Biali Hunowie (Heftalici)


Biali Hunowie lub Heftalici byli koczownikami stepowymi, którzy doszli do władzy w Azji Środkowej, Chinach (gdzie nazywano ich Xiongnu (Hsiung-nu) i północnych Indiach w IV i V wieku n.e. mieli białą skórę i wydłużone głowy.  

Najbardziej znane pismo o Białych Hunach jest autorstwa Prokopiusza, współczesnego cesarzowi bizantyńskiemu Justynianu I. Prokopiusz zapisał uwagi i spostrzeżenia ambasadora, który podróżował z Persami toczącymi wojnę z Białymi Hunami. Napisał, że Biali Hunowie „są jedynymi wśród Hunów, którzy mają białe ciała.” Pochodzenie mongolskich Hunów jest niejasne. Posiadanie białej skóry przez białych Hunów wskazuje na możliwość innego pochodzenia. Biali Hunowie mogli wcale nie być spokrewnieni z plemionami Hunów. Biali Hunowie są często uważani za niezwiązanych z Hunami fizycznie i kulturowo. Hunowie należeli do grupy stepowych wojowników z Azji Środkowej i Wschodniego Kaukazu, którzy również mają mroczne pochodzenie. Chińskie zapisy, wraz z badaniami językowymi i znaleziskami archeologicznymi, umieszczają wczesnych Hunów na terenie dzisiejszej Mongolii. Hunowie pozostawili bardzo niewiele pisemnych dowodów, ale w IV wieku n.e. duża grupa Hunów w pobliżu Morza Czarnego zmusiła germańskie plemiona Gotów do emigracji na ziemie Cesarstwa Rzymskiego.

Imperium Hunów i Attyla


Dyskutowana jest tożsamość Białych Hunów z Hunami, którzy najechali Europę w 370 r. Organizacja Hunów w V wieku n.e. doprowadziła do powstania imperium Hunów. Ich pojawienie się jest jedną z pierwszych dobrze udokumentowanych wędrówek konnych. Ostatni przywódca imperium Hunów, Attyla, odniósł sukces militarny, częściowo ze względu na broń, taką jak łuk Hunów i zyski finansowe, które zachowały dużą liczbę lojalnych plemion Huńskich i ludów europejskich, takich jak Alanowie, Gepidzi, Słowianie i plemiona gotyckie.

Hun Attyla urodził się ok. 395- 406 n.e. W ramach traktatu pokojowego z Rzymem 12-letni Attyla był wychowywany w tradycju rzymskiej, a w zamian Hunowie wychowywali rzymskiego Flawiusza Aecjusza. Ta wymiana zakładników była wymuszona w nadziei, że każde dziecko przywróci swojemu ojczystemu krajowi uznanie dla tradycji i kultury drugiego. Attyla studiował politykę zagraniczną i wewnętrzne działania Rzymian, aby faworyzować Hunów. W tajemnicy słuchając spotkań z zagranicznymi dyplomatami, Attyla poznawał protokół sądowy i taktykę przywództwa.

W 432 Hunowie zostali zjednoczeni, a do 434 wuj Attyli, Ruasa, zostawił imperium jemu i jego bratu Bledzie. Hunowie złączyły się i najechali na Imperium Perskie, ale porażka w Armenii spowodowała wstrzymanie ataków na kilka lat. W połowie V wieku Hunowie zaczęli atakować przygranicznych kupców perskich. Ponadto obaj bracia zagrozili wojną z Rzymem, powołując się na niepowodzenia traktatowe i twierdząc, że Rzymianie zbezcześcili królewskie groby huńskie nad Dunajem. Przekraczając rzekę, Hunowie najechali pobliskie iliryjskie miasta i forty. W 441 najechali dzisiejszy Belgrad i Sirnium.

W ciągu kilku lat Hunowie najechali wzdłuż Dunaju, używając taranów i wież oblężniczych. Z powodzeniem podbili miasta wzdłuż Dunaju, a następnie rzeki Nisawy, aby złupić dzisiejszą Sofię (Bułgaria). Hunowie ruszyli w stronę Konstantynopola. Odnajdując, a następnie pokonując rzymskie armie poza miastem, Hunowie odkryli, że nie są w stanie obalić grubych murów miasta. Teodozjusz przyznał się do porażki, zamiast pozwolić Hunom na dalsze niszczenie murów miasta. Po tym zwycięstwie Hunowie wycofali się w bezpieczne miejsce swojego imperium. Według klasycznej literatury Attyla zabił swojego brata. Imperium Hunów było tylko jego. Attyla, którego nazwano „Biczem Bożym”, był agresywnym i ambitnym przywódcą. Pojawiły się historie, że posiadał miecz Marsa lub że nikt nie mógł spojrzeć mu prosto w oczy. Attyla i jego Hunowie zaatakowali Europę Wschodnią, niszcząc po drodze miasta. Pokonywał miasto za miastem na swojej drodze przez Austrię i Niemcy.

Attyla zaatakował Galię, zanim zwrócił się do Włoch, miażdżąc kilka miast Lombardii w drodze do Rawenny, ówczesnej rzymskiej stolicy. Attyla nie zaatakował Rawenny; niektórzy uczeni uważają, że Attyla powstrzymał się od splądrowania stolicy Cesarstwa Rzymskiego na prośbę papieża Leona Wielkiego. Inna teoria mówi, że Attyla chciał wrócić do swoich ziem przed nadejściem zimy.

Po śmierci Attyli w 453 r. upadło imperium Hunów. Legenda mówi, że Attyla zmarł z powodu krwawienia z nosa w noc swojego małżeństwa z siódmą żoną. Attyla zemdlał, a krwawienie z nosa spowodowało, że zakrztusił się własną krwią. Po jego śmierci jego synowie przejęli tron, jednak nie byli tak agresywni jak Attyla i walczyli między sobą o władzę. Pod koniec V wieku imperium Hunów całkowicie się rozpadło. Dziedzictwem Attyli była jego zdolność do organizowania koczowniczych Hunów i gromadzenia bogactwa poprzez ataki i wymuszenia. W wielu kulturach pochodzących od Hunów Attyla jest dziś postrzegany jako bohater.

Pochodzenie Białych Hunów


Niektórzy uczeni uważają, że Biali Hunowie byli pochodzenia tureckiego, podczas gdy niektórzy umiejscawiają pochodzenie Białych Hunów w pobliżu regionu Hindukusz, lub irańskie pochodzenie. Wspólny zwyczaj dla Irańczyków był również powszechny dla Białych Hunów – praktyka poliandrii, posiadania kilku mężów na jedną żonę.

Biała Hunka nosiła kapelusz z taką samą liczbą rogów, ile miała mężów, z których wszyscy prawdopodobnie byli braćmi. Gdyby mężczyzna nie miał biologicznych braci, musiał adoptować mężczyzn na swoich braci, aby mógł się ożenić. Wszyscy bracia i żona godzili się na przywileje seksualne. Ojcostwo dzieci przypisywano według wieku męża. W tym modelu najstarszy mąż domagał się pierwszego dziecka, a kolejne dzieci przypisywano mężom w coraz mniejszym wieku. Poliandria nie była związana z żadnym innym plemieniem Hunów. W rzeczywistości wiele plemion Hunów praktykowało odwrotny model, poligamię, w której jeden mąż miał wiele żon.

Wielu naukowców uważa, że ​​ich język był podobny do języka ludów irańskich; inni uważają, że mówili językami mongolskimi. Uważa się, że Biali Hunowie czcili bóstwa ognia i słońca. Chociaż nie jest to rzadkością, wspólne czczenie obu bóstw jest podobne do ludów irańskich i perskich. Takie wierzenia mogły później wytworzyć się w tak zwanym zoroastryzmie, w którym kobiety miały ważną wartość w społeczeństwie, kładziono nacisk na czystość i ciężką pracę, potępiano ucisk innych, a kult ognia i słońca był kluczowymi elementami.

Niektórzy uczeni uważają, że Biali Hunowie wywodzą się z połączenia ludów basenu Tarim i Yuezhi (Yueh-chih). Ludność Tarim dzisiejszych Chin rozkwitała do II wieku n.e. Ludność Tarim Basinie wcale nie była pochodzenia azjatyckiego, ale mogły być plemionami, które migrowały przez środkową Eurazję do ziemi, która później stała się znana jako część południowa Jedwabnego Szlaku.

Koczownicy żyjący w północno-zachodnich Chinach Yuezhi byli ludem o jasnej karnacji pochodzenia kaukaskiego. Uważa się, że byli częścią dużej migracji ludów indoeuropejskich, które następnie osiedliły się w północno-zachodnich Chinach. Biali Hunowie mogli praktykować formę manipulacji czaszką, która spowodowała jej wydłużenie. Pochówki Białych Hunów zawierały wydłużone czaszki. Kiedy czaszka dziecka jest jeszcze miękka, można powoli nadać jej taki kształt.

Podboje Białych Hunów


W pierwszej połowie V wieku regiony państwo Kuszanu i Gandhara były rządzone przez lokalną dynastię niespokrewnionych Hunów. Biali Hunowie zorganizowali i obalili władców Kuszanu, a Imperium Guptów zostało unicestwione. Biali Hunowie atakowali także buddystów i niszczyli klasztory. Pod koniec V stulecia Biali Hunowie splądrowali region Baktryjczyków. Z każdym sukcesem Biali Hunowie zbliżali się do Persji. W 484 Biali Hunowie pokonali wojska pod Chorasan, w dzisiejszym Iranie, a król Sasanidów został zabity.

Dzięki tym sukcesom imperium Białych Hunów rozrosło się do punktu, w którym byli oni supermocarstwem Azji Środkowej. Zniszczyli irańskie imperium Sasanidów i założyli swoją stolicę Pandżakent. Pomyślnie stabilizując granice, Biali Hunowie wysłali do Chin 13 ambasad, aby pomóc w ugruntowaniu swoich wpływów. Biali Hunowie rządzili północno-zachodnimi Indiami przez kolejne 30 lat. W VI wieku perski król Chosrow I zawarł sojusz z Turkami przeciwko Białym Hunom. Nowi sojusznicy zaatakowali Białych Hunów, zabijając ich króla i pozostawiając im rozbite plemię, które prawie zniknęło w drugiej połowie VI wieku. Ocaleni asymilowali się w sąsiednich regionach.

Ich utrata władzy pozostawiła próżnię dla nowej grupy, Turków. Pojawienie się klanu Gurjara w Indiach w czasie inwazji Białych Hunów sugeruje, że być może Biali Hunowie byli genetycznie i politycznie zaangażowani w ustanowienie kilku rządzących dynastii w północnych Indiach. Inna teoria utrzymuje, że Biali Hunowie pozostali w Indiach jako odrębna grupa.

Podziel się z kolegami