Egipska Księga Umarłych to zbiór tekstów, które towarzyszyły duszom zmarłych ludzi w zaświatach i pomagały im znaleźć zadowalające miejsce spoczynku. Należy ją odróżnić od Tybetańskiej Księgi Umarłych, która jest zbiorem buddyjskich tekstów wadżrajany, których celem jest osiągnięcie osobistego oświecenia. Egipcjanie byli pierwszymi ludźmi, którzy wyobrazili sobie życie po śmierci, w którym ludzkie dusze były osądzane głównie na podstawie moralizmu, a nie na podstawie przylgnięcia do jakiegoś konkretnego dogmatu religijnego, który był bardziej powszechny w późniejszych epokach.

W wierzeniach egipskich gdy dusza przechodziła do boga umarłych Ozyrysa jej serce było mierzone na wadze prawdy (maat). Jeśli dusza zostanie uznana za grzeszną, czeka na nią Pożeracz Umarłych (Am-mut); jeśli okaże się, że jest cnotliwa, wtedy dusza wchodzi do miejsca, gdzie czeka wieczna błogość. Zarówno teksty trumienne, jak i piramidy były używane, aby pomóc duszy dotrzeć na dwór Ozyrysa i przejść przez proces badania prawdy. Te teksty mogą być wyryte na kamieniu w grobowcu lub sarkofagu, namalowane na trumnach lub zapisane na papirusie, aby towarzyszyć zwłokom. W sumie odkryto około 200 różnych wersetów lub rozdziałów tego rodzaju i połączono je, aby stworzyć Księgę Umarłych. Jednak nie znaleziono żadnego zbioru tekstów, który zawierałby wszystkie wersety, a egipscy myśliciele nie wymyślili żadnego oficjalnego kanonu Księgi Umarłych. Zamiast tego, poszczególnym ciałom towarzyszył spersonalizowany wybór tekstów ustalany indywidualnie dla każdego przypadku. Wystarczająco bogate lub potężne osoby mogli mieć nowe wersety lub zaklęcia napisane na ich szczególny użytek, podczas gdy inni korzystali z istniejących tekstów.

Pisma piramidowe były pierwszymi z tych tekstów i można je znaleźć przede wszystkim w Sakkarze, gdzie powstały około 2400 roku p.n.e. Pierwszym Faraonem, który otrzymał te teksty, był Unas, który był ostatnim królem Piątej Dynastii. Teksty zawierały hymny pochwalne, magiczne zaklęcia i różnego rodzaju inwokacje, aby pomóc zmarłemu królowi. Obejmują one również cenne historyczne zapisy, w tym opis bitwy przeciwko Beduinom, handel z Syrią i Fenicją oraz transport bloków granitowych, które miały pomóc w budowie piramid. Kolejne teksty piramid również łączą wierzenia religijne z tym, co uważa się za współczesne wierzenia historyczne. Teksty trumienne zostały pisane na trumnach i po raz pierwszy zarejestrowane w I Okresie Przejściowym (ok. 2130-1939 p.n.e.). Mają podobny charakter do tekstów piramid, ale oznaczają poszerzenie możliwości uzyskania dostępu do życia pozagrobowego dla większej liczby klas społecznych. Teksty były na ogół kombinacjami hieroglifików reprezentujących zaklęcia i inne zastosowania języka i ilustracji.

Teksty piramid najczęściej zawierały pochwałę boga słońca Ra, podczas gdy teksty trumienne generalnie faworyzowały Ozyrysa. Następnie wprowadzono także pojęcie pola trzciny; w którym dusza, która otrzymałaby dalsze szczęśliwe życie, miałaby pracować przez wieczność przy pracach rolniczych. To z kolei doprowadziło do powstania magicznych ushabtis (małe statuetki), które były zaczarowane, spodziewano się, że ożyją i wezmą odpowiedzialność za tę pracę, pozostawiając duszy wieczną wygodę. Wierzono, że dusza może żyć w komorze grobowej, wciąż pracując na polu trzcin, a także podróżując po niebie w towarzystwie bogów. Uznano, że możliwe jest jednoczesne doświadczanie tych różnorodnych form rzeczywistości.

Podziel się z kolegami

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *