Chiny w epokę średniowiecza: dynastie Sui, Tang, Song

Okres europejskiego średniowiecza zbiega się chronologicznie z kilkoma ważnymi epokami w historii Chin. Tak więc okres wczesnego średniowiecza europejskiego przypada na dynastie Sui, Tang i Song

Dynastia Sui


Dynastia Han dobiegła końca w 220 roku, a Chiny pogrążyły się w chaosie. Przez następne trzysta lat Chińczycy cierpieli z powodu zamieszek i wojny domowej. Następnie, w 581 r., założono nowe chińskie imperium pod panowaniem dynastii znanej jako Sui. Dynastia Sui (581-618) nie przetrwała długo, ale zdołała ponownie zjednoczyć Chiny pod władzą cesarza.

Sui Yangdi, drugi cesarz dynastii, ukończył Wielki Kanał, zbudowany w celu połączenia dwóch wielkich rzek Chin, Huang He (Żółta Rzeka) i Chang Jiang (Rzeka Jangcy). Obie rzeki płynęły z zachodu na wschód. Nowy kanał łączył północ i południe, ułatwiając transport ryżu z południa na północ.

Sui Yangdi był okrutnym władcą. Wykorzystał pracę przymusową do budowy Wielkiego Kanału. Ta praktyka, w połączeniu z wysokimi podatkami, ekstrawaganckim i luksusowym stylem życia oraz niepowodzeniami militarnymi, wywołała bunt. Cesarz został zamordowany, a jego dynastia dobiegła końca.

Dynastia Tang


Wkrótce wyłoniła się nowa dynastia, Tang (618-907). Wcześni władcy Tang rozpoczęli swoje rządy od wprowadzenia reform, jak to często czynili na początku nowe dynastie. Przywrócili egzamin ze służby cywilnej, aby służył jako główna metoda rekrutacji urzędników cywilnej biurokracji. Próbowali też stworzyć bardziej stabilną gospodarkę, oddając ziemię chłopom i zmniejszyć władzę właścicieli wielkich dóbr.

Władcy Tang ciężko pracowali, aby przywrócić potęgę Chinom w Azji Wschodniej. Przynieśli pokój do północno-zachodnich Chin i rozszerzyli swoją kontrolę na granice Tybetu, obszar na północ od Himalajów. Chiny twierdziły, że są największą potęgą w Azji Wschodniej. Sąsiednie państwa, w tym Korea, złożyły hołd Chinom. Chiński dwór cesarski nawiązał także stosunki handlowe i dyplomatyczne z państwami Azji Południowo-Wschodniej.

Jednak podobnie jak Han, Tang zasiali ziarna własnego zniszczenia. Władcy Tang nie byli w stanie zapobiec spiskom i korupcji rządu. Wreszcie jeden generałów  doprowadził do krwawego buntu. Armia zażądała pociągnięcia kogoś do odpowiedzialności za wojnę i walki w kraju. Z tego powodu wystraszony cesarz powiesił się na pobliskim drzewie.

W VIII wieku dynastia Tang osłabła i stała się ofiarą buntów. Władcy Tang zatrudniali Ujgurów, północną grupę plemienną ludów mówiących po turecku, aby walczyli za dynastię. Dalsze niepokoje doprowadziły jednak do upadku rządów Tang w 907 roku.

Drzeworyt na papierze rozpoczął się w VII wieku n.e. Pierwszym wydrukowanym tekstem w Chinach (i na świecie) była modlitwa buddyjska, wypowiedziana między 704 a 751. Pierwszą kompletną książką była buddyjska praca wydrukowana w 868 roku.

Po rozwinięciu drzeworytu drzewnego używano go do wykonywania licznych kopii ważnych dzieł. W dziesiątym wieku druk klasyków konfucjańskich wykorzystał ponad dwadzieścia tysięcy klocków i liczył 130 tomów. Nadal istnieje ponad czterysta tysięcy kopii jednego dzieła buddyjskiego wydrukowanego w X wieku.

Dynastia Song


W 960 roku do władzy doszła nowa dynastia znana jako Song. Song rządzili w okresie dobrobytu gospodarczego i osiągnięć kulturalnych, od 960 do 1279 roku. Jednak od początku Song również doświadczał problemów, zwłaszcza ze strony północnych sąsiadów. Grupy te wkroczyły do ​​północnych Chin i zajęły duże części chińskiego terytorium. Z powodu tego zagrożenia władcy Song zostali zmuszeni do przeniesienia dworu cesarskiego dalej na południe, do Hangzhou.

Dynastia Song nigdy nie była w stanie sprostać wyzwaniu z północy. W XIII wieku Mongołowie – koczowniczy lud z Gobi – prowadzili wojny podboju i zbudowali ogromne imperium. Mongołowie obalili Song i stworzyli nową dynastię mongolską w Chinach.

Rząd i gospodarka


Era od początku dynastii Sui do końca dynastii Song trwała prawie siedemset lat. W tym okresie w Chinach stopniowo wyłaniał się dojrzały system polityczny oparty na zasadach wprowadzonych w życie po raz pierwszy w czasach dynastii Qin i Han. Podobnie jak w erze Han, Chiny były monarchią zatrudniającą stosunkowo dużą biurokrację. Poza stolicą rząd skupiał się wokół prowincji, okręgów i wiosek. Ideały konfucjańskie nadal były tym co łączyło system.

W długim okresie za rządów Sui i Song, chińska gospodarka rosła pod względem wielkości i złożoności. Rolnictwo kwitło, a produkcja i handel gwałtownie wzrosły.

Chiny nadal były przede wszystkim społeczeństwem rolniczym. W długim okresie wojny domowej rodziny arystokratyczne przejęły kontrolę nad większością ziemi, a większość chłopów stała się poddanymi lub niewolnikami. Jednak rząd Song pracował nad osłabieniem potęgi wielkich właścicieli ziemskich i pomaganiem biednym chłopom w zdobyciu ich własnej ziemi. Te wysiłki reformatorskie i ulepszone techniki rolnicze doprowadziły do ​​obfitości żywności.

Technologia i handel


W chińskich miastach rozwój technologiczny przyniósł nowe produkty i pobudził handel. Na przykład za panowania dynastii Tang Chińczycy zaczęli wytwarzać stal, w wielkim piecu ogrzewanym przez spalanie węgla. Stal była następnie używana do produkcji mieczy i sierpów. Wprowadzenie bawełny umożliwiło wykonanie nowych rodzajów odzieży.

Proch strzelniczy został również wynaleziony w czasach dynastii Tang i był używany do produkcji materiałów wybuchowych oraz prymitywnego miotacza ognia zwanego lancą ognistą. Lanca mogła wypluwać mieszaninę ognia i pocisków, które mogą lecieć na odległość prawie 40 m.

Handel na duże odległości zmniejszył się między IV a VI wiekiem w wyniku upadku zarówno dynastii Han, jak i Cesarstwa Rzymskiego. Handel zaczął się odradzać za panowania dynastii Tang i zjednoczenia większości południowo-zachodniej Azji pod rządami Arabów. Jedwabny Szlak został odnowiony i kwitł, ponieważ karawany ponownie zaczęli przewozić towary tam i z powrotem między Chinami a krajami południowo-zachodniej i południowej Azji.

Handel z regionami w pobliżu Chin również wzrósł w okresie dynastii Tang i Song. Chińczycy eksportowali herbatę, jedwab i porcelanę do krajów poza Morzem Południowochińskim. W zamian otrzymywali egzotyczne drewno, kamienie szlachetne i różne towary tropikalne. W wyniku handlu miasto Changan, którego ludność szacuje się na dwa miliony, stało się najbogatszym miastem na świecie w erze Tang.

Chińskie społeczeństwo


Zmiany gospodarcze miały wpływ na chińskie społeczeństwo. Dla zamożniejszych mieszkańców miast ery Tang i Song były okresem dobrobytu. Prawdopodobnie nie było lepszego przykładu niż stolica Song, Hangzhou. Pod koniec XIII wieku włoski kupiec Marco Polo opisał miasto europejskim czytelnikom jako jedno z największych i najbogatszych miast na Ziemi. „Można znaleźć tak wiele przyjemności” – powiedział – „wydaje się, że jesteś w raju”.

Bogatym Chińczykom w tym okresie życie oferowało wiele przyjemności. Pojawiły się nowe formy rozrywki, takie jak karty do gry i szachy (sprowadzone z Indii). Wynalazek druku blokowego w VIII wieku dostarczył nowych sposobów komunikacji.

Zdecydowana większość Chińczyków nadal żyła z ziemi na wsi. Większość chłopów nigdy nie opuszczała swoich wiosek, z wyjątkiem okazjonalnych wizyt w pobliskim miasteczku targowym. Na wsi zachodziły jednak zmiany. Wcześniej istniała wielka przepaść między bogatymi właścicielami ziemskimi a biednymi chłopami. Pojawiła się teraz bardziej złożona mieszanka właścicieli ziemskich, wolnych chłopów, dzierżawców, robotników i bezrolnych.

Najbardziej znaczący był rozwój ziemiaństwa. Ta grupa kontrolowała znaczną część ziemi i jednocześnie produkowała większość kandydatów do służby cywilnej. Szlachta uczona, jak nazywano tę klasę, zastąpiła starą arystokrację ziemską jako polityczną i gospodarczą elitę chińskiego społeczeństwa.

Podobnie jak w innych częściach świata, dzieci płci żeńskiej były uważane za mniej pożądane niż dzieci płci męskiej. W czasie głodu niemowlęta płci żeńskiej mogli zostać zabite, jeśli nie było wystarczającej ilości pożywienia dla całej rodziny. Kiedy kobieta wychodziła za mąż, stawała się częścią rodziny męża. Ponadto rodzice dziewczynki mieli zapewnić jej mężowi posag (pieniądze, towary lub majątek). Biedne rodziny często sprzedawały swoje córki zamożnym wieśniakom.

Podziel się z kolegami

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *