Chrześcijaństwo i cywilizacja średniowieczna

Od V wieku papieże Kościoła katolickiego domagali się zwierzchnictwa nad sprawami Kościoła. Zdobyli również kontrolę nad terytoriami w środkowych Włoszech, które stały się znane jako Państwa Kościelne. Ta kontrola utrzymywała papieży w sprawach politycznych, często kosztem ich duchowych obowiązków.

Jednocześnie Kościół coraz bardziej angażował się w ustrój feudalny. Lordowie często wybierali swoich wasali z biskupów i opatów. Tak więc biskupi i opaci, których wybierali, byli często postaciami świeckimi, które niewiele dbały o swoje duchowe obowiązki.

Reforma papiestwa


W XI wieku przywódcy kościoła zdali sobie sprawę z potrzeby uwolnienia się od ingerencji władców świeckich w mianowanie urzędników kościelnych. Kiedy w średniowieczu ktoś zostawał urzędnikiem kościelnym, otrzymywał pierścień i laskę. Przedmioty te symbolizowały duchową władzę, jaką urzędnik otrzymał od Kościoła. Świeccy władcy zwykle wybierali nominowanych na stanowiska kościelne i nadawali im symbole ich urzędu, praktyka znana jako świecka inwestytura. Zdając sobie sprawę z potrzeby uwolnienia się od świeckiej ingerencji w mianowanie urzędników kościelnych, papież Grzegorz VII postanowił walczyć z tą praktyką.

Grzegorz, wybrany na papieża w 1073 r., był przekonany, że został wybrany przez Boga do zreformowania Kościoła. Dążąc do tego celu, Grzegorz twierdził, że on – papież – był prawdziwym „zastępcą Boga na ziemi” i że autorytet papieża obejmuje cały świat chrześcijański, łącznie z jego władcami.

Grzegorz VII wkrótce znalazł się w konflikcie z królem Niemiec, Henrykiem IV, o te roszczenia. Przez wiele lat niemieccy królowie wyznaczali wysokich rangą duchownych, zwłaszcza biskupów, na swoich wasali, aby używać ich jako administratorów. Bez nich król nie mógł liczyć na utrzymanie własnej władzy w obliczu potężnej niemieckiej szlachty.

W 1075 roku papież Grzegorz wydał dekret zabraniający wysokim rangą duchownym przyjmowania ich inwestytury od przywódców świeckich: „Postanawiamy, że nikt z duchowieństwa nie otrzyma inwestytury w biskupstwie, opactwie lub kościele z rąk cesarza, króla lub każdej osoby świeckiej. “ Henryk jednak nie miał zamiaru przestrzegać dekretu, który podważałby samo serce jego administracji.

Walka między Henrykiem IV a Grzegorzem VII, znana jako spór o inwestyturę, ciągnęła się do momentu, gdy nowy król niemiecki i nowy papież osiągnęli porozumienie w 1122 r., zwane Konkordatem Wormackim. Zgodnie z tą umową biskup w Niemczech został po raz pierwszy wybrany przez urzędników kościelnych. Po wyborze nowy biskup składał hołd królowi jako jego panu. Król z kolei nadawał mu symbole doczesnego (ziemskiego) urzędu. Przedstawiciel papieża wręczał następnie nowemu biskupowi symbole jego duchowego urzędu.

Kościół Najwyższy


Oprócz troski o inwestyturę papież Grzegorz VII starał się również poprawić zdolność Kościoła do zapewniania duchowego przewodnictwa wiernym. Papieże XII wieku nie porzucili reformatorskich ideałów papieża Grzegorza VII, ale byli jeszcze bardziej skłonni do wzmocnienia władzy papieskiej i zbudowania silnego systemu administracyjnego. Za pontyfikatu papieża Innocentego III w XIII wieku Kościół katolicki osiągnął szczyt swojej potęgi politycznej. Na początku swoich rządów w 1198 r., w liście do księdza, papież jasno określił swoje poglądy na temat zwierzchnictwa papieża:

Bóg, Stwórca wszechświata, umieścił dwa wielkie światła na firmamencie nieba, większe światło, aby rządziło dniem, a mniejsze światło, aby rządziło nocą, więc umieścił dwie wielkie godności na firmamencie Kościoła powszechnego. .. większy rządzi dniem, to znaczy duszami, a mniejszy nocą, czyli ciałami. Te godności to autorytet papieski i władza królewska. I tak jak księżyc otrzymuje światło od słońca i jest gorszy od słońca … tak władza królewska uzyskuje blask swojej godności od autorytetu papieskiego.

Innocenty III był człowiekiem, który wierzył, że to on, papież, jest najwyższym sędzią spraw europejskich. Zmusił króla Francji, Filipa Augusta, do przewrócenia swojej żonie praw królowej po tym, jak Filip próbował unieważnić małżeństwo. Papież zmusił również króla Anglii Jana, by zaakceptował wybór papieża na stanowisko arcybiskupa Canterbury.

Aby osiągnąć swoje cele polityczne, Innocenty użył duchowej broni, którą otrzymał. Jego ulubionym zasobem wpływu był interdykt. Zakaz kapłanom udzielania sakramentów (obrzędów chrześcijańskich) określonej grupie osób. Celem było zmuszenie ludzi, którzy zostali pozbawieni wygód religijnych, do wywarcia presji na swojego władcę. Interdykt spowodował, że Filip przywrócił żonie należne jej miejsce jako królowej Francji.

Nowe zakony


W drugiej połowie XI i pierwszej połowie XII wieku Europę ogarnęła fala religijnego entuzjazmu. Ruch ten doprowadził do wzrostu liczby klasztorów i powstania nowych zakonów.

Nowy aktywizm


Jednym z najważniejszych nowych zakonów średniowiecza był zakon cystersów. Został założony w 1098 roku przez grupę mnichów, którzy byli niezadowoleni z braku dyscypliny we własnym klasztorze benedyktynów. Monastycyzm cystersów szybko rozprzestrzenił się z południowej Francji na resztę Europy.

Cystersi byli surowi. Jedli proste jedzenie i każdy miał tylko jedne ubranie. Z ich kościołów i zabudowań klasztornych usunięto wszystkie dekoracje.

Cystersi odegrali ważną rolę w wypracowaniu nowego, aktywistycznego modelu duchowego dla XII-wiecznej Europy. Podczas gdy mnisi benedyktyni spędzali godziny w klasztorze na osobistej modlitwie, cystersi nieśli swoją religię ludziom spoza klasztoru. Święty Bernard z Clairvaux bardziej niż ktokolwiek inny ucieleśnia nowy duchowy ideał monastycyzmu cystersów: „Powstań, żołnierzu Chrystusa, powstań! Wstań z ziemi i wróć do bitwy, z której uciekłeś! Walcz śmielej po ucieczce i triumfuj w chwale! “

Franciszkanie i dominikanie


Na początku XII wieku pojawiły się dwa nowe zakony, które wywarły silny wpływ na życie zwykłych ludzi. Byli to franciszkanie (Zakon Braci Mniejszych) i dominikanie (Zakon Braci Kaznodziejów). Franciszkanie zostali założeni przez św. Franciszka z Asyżu. Franciszek urodził się w zamożnej włoskiej rodzinie kupieckiej. Po tym, jak został schwytany i uwięziony podczas lokalnej wojny, przeżył szereg dramatycznych przeżyć duchowych. Te doświadczenia doprowadziły go do porzucenia wszelkich ziemskich dóbr i zajęć materialnych oraz do życia w ubóstwie. Jego prostota, radosna natura i miłość do innych szybko przyciągnęły grupę zwolenników, z których wszyscy złożyli śluby absolutnego ubóstwa, odrzucając wszelką własność.

Franciszkanie stali się bardzo popularni, żyli wśród ludu, głosząc pokutę i pomagając ubogim. Szczególnie skuteczne były ich wezwania powrotu do prostoty i ubóstwa pierwotnego Kościoła, wzmocnione ich własnym przykładem.

W przeciwieństwie do innych zakonów franciszkanie żyli nie w opactwach, tylko wśród ludzi. Podejmowali pracę misjonarską, najpierw we Włoszech, potem we wszystkich częściach Europy, a nawet w świecie muzułmańskim.

Zakon dominikanów został założony przez hiszpańskiego księdza Dominika de Guzmana. Dominik chciał bronić nauk Kościoła przed herezją – zaprzeczeniem podstawowych doktryn Kościoła. Duchowe odrodzenie późnego średniowiecza doprowadziło do pojawienia się w Kościele herezji. Zwolennicy tych ruchów nazywani byli heretykami. Ruchy heretyków stały się szczególnie rozpowszechnione w południowej Francji.

Dominik wierzył, że nowy zakon religijny, złożony z ludzi, którzy żyli w ubóstwie i byli zdolni do skutecznego głoszenia, byłby w stanie najlepiej zaatakować herezję.

Inkwizycja


Pragnienie Kościoła, aby mieć metodę odkrywania heretyków i radzenia sobie z nimi, doprowadziło do utworzenia sądu zwanego Inkwizycją lub Świętym Oficjum. Zadaniem tego sądu było znajdowanie i osądzanie heretyków oraz opracowano regularną procedurę postępowania z nimi. Dominikanie stali się szczególnie znani z roli egzaminatorów osób podejrzanych o herezję.

Jeśli oskarżony heretyk przyznał się do winy, był zmuszany do publicznej pokuty i podlegał karze. Od 1252 roku ci, którzy nie przyznali się dobrowolnie, byli torturowani, dopóki się nie przyznali. Wielu nie przyznało się do winy, ale nadal uważano ich za winnych i przekazano państwu do egzekucji. Powracający heretycy – ci, którzy przyznawali się, czynili pokutę, a potem znowu wracali do herezji – również podlegali egzekucji.

Chrześcijanie w XIII wieku wierzyli, że jedyną drogą do zbawienia jest Kościół. Dla nich herezja była zbrodnią przeciwko Bogu i ludzkości. W ich umysłach użycie siły, by ocalić dusze przed potępieniem, było słuszne.

Sakramenty i rola świętych w późnym średniowieczu


Sakramenty Kościoła katolickiego miały zasadnicze znaczenie dla zwykłych ludzi. Te obrzędy, takie jak chrzest, małżeństwo i Eucharystia (komunia), sprawiły, że Kościół stał się kluczową częścią życia od urodzenia do śmierci. Sakramenty były postrzegane jako środek do otrzymania łaski Bożej i były niezbędne do zbawienia. Tylko duchowni mogli udzielać sakramentów, więc każdy, kto miał nadzieję na zbawienie, liczył na duchownych, którzy pomogą im osiągnąć ten cel.

Dla zwykłych ludzi ważne były również inne praktyki kościelne. Jedna praktyka polegała na oddawaniu czci świętym. Święci to mężczyźni i kobiety którzy osiągnęli specjalną pozycję w niebie („przebywają z Bogiem w niebie”). Ich pozycja umożliwiała świętym proszenie o łaski przed Bogiem dla ludzi, którzy się do nich modlili. Zdolność świętych do pomagania ludziom i chronienia ich w ten sposób sprawiła, że ​​byli bardzo popularni wśród wszystkich chrześcijan.

Oczywiście apostołowie Jezusa byli uznawani w całej Europie za świętych. Było też wielu miejscowych świętych, którzy mieli szczególne znaczenie na konkretnym obszarze. Nowi święci pojawili się szybko, zwłaszcza w niezwykle religijnej atmosferze XI i XII wieku.

Ze wszystkich świętych Maryja Dziewica, matka Jezusa, była najbardziej ceniona w późnym średniowieczu. Maryję postrzegano jako najważniejszego pośrednika między śmiertelnikami a jej synem, Jezusem, sędzią wszystkich grzeszników. Od XI wieku fascynacja Maryją stała się bardziej widoczna, w XII i XIII wieku wzrosła liczba kościołów w całej Europie, które były Jej poświęcone. (Takie kościoły we Francji nosiły nazwę Notre Dame, czyli „Matka Boża”).

Nacisk na rolę świętych był ściśle związany z korzystaniem z relikwii. Relikwie były zwykle kościami świętych lub przedmiotami związanymi ze świętymi, które uważano za godne czci, ponieważ zapewniały łącznik między ziemskim światem a Bogiem. Uważano, że relikwie mogą uzdrawiać ludzi lub czynić inne cuda.

Angielski mnich z XII wieku rozpoczął opis relikwii opactwa słowami: „Jest tam coś cenniejszego niż złoto…. Prawe ramię św. Oswalda… Widzieliśmy to na własne oczy i całowali go (…) Tam też zachowała się część jego żeber i ziemi, na którą upadł. ” Mnich przeszedł do spisu dodatkowych relikwii posiadanych przez opactwo, które obejmowały dwie części pieluszki Jezusa, części jego żłóbka i część pięciu bochenków chleba, którymi nakarmił pięć tysięcy ludzi.

Średniowieczni chrześcijanie wierzyli również, że pielgrzymka do świętego sanktuarium przynosi duchowe korzyści. Największą świątynią, ale najtrudniej dostępną, było Święte Miasto Jerozolima. Na kontynencie szczególnie popularne były dwa ośrodki pielgrzymkowe w późnym średniowieczu: Rzym, w którym znajdowały się relikwie świętych Piotra i Pawła, oraz hiszpańskie miasto Santiago de Compostela, rzekomo miejsce pochówku apostoła Jakuba. Miejscowe atrakcje, takie jak kapliczki poświęcone Najświętszej Maryi Pannie, również stały się ośrodkami pielgrzymkowymi.

Podziel się z kolegami

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *