.n.e.) Hetyci dokonali największej ekspansji zagranicznej. Byli w stanie rozszerzyć królestwo na całą Syrię, pokonując Mitanni i rozciągając się prawie na południe, aż do Damaszku. Bitwy z Egipcjanami, najsłynniejsza bitwa pod Kadesz, doprowadziły do ​​zawarcia traktatu między Hattusili III i Ramzesem II, w którym księżniczka hetycka została podarowana Ramzesowi za żonę.

Chociaż traktat z Egiptem obowiązywał przez resztę Hetyckiego Nowego Państwa, pojawiły się nowe zagrożenia, które ostatecznie doprowadziły do ​​upadku Hetytów. Asyria pod rządami Salmanasara stała się agresywna wobec Hetytów. Ponadto różne mniejsze narody otaczające ojczyznę Hetytów zaczęły wywierać na Hetytów nacisk militarny i ekonomiczny.

Niestety, nadal nie można dokładnie określić, jaki był upadek stolicy Hetytów, Hattusy. Jasne jest, że ograniczone rządy Hetytów były kontynuowane w innych obszarach, zwłaszcza w Karkemiszu. Te lokalne ośrodki były rządzone przez dynastie neohetyckie rządzące poszczególnymi miastami-państwami. Te miasta-państwa zostały ostatecznie wchłonięte przez imperium neoasyryjskie.

Religia hetycka i praktyki kultowe stają się coraz lepiej znane dzięki wykopaliskom archeologicznym. Niestety, nie odkryto jeszcze mitologicznego tekstu w starym hetyckim piśmie. Jednak w przekładzie hetyckim znaleziono jeden mit o zachodniosemickim pochodzeniu. Opowiada historię cnotliwego młodego mężczyzny Baal-Hadada odrzucającego zaloty zamężnej Aszery w sposób przypominający biblijną relację Józefa i żony Potifara z Księgi Rodzaju. Praktyki kultowe są oświetlane w różnych opisach festiwali, które można znaleźć w archiwach królewskich oraz w tekstach z ośrodków prowincjonalnych. Wiele wiadomo o tych festiwalach, szczególnych czasach, kiedy posąg bóstwa był wynoszony ze świątyni i honorowany ofiarami składanymi przy muzyce i tańcu. Święta nowiu księżyca odbywały się z okazji początku każdego nowego miesiąca.

Wiedza o starożytnych świątyniach Bliskiego Wschodu, w tym Świątyni Salomona, jest bardzo zaawansowana dzięki wykopaliskom różnych świątyń hetyckich. W stolicy Hattusa odkryto co najmniej pięć świątyń, a niektórzy szacują, że w mieście jest ich nawet 20. W każdym hetyckim mieście znajdowała się co najmniej jedna świątynia, w której pracowali zarówno mężczyźni, jak i kobiety, którzy służyli jako kucharze, muzycy, rzemieślnicy, rolnicy i pasterze.

Podziel się z kolegami