Ezana (Abreha) (ok. 320-350 n.e.) Etiopski król (Królestwa Aksum)


Abreha, znany również jako król Ezana, pochodził z IV wieku n.e. król, który przeszedł na chrześcijaństwo, a następnie ustanowił tę wiarę jako religię państwową w Aksum (Axum), części współczesnej Etiopii. Uczeni nie zgadzają się co do szczegółów życia Ezany, informacje o jego panowaniu udokumentowano poprzez trójjęzyczne inskrypcje na kamiennych tablicach z tamtego okresu. Większość Etiopczyków wierzy, że Abreha wraz ze swoim bratem bliźniakiem Atsbehą odziedziczył tron ​​Aksum po śmierci ich ojca. Ponieważ chłopcy byli zbyt młodzi, aby przejąć rządy, ich matka, Sawya (Sofia), była królową regentką od około 325 do 328 n.e. Po wstąpieniu na tron, Abreha przyjął imię Ezana jako imię tronowe, a Atsbeha zmienił imię na Sayzana.

Ezana i Sayzana byli szkoleni przez dwóch greckich Syryjczyków, którzy zostali uratowani jako młodzi chłopcy po tym, jak inni pasażerowie ich statku zostali zamordowani lub zabici. Następnie król przyjął odpowiedzialność za braci, których uznano za niewolników. Uznając jednak ich wyjątkowe zdolności, nazwał Edesjusza podczaszym królewskim, a Frumentiusza umieścił na stanowisku skarbnika i sekretarza królewskiego. Po śmierci króla Syryjczycy nadal uczyli królewskich bliźniaków i służyli jako doradcy królowej. Chociaż dokładna data nie jest znana, uważa się, że Ezana i Sayzana wstąpili na tron ​​między 320 a 325 rokiem.

Jako monarcha Ezana rościł sobie wiele tytułów, że jako pierwszy nazwał się „królem królów”. Przedstawił się jako król Aksum, Saba, Salhen, Himyar, Raydan, Habashat, Tiamo, Kasu i plemion Beja. Królestwo, nad którym rządził król Ezana, rozciągało się po obu stronach Morza Czerwonego i na tereny dzisiejszego Sudanu i Somalii. Między 330 a 360 rokiem świat zewnętrzny dowiedział się o jego królestwie. W tamtym czasie ludzie z zewnątrz nazywali Nubię i całą tropikalną Afrykę Etiopią. Jednak mieszkańcy Aksum na ogół nazywali siebie Habashatami. Termin etiopski, co oznacza „spalone twarze”, pochodzi od greckich kupców i został po raz pierwszy użyty przez Ezanę w inskrypcjach, które pojawiły się na kamiennych tablicach między 333 a 340.

Uważa się, że Ezana był najzdolniejszym i najbardziej przebiegłym politycznie z braci, a niektórzy uczeni wątpią, czy miał w ogóle bliźniaka. W każdym razie Ezana panował nad Aksum w czasie szczytu politycznego, gospodarczego i rolniczego. Jego kadencja była naznaczona ekspansją terytorialną i znacznym wzrostem gospodarczym, a Ezana otworzył główny szlak handlowy z Egiptem.

W rezultacie wielu greckich kupców wyemigrowało do Etiopii, aby skorzystać z jej bogatych zasobów złota, kości słoniowej, przypraw i szylkretu. Według niektórych relacji to właśnie ci greccy kupcy jako pierwsi wprowadzili chrześcijaństwo do Etiopii. Jednak niektórzy uczeni uważają, że Frumentiusz i jego brat byli całkowicie odpowiedzialni za nawrócenie rodziny królewskiej na chrześcijaństwo. Większość źródeł zgadza się, że Frumentiusz, czy to z własnej inicjatywy, czy na polecenie Ezany, udał się do Aleksandrii, aby poprosić patriarchę Atanazjusza (ok. 293-373) o wysłanie biskupa, aby założył kościół w Aksum. Zamiast tego patriarcha mianował na biskupa Frumentiusza. Od dnia powrotu, około roku 305, Frumentiusz poświęcił swoje życie ewangelizacji. W ciągu kilku miesięcy dziesiątki tysięcy Etiopczyków ze wszystkich warstw społecznych zostało chrześcijanami. Dowody wskazują, że na początku swej kadencji jako monarchowie Aksum, Ezana i Sayzana oddawali wierność pogańskim bogom. Ezana często nazywał siebie „Synem Mahrema”, co było równoznaczne z identyfikacją z Aresem, greckim bogiem wojny. Po przejściu braci na chrześcijaństwo monety aksumickie najczęściej przedstawiały krzyż, a czasem wielokrotne krzyże.

Po śmierci na polu bitwy w wieku około 25 lat Ezana został pochowany w wykutym w skale kościele, który nadal stoi w dzisiejszej Etiopii. Sayzana została jedynym monarchą, rządzącym przez następne 14 lat. Po śmierci Sayzany został pochowany obok brata. Kościół Etiopii kanonizował następnie zarówno Abreha, jak i Atsbeha, a Etiopczycy czczą tych świętych każdego roku 14 października. Istnieją pewne dowody na to, że Arka Przymierza została przywieziona do Aksum z Jerozolimy w X wieku, gdzie została umieszczona w sanktuarium Św. Maryam Cejon. W wyniku tego przekonania Aksum jest uważane za najświętsze miasto Etiopii. Archeolodzy są w trakcie odkrywania reliktów, których historia sięga pierwszego wieku n.e.

Podziel się z kolegami